ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı:1989/3 (Siyasî Parti-İhtar)
Karar Sayısı:1989/4
Karar Günü:21.11.1989
R.G. Tarih-Sayı:19.12.1989-20377
İHTAR İSTEMİNDE BULUNAN : Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı
İHTAR İSTEMİNİN KONUSU : 22.4.1983 günlü, 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu'nun 74. maddesindeki yükümlülüğü yerine getirmeyen Demokratik Sol Parti hakkında aynı Yasanın 104. maddesi uyarınca ihtar kararı verilmesi istemidir.
İSTEMİN GEREKÇESİ :
Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 13.10.1989 günlü, SP.17.Hz.1989/98 sayılı başvuru yazısı aynen şöyledir :
"2820 Sayılı Siyasi Partiler Kanununun 74. maddesi, aynı kanunun 73. maddesinde kapsamı açıklanan, Siyasi Partilerin, "... Karara bağlanarak birleştirilmiş bulunan kesinhesap ile parti merkez ve bağlı ilçeleri de kapsayan iller teşkilatının kesinhesaplarının onaylı birer örneğini Haziran ayı sonuna kadar Anayasa Mahkemesine ve bilgi için Cumhuriyet Başsavcılığına vermek zorundadırlar." hükmünü taşımaktadır.
Davalı parti tarafından kanuni zorunluluğa rağmen, 1987 yılı Haziran ayı sonuna kadar (Karara bağlanarak birleştirilmiş bulunan kesinhesap ile parti merkez ve bağlı ilçeleri de kapsayan iller teşkilatının kesinhesaplarının onaylı birer örneği) gerek Anayasa Mahkemesi Başkanlığına ve gerekse bilgi için C. Başsavcılığımıza gönderilmemiştir.
Bu durum Anayasa Mahkemesince resen tespit edilerek 14.11.1986 gün ve 1986/9 esas sayılı kararla, 1985 yılı kesinhesaplarının düzenlenip gönderilmesi ve bu amaçla 90 gün süre verilmesi öngörülmüş ve karar davalı partiye 18.11.1986 tarihinde tebliğ edilmiş ise de, yükümlülüğün yine de yerine getirilmediği, Anayasa Mahkemesi Başkanlığının 4.10.1989 gün ve 1953 sayılı yazısı ve C. Başsavcılığımız Siyasi Partiler Sicil Bürosu kayıtlarının incelenmesinden anlaşılmıştır.
Bu itibarla, 2820 Sayılı Siyasi Partiler Kanununun 74. maddesindeki yükümlülüğü kanuni süre içerisinde yerine getirmediği gibi, bu zorunluluğun yerine getirilmesi yolunda Anayasa Mahkemesinin kararı ile verdiği süre içerisinde de noksanlığını tamamlamayan davalı Siyasi Partiye, söz konusu kanuna aykırılığın giderilmesi için, 2820 Sayılı Kanunun 104. maddesi uyarınca ihtar kararı verilmesi arz ve talep olunur."
ESASIN İNCELENMESİ :
Cumhuriyet Başsavcılığı'nın başvuru yazısı ile ekleri, ilgili dosya ve işin esasına ilişkin rapor incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü :
Demokratik Sol Parti, 2820 sayılı Siyasi Partiler Yasası'nın 74. maddesine göre, 1985 yılına ilişkin karara bağlanarak birleştirilen kesinhesap ile Parti merkez ve bağlı ilçeleri de kapsayan iller örgütü kesinhesaplarının onaylı birer örneğini Haziran ayı sonuna kadar Anayasa Mahkemesi'ne ve bilgi için Cumhuriyet Başsavcılığı'na vermemiştir. Adıgeçen Siyasi Parti, bu yükümlülüğünü yasal süresi içinde yerine getirmediği gibi Anayasa Mahkemesi'nin 14.11.1986 günlü kararı ile verilen süre içerisinde de iller hesabını göndermeyerek eksik bırakmıştır.
Demokratik Sol Parti'nin Siyasi Partiler Yasası'nın 74. maddesinde öngörülen biçimde 16 il'e ilişkin bağlı ilçeleri de kapsayan 1985 yılı kesinhesaplarını, bu illere ilişkin bilânço bulunmadığını gerekçe göstererek Anayasa Mahkemesi'ne ve bilgi için Cumhuriyet Başsavcılığı'na göndermemesi, 14.11.1985 ile 31.12.1985 tarihleri arasında gelir elde etmemesi ve gider yapmaması olanak dışı görüldüğünden, anılan Yasa'nın 74. maddesinin buyurucu hükümlerine aykırılık oluşmaktadır.
SONUÇ :
Demokratik Sol Parti'nin, 2820 sayılı Siyasi Partiler Yasası'nın 74. maddesine göre, 1985 yılına ilişkin karara bağlanarak birleştirilen kesinhesap ile Parti merkez ve bağlı ilçeleri de kapsayan iller örgütü kesinhesaplarının onaylı birer örneğini Haziran ayı sonuna kadar Anayasa Mahkemesi'ne ve bilgi için de Cumhuriyet Başsavcılığı'na vermek zorunda olmasına karşın bu yükümlülüğünü yasal süresi içinde yerine getirmediği ve yerine getirilmesi yolunda Anayasa Mahkemesi'nin 14.11.1986 günlü kararı ile verilen süre içerisinde de noksanlığı tamamlamadığı anlaşıldığından, söz konusu aykırılığın giderilmesi için, 2820 sayılı Yasa'nın 104. maddesi uyarınca adıgeçen Parti'ye İHTAR'da bulunulmasına,
21.11.1989 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Başkanvekili
Yekta Güngör ÖZDEN
Üye
Necdet DARICIOĞLU
Üye
Yılmaz ALİEFENDİOĞLU
Üye
Muammer TURAN
Üye
Mehmet ÇINARLI
Üye
Servet TÜZÜN
Üye
Mustafa GÖNÜL
Üye
İhsan PEKEL
Üye
Selçuk TÜZÜN
Üye
Ahmet N. SEZER
Üye
Erol CANSEL