11. Hukuk Dairesi 2012/5075 E. , 2012/8049 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasında görülen davada Eskişehir 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 29/12/2009 gün ve 2006/135-2009/451 sayılı kararı onayan Daire’nin 16/01/2012 gün ve 2011/14995-2012/200 sayılı kararı aleyhinde davacı vekili tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş ve karar düzeltme dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya için düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: Davacı vekili, müvekkilinin davaya konu Eskişehir Esnaf Sarayı binasının mimari projesini yapan mimar .....’ın mirasçısı olduğunu, davalının müvekkilinden izin almaksızın esere eklemeler ve tadilatlar yaptığını ileri sürerek, davaya konu binanın projeye uygun hale getirilmesine ve 10.000 TL manevi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili davanın reddini savunmuştur. Mahkemece, davanın reddine dair verilen karar, davacı vekilinin temyiz istemi üzerine Dairemizce onanmıştır. Bu kez davacı vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur. 1- Dosyadaki yazılara, mahkeme kararında belirtilip Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere ve dava konusu binanın iç kısmındaki değişikliklerin zorunlu bulunmasına, dış kısmındaki değişikliklerin eski hale getirilmesinin ise büyük miktarda maddi zararlara sebebiyet verecek olmasına, bu durum karşısında, davacı mirasçının eski hale getirme talebinde bulunmasının mümkün olmamasına göre, davacı vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan ve yerinde görülmeyen diğer karar düzeltme itirazlarının reddi gerekmiştir. 2- Ancak dava, 5846 sayılı FSEK.’na dayalı eski hale getirme ve manevi tazminatın tahsili istemlerine ilişkindir. Davacı mirasçı tarafından eser sahibine tanınan manevi hakların, FSEK.’nun 19. maddesine dayalı olarak eser sahibinin ölümünden itibaren kendi namına kullanılabileceği açıktır. Somut uyuşmazlıkta da dava konusu binanın anılan Yasa’nın 4. maddesi uyarınca mimarlık eseri sayılması halinde ve eser üzerindeki değişikliğin eserin hususiyetini bozduğunun saptanması durumunda, eser sahibinin mirasçısı olan davacı, kendi adına manevi tazminat isteyebilecektir. Mahkemece görüşüne başvurulan son bilirkişi heyeti raporunda da uyuşmazlık bu çerçevede incelenmiş, ancak somut dayanakları gösterilmeden soyut değerlendirmelerle dava konusu binanın mimari eser olduğu bildirilmiştir. Mahkeme ise sadece mimari projeyi eser olarak nitelendirmiş ve projede bir değişiklik yapılmadığından davacının manevi tazminat talep edemeyeceği sonucuna varmıştır. Bu durum karşısında mahkemece, yeni bir bilirkişi incelemesi yaptırılarak, dava konusu binanın FSEK.’nun 4. maddesi anlamında mimarlık eseri sayılıp sayılamayacağı hususunun tespit ettirilmesi, eser sayıldığı kabul edilirse bilirkişi heyetini bu sonuca götüren somut dayanakların ne olduğunun, bu kapsamda örneğin hangi anlamda estetik unsur barındırdığının ve sahibinin hususiyetini taşıdığının açıklattırılması ve sonuçta dava konusu binanın anılan Yasa’nın 4. maddesi uyarınca mimarlık eseri sayılması ve eser üzerindeki değişikliğin eserin hususiyetini bozduğunun saptanması durumunda, eser sahibinin mirasçısı olan davacı yararına manevi tazminat takdir edilmesi gerekirken, eksik inecelemey dayalı olarak yazılı gerekçeyle davanın reddine dair hüküm kurulması doğru olmamış, davacı vekilinin karar düzeltme itirazının kabulü ile Dairemizin 16.01.2012 tarih ve 2011/14995 E.- 2012/200 K. sayılı onama kararının kaldırılarak, yerel mahkeme kararının açıklanan nedenle bozulması gerekmiştir. SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bette açıklanan nedenlerle davacı vekilinin yerinde görülmeyen diğer karar düzeltme itirazlarının reddine, (2) numaralı bette açıklanan nedenlerle davacı vekilinin karar düzeltme itirazının kabulü ile Dairemizin 16.01.2012 tarih ve 2011/14995 E.- 2012/200 K. sayılı onama kararının kaldırılarak, yerel mahkeme kararının BOZULMASINA, temyiz peşin, temyiz ilam ve karar düzeltme harcının istek halinde karar düzeltme isteyene iadesine, 17/05/2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.