7. Hukuk Dairesi 2011/2430 E. , 2012/528 K.
"İçtihat Metni" Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davacı tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü: Dava, taşınmaz üzerinde bulunan muhdesatın aidiyetinin tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece muhdesatın kaçak yapı niteliğinde olduğu dolayısı ile mülkiyet ve değer tespiti istemi yönünden davada hukuki yarar bulunmadığı gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne, dava konusu bağımsız bölüm niteliğindeki muhdesatların hükümde yazıldığı şekilde davacıların tasarrufu altında bulunduğunun tespitine, karar verilmiş ise de mahkemece varılan sonuç ve kurulan hüküm davanın niteliğine ve yasal düzenlemelere uygun düşmemiştir. Öğretide ve uygulamada kararlılık kazanan görüşlere göre davada yöntemine uygun biçimde taraf koşulunun oluşturulmamış olması başlı başına bozma nedenidir. Muhtesat aidiyetinin tespiti davalarında ortaklığın giderilmesi davasının yargılaması sırasında muhtesatın davacı tarafça meydana getirildiği açıkça kabul edenler dışında kalan ve muhtesatın üzerinde bulunduğu taşınmazda paydaş olan tüm tapu maliklerinin davada taraf olmaları zorunludur. Dosya içeriğindeki tapu kaydından dava konusu muhdesatın üzerinde yer aldığı 961 ada 4 parsel sayılı taşınmaz da taraflar dışında başka paydaşların da bulunduğu anlaşılmaktadır. Ne var ki, ortaklığın giderilmesine ilişkin dava dosyasının aslı veya onaylı örneği getirtilmediğinden tapuda kayıt maliki olarak gözüken ve davada yer alan taraflar dışındaki diğer paydaşların ortaklığın giderilmesi davasının yargılaması sırasında davaya konu muhtesatların davacı tarafa ait olduğunu kabul edip etmedikleri anlaşılamamaktadır. Bu nedenle davada taraf koşulunun oluşup oluşmadığı belli değildir. Taraf koşulu kamu düzenine ilişkin olup mahkemece kendiliğinden araştırılması gerekir. Taraf koşulunun oluşup oluşmadığı belirlenmeden eksik araştırma ve soruşturma ile hüküm verilemez. Hal böyle olunca mahkemece öncelikle ortaklığın giderilmesine ilişkin dava dosyası getirtilmeli, görülen davadaki taraflar dışındaki tapu paydaşlarının ortaklığın giderilmesi davasının yargılaması sırasında davaya konu muhtesatların davacı tarafa ait olduğunu açık bir biçimde kabul edip etmedikleri duraksamasız belirlenmeli, ortaklığın giderilmesi davası sırasında muhtesatların davacı tarafa ait olduğunu kabul etmeyen başka paydaşlar bulunuyorsa bunların, ölmüş iseler mirasçılarının davada taraf olmalarının zorunlu olduğu gözetilerek davada taraf olarak yer almaları sağlanmalı, yargılamaya geldiklerinde davaya karşı diyecekleri, delilleri sorulup saptanmalı, gösterecekleri deliller toplanmalı, daha sonra yukarıda açıklanan tüm maddi ve hukuki olgular gözetilmek suretiyle toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir hüküm verilmelidir. Mahkemece taraf koşulunun gerçekleşip gerçekleşmediği araştırılmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz, davacı tarafın temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA, bozma nedenine göre sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, peşin alınan harcın istek halinde davacı tarafa iadesine, 07.02.2012 gününde oybirliği ile karar verildi.