İtirazın iptali dava dilekçesi: süre ve örnek
İtirazın iptali dava dilekçesi, ödeme emrine itiraz nedeniyle duran takibin devamını isteyen alacaklı tarafından hazırlanır. Bu başvuru, borçlunun icra dairesine verdiği itiraz dilekçesinden farklıdır. Önce takip dosyasını, itirazın kapsamını ve alacağın dayandığı ilişkiyi belirleyin. Dilekçede yalnız borçlunun haksız olduğunu söylemek yerine, alacağın neden mevcut olduğunu ve istenen tutarın nasıl oluştuğunu açıklayın.
Bu rehber, 30 Ekim 2026 itibarıyla İİK m.67 çerçevesindeki genel düzeni ve eğitim amaçlı özgün bir iskeleti içerir. Özel takip yolları, tahliye ve alacağın niteliğine özgü hükümler ayrıca incelenmelidir. Hazır örneğin mahkeme başlığını değiştirmeniz, onu dosyanıza uygun hâle getirmez.
İtirazın iptali dava dilekçesi hangi aşamada hazırlanır?
Genel haciz yoluyla ilamsız takipte süresinde yapılan itiraz takibi durdurur (İİK m.66). İtirazın iptali davasında alacaklı, alacağının varlığını genel hükümler çerçevesinde ispat ederek itirazın etkisini kaldırmayı amaçlar. Borçlunun başvurusunu anlamak için icra takibine itiraz dilekçesi rehberini okuyabilirsiniz.
Takip talebini, ödeme emrini, tebligat kayıtlarını, borçlunun itirazını ve takibin durmasına ilişkin işlemi birlikte inceleyin. İtiraz borcun tamamına mı, belirli kalemlere mi yönelmiş? İmza veya yetki de tartışılmış mı? Dava hazırlığı, bu sorulara verilen cevaplarla başlamalıdır.
İtirazın kaldırılması, icra mahkemesinde farklı koşullarla değerlendirilen ayrı bir yoldur. Elinizdeki belgeyi incelemeden iptal ve kaldırma taleplerini aynı şey gibi kullanmayın. Bu yazıdaki iskelet, itirazın kaldırılması başvurusu olarak sunulmak üzere hazırlanmamıştır.
Bir yıllık süre hangi tarihten başlar?
İİK m.67/1 uyarınca itirazın iptali davası, itirazın alacaklıya tebliğinden itibaren bir yıl içinde açılır. Başlangıç, ödeme emrinin borçluya tebliği değildir. Takibin açılış tarihi, itiraz tarihi ve itirazın size tebliğ tarihi için ayrı kayıt tutun. Hüküm Ticaret Bakanlığının İİK m.67 açıklamasında da aktarılır.
İtirazı dosyada görmüş olmanızla usulüne uygun tebliğ aynı olay değildir. Tebligat kaydını incelemeden başlangıç tarihi yazmayın. Bir yıllık sürenin geçmesinin bütün alacak haklarını kendiliğinden sona erdirdiğini de düşünmeyin; İİK m.67'de genel hükümler uyarınca alacak davası açma hakkı saklı tutulur. Bunun koşulları ve zamanaşımı ayrıca değerlendirilir.
Dava şartı arabuluculuk gereken dosyalarda, büroya başvurudan son tutanağın düzenlenmesine kadar hak düşürücü süre işlemez ve zamanaşımı durur (HUAK m.18/A/15). Bu kural yeni bir yıllık süre başladığı anlamına gelmez. Başvuru öncesinde geçen zamanı ve tutanak tarihini ayrı hesaplayın. Arabuluculuk Daire Başkanlığının kanun metni süreye etkiyi gösterir.
Görevli mahkeme alacağın niteliğine göre belirlenir
Her itirazın iptali davası icra mahkemesinde görülmez. Görevli mahkemeyi belirlemek için alacağın hangi hukuki ilişkiden doğduğunu araştırın. Genel malvarlığı uyuşmazlıklarında, özel görev hükmü yoksa asliye hukuk mahkemesi görevlidir (HMK m.2). Kira ilişkisinden doğan alacaklarda HMK m.4/1-a kapsamındaki sulh hukuk görevi değerlendirilir. HMK'nın resmî metni bu ayrımı düzenler.
Ticari davalarda TTK m.4-5, iş ilişkisinden doğan uyuşmazlıklarda 7036 sayılı Kanun m.5, tüketici uyuşmazlıklarında 6502 sayılı Kanun m.73 incelenir. Buna göre asliye ticaret, iş veya tüketici mahkemesi gündeme gelebilir. Bir tarafın şirket olması, tek başına bütün uyuşmazlıkları ticari dava yapmaz.
Yetkili mahkeme ayrı bir konudur. Tarafların yerleşim yerini, sözleşmeyi ve uygulanacak özel yetki hükümlerini değerlendirin. İcra dosyasının bulunduğu yerde her durumda dava açılabileceği varsayımıyla ilerlemeyin. Mahkeme başlığının dayanağını çalışma notunuzda bir cümleyle açıklayabilmeniz yararlıdır.
Hangi alacaklarda arabuluculuk dava şartıdır?
İtirazın iptali adını taşıyan bütün davalar aynı arabuluculuk kuralına bağlı değildir. Uyuşmazlığın kaynağına göre şu ayrımları yapın:
- Ticari alacak: TTK m.5/A, ticari nitelikteki ve konusu bir miktar para olan itirazın iptali davalarını açıkça kapsar. Dava öncesinde arabulucuya başvuru gerekir. Kapsam TTK'nın resmî metninde belirtilir.
- İşçi veya işveren alacağı: Kanun ya da bireysel veya toplu iş sözleşmesine dayanan alacak ve tazminatlarla ilgili itirazın iptali davalarında 7036 sayılı Kanun m.3/1 uygulanır. İş kazası ve meslek hastalığı kaynaklı tazminat gibi m.3/3 istisnalarını ayrıca inceleyin. İş Mahkemeleri Kanunu kapsamın dayanağıdır.
- Tüketici alacağı: Tüketici mahkemesinde görülen uyuşmazlıklarda 6502 sayılı Kanun m.73/A uyarınca kural olarak arabuluculuk gerekir. Hakem heyeti kapsamındaki uyuşmazlıklar, heyet kararına itirazlar, m.73/6 ve m.74 davaları ile tüketici işlemi niteliğindeki taşınmazın aynına ilişkin uyuşmazlıklar istisnadır. Ticaret Bakanlığının kanun metnini esas alın.
Tüketici hakem heyeti kararına itiraz ile icra takibindeki itirazın iptali aynı başvuru değildir. Düşük tutarlı bir tüketici dosyasında yalnız “hakem heyeti sınırının altında” diyerek yol seçmeyin; talebin niteliğini ve özel başvuru düzenini birlikte değerlendirin.
Arabuluculuk gerekiyorsa başvurudaki tarafları, alacak ilişkisini ve takip dosyasını doğru gösterin. Anlaşamama son tutanağının aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış örneğini dilekçeye ekleyin (HUAK m.18/A/2). Arabulucuya başvurmamak ile mevcut son tutanağı eklememek arasındaki farkı gözden kaçırmayın.
Alacağı ve itirazın neden haksız olduğunu açıklayın
Olayları sözleşmenin kurulması, edimin yerine getirilmesi, ödeme zamanı, yapılan ödemeler ve kalan tutar sırasıyla anlatabilirsiniz. Her aşamayı ilgili belgeye bağlayın. Faturayı göstermekle teslim veya hizmetin gereği gibi yerine getirildiği yönündeki tartışmanın her dosyada çözüleceğini varsaymayın.
Kurgusal bir hizmet sözleşmesi çalışmasında, borçlunun hizmetin eksik verildiğini ileri sürdüğünü düşünün. Yalnız toplam bedeli tekrarlamak yerine, hangi hizmetin ne zaman sunulduğunu ve bunun nasıl belgelendiğini açıklayın. Borçlunun asıl itirazını cevapsız bırakan metin, çok sayıda ekle güçlenmez.
Ana para, işlemiş faiz ve takipteki diğer kalemleri ayırın. Kısmi ödemeleri tarih ve tutarlarıyla gösterin. Dava konusu tutarla takipte itiraz edilen kısmın bağlantısını açık tutun. Faiz türü, başlangıcı ve dönemsel hesabını dosyaya göre belirleyin; eski bir örnekteki oranı doğrudan kullanmayın.
7589 sayılı Kanun m.19 ile HMK m.107 kaldırılmıştır; geçici m.1/10 önceki davalar için geçiş hükmü içerir. Bu nedenle eski bir örneğin “belirsiz alacak davası” etiketini yeni dosyaya taşımayın. Talebin kapsamını ayrıca değerlendirin. Değişiklik TBMM'deki kanun metninde görülebilir.
İcra inkâr tazminatı otomatik değildir
İİK m.67/2'deki güncel alt oran yüzde yirmidir. Bu oran, her kabul kararında kendiliğinden eklenecek sabit bir bedel değildir. Talep ve tazminat koşulları ayrıca değerlendirilir. Borçlunun itirazının haksızlığını ve alacağın belirli veya hesaplanabilir, yani likit olmasını somutlaştırın; tutarın hangi belgelerden belirlenebildiğini açıklayın.
Tazminat isteniyorsa sonuç bölümünde ayrıca gösterin. Hesabın dayanağı olan meblağı, faizle veya bütün takip giderleriyle karıştırmayın. İİK m.67, haksız ve kötü niyetli takip yapan alacaklı bakımından karşı tarafın isteği üzerine tazminatı da düzenler. İİK m.67'nin resmî eğitim kaynağındaki açıklaması oranı ve karşılıklı taleplerin ayrımını gösterir.
İtirazın iptali ve tahliye aynı talep değildir
İtirazın iptali ve tahliye ifadesiyle örnek arıyorsanız, önce kira alacağını mı, taşınmazın boşaltılmasını mı, yoksa her ikisini mi istediğinizi belirleyin. Para alacağına ilişkin itirazın iptali talebi, tek başına tahliye sonucunu içermez. Tahliye sebebi, takip yolu ve başvuru koşulları ayrıca kurulmalıdır.
HUAK m.18/B/1-a, kira uyuşmazlıklarını dava şartı arabuluculuk kapsamına alırken İİK'ya göre ilamsız icra yoluyla tahliye hükümlerini ayırır. Bu istisnayı bütün kira alacaklarına yaymayın. Ayrıntılar için kira uyuşmazlıklarında zorunlu arabuluculuk rehberini okuyun. Aşağıdaki iskelet tahliye istemi içermez.
Özgün itirazın iptali iskeleti
Bu itirazın iptali dava dilekçesi örneği bir eğitim taslağıdır. Mahkeme türünü ve arabuluculuk bölümünü dosyanıza göre belirleyin. Açıklamalarla desteklenmeyen bir tazminat talebini yalnız örnekte bulunduğu için eklemeyin.
[Yetkili yer ve alacağın niteliğine göre görevli mahkeme] hâkimliğine
Davacı alacaklı: [Ad soyad/unvan, davacının T.C. kimlik numarası veya ilgili tüzel kişi bilgileri ve adres]
Vekili: [Varsa ad soyad ve adres]
Davalı borçlu: [Ad soyad/unvan ve adres]
Takip dosyası: [İcra dairesi ve esas numarası]
Konu ve dava değeri: [İtirazın iptali istenen kalemler ve tutarlar; varsa tazminat talebi]
İtirazın tebliği: [Alacaklıya tebliğ tarihi ve belgesi]
Arabuluculuk: [Gerekiyorsa başvuru ve son tutanak tarihleri, dosya numarası ve uyuşmazlık kapsamı]
Açıklamalar:
[Alacağın doğduğu ilişki, edimin yerine getirilmesi ve belgeleri]
[Vade, yapılan ödemeler, kalan ana para ve faiz açıklaması]
[Takip, itirazın kapsamı, takibin durması ve süre değerlendirmesi]
[Borçlunun itirazına somut cevaplar ve her cevabın delili]
[Varsa icra inkâr tazminatı koşulları ve hesaplanabilirliğin gerekçesi]
Hukuki nedenler: [İİK m.67, HMK, alacak ilişkisine ve arabuluculuğa uygulanacak hükümler]
Deliller: [Takip dosyası, sözleşme, teslim/hizmet kayıtları, ödeme belgeleri, son tutanak ve ilgili diğer deliller]
Sonuç ve istem: [Belirtilen takip dosyasındaki] itirazın [açıkça belirtilen tutar ve kalemler] yönünden iptaline, takibin bu kapsamda devamına, [koşulları varsa ilgili meblağın yüzde yirmisinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına], yargılama giderlerinin ve varsa vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini arz ederim.
Ekler: [Numaralı belge listesi]
[Tarih, ad soyad ve imza]
Son kontrol ve araştırma araçları
Takip numarasını, tebliğ tarihini, dava değerini ve sonuç bölümünü belgelerle karşılaştırın. İtirazın kapsamından kopan talepleri düzeltin. Her ekin okunabilirliğini ve her açıklamanın hangi belgeyle desteklendiğini kontrol edin. Başvuru kaydını ve gider belgelerini saklayın.
Lexedes'in derin araştırma aracıyla alacağın niteliğini inceleyebilir, dilekçe hazırlama akışında kendi olay notlarınızdan taslak oluşturabilirsiniz. Metni UYAP editöründe düzenlerken yapay zekânın ürettiği tarih ve tutarları dosyadan doğrulayın.
İş uyuşmazlıklarında işe iade rehberi, alacak davasından farklı bir talebin sürelerini gösterir. Ortak malın paylaşılması içinse ortaklığın giderilmesi rehberine geçin. Mahkeme kararından sonraki aşamayı istinaf rehberiyle çalışabilirsiniz.
Hukuk öğrencilerine ücretsiz erişim
Lexedes hukuk öğrencilerine ücretsizdir. Okul e-posta adresinizden veya öğrenci belgenizle [email protected] adresine başvurabilirsiniz. Ücretsiz öğrenci erişimi rehberindeki örneklerle takip, itiraz ve dava aşamalarını karşılaştırın; son metni kendi hukuki değerlendirmenizle tamamlayın.