8. Hukuk Dairesi 2012/11219 E. , 2012/12284 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi DAVA TÜRÜ : Şikayet
Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki davalı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü: K A R A R
Alacaklı tarafından mahkeme ilamıyla lehine hükmedilen tazminat alacağı ve ferilerinin tahsili amacıyla ilamlı takip başlatılmış, borçlu vekilince ilama aykırı şekilde alacaklar ve faizin talep edildiği şikayetinde bulunulması üzerine, mahkemece icra emrinin ilama aykırı düzenlenmediğinden, talebin reddine karar verilmiştir. Borçlunun temyizi üzerine, temyiz talebi faize itirazının incelenerek oluşacak sonucuna göre hüküm kurulmasıyla sınırlı olarak kabul edilmiştir. Mahkemece bozmaya uyularak faize itirazın incelendiği ve fazla talep bulunmadığı sonucuna varılmış, ancak bozma dışına çıkarak, icra emrinde talep edilen yargılama giderleri konusunda da düzeltme yapılmasına karar verilmiştir. Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununda “usuli kazanılmış hak” kavramına ilişkin açık bir hüküm bulunmamaktadır. Bu kurum, davaların uzamasını önlemek, hukuki alanda istikrar sağlamak ve kararlara karşı genel güvenin sarsılmasını önlemek amacıyla Yargıtay uygulamaları ile geliştirilmiş, öğretide kabul görmüş ve usul hukukunun vazgeçilmez ana ilkelerinden biri haline gelmiştir. Anlam itibariyle, bir davada, mahkemenin ya da tarafların yapmış olduğu bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine doğmuş ve kendisine uyulması zorunlu olan hakkı ifade etmektedir. Bir mahkemenin Yargıtay Dairesince verilen bozma kararına uyması sonunda, kendisi için o kararda gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yaparak, yine o kararda belirtilen hukuki esaslar gereğince hüküm verme yükümlülüğü doğar. “Usuli kazanılmış hak” olarak tanımlayacağımız bu olgu mahkemeye, hükmüne uyduğu Yargıtay bozma kararında belirtilen çerçevede işlem yapma ve hüküm kurma zorunluluğu getirmektedir (09.05.1960 gün ve 21/9 ... YİBK). Mahkemenin, Yargıtay’ın bozma kararına uyması ile bozma kararı lehine olan taraf yararına bir usuli kazanılmış hak doğabileceği gibi, bazı konuların bozma kararı kapsamı dışında kalması yolu ile de usuli kazanılmış hak gerçekleşebilir. Yargıtay tarafından bozulan bir hükmün bozma kararının kapsamı dışında kalmış olan kısımları kesinleşir. Bozma kararına uymuş olan mahkeme kesinleşen bu kısımlar hakkında yeniden inceleme yaparak karar veremez. Bir başka anlatımla, kesinleşmiş bu kısımlar, lehine olan taraf yararına usuli kazanılmış hak oluşturur (04.02.1959 gün ve 13/5 ... YİBK). Somut olayda mahkemenin uyduğu bozma ilamında, sadece icra emriyle istenen faize itirazın incelenerek sonucuna göre bir karar verilmesine hükmedildiği halde, bunun dışına çıkılarak, yargı giderlerine ilişkin kalemlerde de düzeltmeler yapıldığı anlaşılmaktadır. Bu durumda mahkemece, yukarıda açıklanan usuli kazanılmış hak ilkesi nazara alınarak, hükmüne uyduğu bozma ilamı kapsamınca karar verilmesi gerekirken, açıklanan ilkeye aykırı olacak şekilde hüküm kurulması isabetsizdir. Alacaklı vekilinin temyiz isteminin kabulü ile mahkeme kararının yukarıda açıklanan nedenlerle, 6100 ... HMK.nun Geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 ... HUMK.nun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, taraflarca HUMK. nun 388/4. (HMK m.297/ç) ve İ.İ.K.nun 366/3.maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 10 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine, 13.12.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.