(Kapatılan) 13. Hukuk Dairesi 2012/4280 E. , 2012/11131 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde taraflar avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü. K A R A R Davacı, 7 nolu parseli davalı belediyeden satın aldığını, satış bedelinin yatırıldığını ve dava konusu taşınmazın adına tapuya tescil edildiğini, Tapu Sicil Müdürlüğü'nün yazısı ile ikinci defa kadastroya tabi tutulan parselin tamamının iptal edilerek tapu kütüğünden terkin edileceğinin tebliğ edildiğini, davalının hukuka aykırı malik olduğundan satışın da geçersiz olduğunun anlaşıldığını, davalının haksız zenginleştiğini öne sürerek, parselinin dava tarihindeki rayiç değerinin 30,000,00 TL olduğunu fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 10,000,00 TL'nin dava tarihinden faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir. Davalı, davanın reddini dilemiştir. Mahkemece, davalı ... yönünden açılan davanın kabulü ile satış tutarı olan 39.000,00 TL nin dava tarihinden yasal faizi ile tahsiline, cüz'i haleflere karşı sebepsiz zenginleşme davası açılamayacağından dahili davalı ... adına davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı ... davalılar tarafından temyiz edilmiştir. 1-Dava dilekçesinde davalı olarak sadece ...gösterilmiş olup, dava sadece bu davalıya karşı açılmıştır. Davalının, “... Hazinesi'nin davaya dahil edilmesi ” yönündeki talebi ve mahkemece de bu talebin kabulü üzerine ise adı geçen idareye dava dilekçesi tebliğ edilmiş, Hazine “dahili davalı” açıklaması ile davaya cevap dilekçesi sunmuş, mahkemece de yapılan yargılama sonunda adı geçen idare yönünden davanın husumet nedeniyle reddine karar verilmiştir. Oysa ki açılmış bir davaya, zorunlu dava arkadaşlığı söz konusu olmadığı sürece üçüncü bir kişinin taraf sıfatıyla davalı olarak dahil edilmesi mümkün değildir. O halde hakkında usulüne uygun olarak dava açılmayan ve davalı ...ile aralarında zorunlu dava 2012/4280-11131 arkadaşlığı da bulunmayan ... Hazine'sinin davaya dahil edilerek, adı geçen idare yönünden de yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir. 2-Taraflar arasındaki satış sözleşmesinin geçersiz olduğu dosya kapsamından anlaşıldığı gibi taraflar ile mahkemenin de kabulündedir. Hukuken geçersiz sözleşmeler, haksız iktisap kuralları uyarınca tasfiye edilirken, denkleştirici adalet kuralı hiçbir zaman gözardı edilmemelidir. Bu husus hakkaniyetin ve adaletin bir gereğidir. Bu bakımdan iadeye karar verilirken, satış bedeli olarak verilen paranın alım gücünün ilk ödeme tarihindeki alım gücüne ulaştırılması ve bu şekilde iadeye karar verilmesi uygun olacaktır. Aksi takdirde kısmi iade durumu oluşacak, iade dışındaki zenginleşme iade borçlusu yedinde haksız zenginleşme olarak kalacak, iade borçlularının iadede direnmelerine neden olacaktır. Bu durumda mahkemece yapılacak ...; davacının satış tarihinde ödediği satış bedelinin, ödeme tarihinden itibaren ifanın imkansız hale geldiği tarihe kadar ki çeşitli ekonomik etkenlerin (enflasyon, tüketici eşya fiyat endeksi, altın ve döviz kurlarındaki artışlar, memur maaş ve işçi ücretlerindeki artışlar vs.) ortalamaları alınmak suretiyle ulaşacağı alım gücü, yukarıda açıklanan ilke ve esaslar altında ve gerektiğinde bu konuda uzman bilirkişi veya kurulundan nedenlerini açıklayıcı taraf, hakim ve ... denetimine elverişli rapor alınarak belirlenmeli, bu yolla belirlenecek miktara istemle de bağlı kalınarak hükmedilmelidir. Mahkemece açıklanan hususlar gözardı edilerek yanlış değerlendirme ile taşınmazın satış değerine dava tarihinden faiz uygulanmak suretiyle yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. 3-Tarafların diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek olmadığına, SONUÇ:Yukarıda birinci ve ikinci bentte açıklanan nedenlerle temyiz olunan hükmün bozulmasına,üçüncü bent gereğince tarafların diğer temyiz itirazlarının incelenmesine gerek olmadığına, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, 25.4.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.