7. Hukuk Dairesi 2011/1409 E. , 2011/3247 K.
"İçtihat Metni" Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı tarafından istenilmiş olup, temyiz isteminin süresinde olduğu anlaşılmakla; dosya incelendi, dosyadaki belgeler okundu. Gereği görüşüldü: Dava, taşınmaz üzerinde bulunan muhdesatların aidiyetinin ve taşınmaza kattığı değer artışının tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş ise de varılan sonuç ve oluşturulan hüküm yasal düzenlemelere ve yerleşik uygulamaya uygun düşmemiştir. Duraksamadan belirtmek gerekir ki; bütünleyici parça niteliğinde olmayıp her zaman için ana taşınmazdan sökülüp götürülebilen ve taşınmazdan ayrılması mümkün olan eşyalar teferruat niteliğindedir. Bu nitelikteki eşyalar yönünden muhtesat aidiyeti davası açılamayacağı, iyileştirici nitelikteki bu gibi giderlerden paya düşenden fazlasını ancak koşullarının varlığı halinde Borçlar Kanununun 61 ve devam eden maddeleri hükmüne ve sebepsiz zenginleşme kurallarına göre açılacak eda nitelikli bir alacak davası ile istenebileceği kuşkusuzdur. Eda davası açma hakkının bulunduğu hallerde bu davaya öncü olacak bir tespit davası açılmasında hukuki yarar bulunduğundan söz edilemez. Hemen belirtmek gerekir ki hukuki yarar dava koşuludur. Öte yandan; taşınmaz üzerinde bulunan muhdesatın aidiyetinin tespitine ilişkin davanın açılmasına esas olan ortaklığın giderilmesi davası sırasında taşınmazın satış bedelinin taşınmaz paydaşlarına dağıtılmasına esas dağıtım cetvelinin düzenlenebilmesi için taşınmaz ve üzerindeki muhdesatların değerinin tespit edileceği, bu değerlendirmeye göre oranlama yapılıp satış bedelinin paylaştırılmasına karar verileceği kuşkusuzdur. Şu halde; ortaklığın giderilmesi davasına bakan mahkemenin görevine giren bir konuda bağlayıcı nitelikte tespit kararı verilmesine de olanak yoktur. Somut olaya gelince; mahkemece kabulüne karar verilen ve taşınmaz üzerindeki toprağın kazılması ile meydana getirildiği anlaşılan sulama havuzlarının ve PVC damlama sulama sistemi niteliğindeki yapıların muhdesat niteliğinde bulunmadığı kuşkusuzdur. Hal böyle olunca mahkemece, bu nitelikteki yapıların tespit davasına konu edilemeyecekleri gözetilerek davanın reddine karar verilmesi gerekirken, taşınmaza kattığı değer artışını da belirler biçimde yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz olduğu gibi, kabule göre de taşınmaz üzerindeki meyve ağaçlarının dava konusu edilmediği gözetilmeksizin HMUK'un 74.maddesine aykırı düşecek şekilde hüküm oluşturulması dahi isabetsiz, davalı tarafın temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA, bozmanın niteliğine göre de sonuca etkili olmadığından davalı tarafın yargılama giderine yönelik temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, peşin ödenen 91,05 TL harcın istek halinde davalı tarafa iadesine, 10.05.2011 gününde oy birliği ile karar verildi.