T.C. DİYARBAKIR TÜRK MİLLETİ ADINA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : KARAR NO :
HAKİM : KATİP :
DAVACI : VEKİLİ :
DAVALI : VEKİLİ :
DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) DAVA TARİHİ : 29/01/2025 KARAR TARİHİ : 09/10/2026 KARAR YAZIM TARİHİ :
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; .....tarihinde saat .....sıralarında Ankara ili, .....ilçesinde .....sevk ve idaresindeki .....plaka sayılı araç ile davacının sevk ve idaresindeki .....plaka sayılı aracın çarpışması neticesinde yaralanmalı trafik kazası meydana geldiğini, kaza tespit tutanağına göre davalı sigorta şirketince sigortalı .....plaka sayılı aracın kusurlu kabul edildiğini, olayla ilgili olarak Ankara .....Asliye Ceza Mahkemesinin .....Esas sayılı dosyası kapsamında kovuşturma yürütüldüğünü, kaza sebebiyle ağır yaralanan davacının ileri tetkik ve tedavi amacıyla Ankara Etlik Şehir Hastanesine kaldırıldığını ve kaza nedeniyle kalıcı maluliyetinin oluştuğunu ileri sürerek hastane kayıtlarının celbini istediğini, davalı sigorta şirketine .....tarihinde e-posta yoluyla başvuru yapıldığını, sigorta şirketinin aynı tarihte .....başvuru numarasını oluşturmasına rağmen herhangi bir ödeme gerçekleştirmediğini, arabuluculuk sürecinin de anlaşmasız sonuçlandığını, Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 04.02.2013 tarihli ve 2012/5769 Esas, 2013/1001 Karar sayılı ilamı doğrultusunda maluliyet durumunun yetkili sağlık kurumlarından alınacak raporla tespiti gerektiğini belirterek davacının ikamet adresi, ekonomik durumu, yaşı, sağlık durumu ve iş hayatı dikkate alınarak maluliyet oranının belirlenmesi amacıyla en yakın Adli Tıp Kurumuna sevk edilmesini talep ettiğini, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 50,00 TL geçici sakatlık, 50,00 TL daimi sakatlık, 50,00 TL tedavi gideri ve 50,00 TL bakıcı gideri olmak üzere toplam 200,00 TL maddi tazminatın davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tahsiline, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Dava dilekçesi ve tensip zaptı ekli meşruhatlı davetiyenin davalıya usulüne uygun şekilde tebliğ edilmiş, davalının süresi içinde cevap dilekçesi sunduğu görülmüştür. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın dava tarihinden önce KTK'nun 97. maddesi uyarınca başvuru yaparken sunması zorunlu olan evrakları sunmadan başvuru yaptığını, davanın usulden reddinin gerektiğini, sigorta şirketinin temerrüde düşmeyeceğini, gerek başvuru gerekse arabuluculuk aşamasında dava dilekçesi dışında kendilerine herhangi bir belge tebliğ edilmediğini, bu sebeple davacı delillerinin HMK uyarınca tebliğine kadar esasa cevap ve mukabil delil sunma haklarını saklı tuttuklarını belirterek öncelikle davanın usulden reddini savunduğunu; esasa ilişkin olarak ise müvekkili şirket nezdinde Karayolları Trafik Kanunu zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesiyle teminat altına alınan .....plakalı aracın .....tarihinde karıştığı kaza nedeniyle ikame edilen davada, müvekkilinin sorumluluğunun sigortalı araç sürücüsünün kusuru ve kaza tarihindeki azami poliçe teminat limitiyle sınırlı olduğunu, kazanın meydana gelmesinde sigortalı araç sürücüsünün kusurunun bulunmadığını, davacının tedavi gördüğü döneme ve masraflara ilişkin fatura ibraz etmediğini, ekonomik ve sosyal durumu ile kazanç durumunu ispatlayacak vergi dairesi veya bordro kayıtlarının bulunmadığını, 2918 sayılı Kanun’un 98. maddesinde 6111 sayılı Kanun ile yapılan değişiklik uyarınca tedavi giderleri, geçici iş göremezlik, bakıcı, muayene ve yol masraflarının Sosyal Güvenlik Kurumunun sorumluluğunda olduğunu, müvekkili şirketin bu kalemlerden, manevi tazminattan ve ekonomik geleceğin sarsılmasından kaynaklanan zararlardan sorumlu tutulamayacağını, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından ödeme yapılıp yapılmadığının ve gelir bağlanıp bağlanmadığının araştırılarak tazminattan mahsubunun gerektiğini, dosyada usulüne uygun maluliyet raporunun bulunmadığını, üniversitelerin adli tıp anabilim dallarının Hukuk Muhakemeleri Kanunu uyarınca resmi bilirkişi sıfatı ve maluliyet raporu düzenleme yetkisi bulunmadığından bahisle Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik ile Genel Şartlar ilkelerine uygun şekilde maluliyet oranı ve kusur tespiti için dosyanın Adli Tıp Kurumu İhtisas Dairesine sevk edilmesi gerektiğini, olası bir tazminat hesabının 7327 sayılı Kanun ile 04.12.2021 tarihli Genel Şartlar ekindeki esaslara göre yapılması icap ettiğini, ceza soruşturması ve kovuşturması dosyası celbedilerek Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 253. maddesinin 19. fıkrası uyarınca uzlaşma sağlanıp sağlanmadığının araştırılmasını, kazada emniyet kemeri takmayan davacı aleyhine en az %40 oranında müterafik kusur indirimi tatbik edilmesini, temerrüt şartları oluşmadığından kaza tarihinden itibaren faiz işletilemeyeceğini, ayrıca sigortalı aracın hususi nitelikte olması sebebiyle avans faizi talep edilemeyeceğini ve ancak yasal faiz istenebileceğini ileri sürerek davanın öncelikle usulden, aksi halde esastan reddine karar verilmesini talep ve savunmuştur. GEREKÇE: Dava, cismani zarar nedeni ile ZMMS poliçesini düzenleyen sigorta şirketine karşı açılan maddi tazminat davasıdır. Davacı vekili, dava dilekçesinde fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 50,00 TL geçici sakatlık, 50,00 TL daimi sakatlık, 50,00 TL tedavi gideri ve 50,00 TL bakıcı gideri olmak üzere toplam 200,00 TL maddi tazminatın davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. 6098 sayılı TBK 49. maddesinde " Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür." hükmünü düzenlemiş, 51. maddesinde; “Hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler." hükmüne yer verilmiştir. 2918 sayılı KTK 85. maddesinde "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar" hükmüne yer verilmiş, 90. maddesinde; “Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu Kanunda öngörülen usul ve esaslara tabidir. Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu Kanunda düzenlenmeyen hususlar hakkında 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır." hükmüne yer verilmiş, 91. maddesinde "İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere malî sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur." hükmüne yer verilmiştir. Davalının sorumluluğunun belirlenmesi bakımından 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolu Motorlu Araçlar Zorunlu Malî Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A.2. maddesinin (d) bendi, A.3 maddesinin 1. fıkrası ve A.5 maddesinin (c) bendi incelendiğinde karayolu motorlu araçlar zorunlu malî sorumluluk sigortası bir motorlu aracın işletilmesi sırasında üçüncü kişinin ölümü veya yaralanması veya malının zarara uğraması durumunda teminat kapsamına almaktadır. .....plakalı araç, kaza tarihini kapsayacak şekilde davalı tarafından ZMMS poliçesi ile teminat altına alınmış olup, davacı, KTK’nın 85/1. maddesindeki sorumluluk riski ve genel şartlar kapsamında sigortacıdan tazminat talep edebileceklerdir. Sigortacının sorumluluğu, sigortalının kusuruna isabet eden miktar ve poliçe limitleri ile sınırlıdır. ZMMS poliçesinin incelenmesinde kişi başına sakatlanma teminatının 1.800.000,00 TL ve sağlık gideri teminatının 1.800.000,00 TL olduğu, 14/12/2023 tarihli 32399 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında Tarife Uygulama Esasları Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik görülmüştür. Davalı taraf geçici iş göremezlik tazminatının, poliçe teminat limitinde olmadığını ileri sürmüş olmakla; "Tedavi giderleri kapsamında, sigorta şirketinin, motorlu araç işletilmesinden kaynaklanan sorumluluğun zorunlu olarak sigorta teminatına bağlanması nedeniyle yasadan ve sözleşmeden doğan bu yükümlülüğü, 6111 Sayılı Yasa ile getirilen düzenleme ile sona erdirilmiş bulunmaktadır. Söz konusu düzenlemede; trafik kazaları sebebiyle üniversitelere bağlı hastaneler ve diğer bütün resmi ve özel sağlık kurum ve kuruluşlarının sundukları sağlık hizmet bedellerinin karşılanacağı belirtilmiştir. Trafik kazası sonucu hastalık sigortası kapsamında Kurumca sigortalıya yapılan geçici iş göremezlik ödemeleri, yasa kapsamı içerisinde bulunmamakta olup, Kurumca sigortalıya yapılan geçici iş göremezlik ödemeleri, işletenden, şoföründen ve zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçe limitleri içerisinde kalmak koşuluyla sigorta şirketinden tahsili mümkün olduğu bulunmaktadır."(Yargıtay 10.Hukuk Dairesi'nin 2014/5225 Esas2014/6200 Karar sayılı içtihadı). "01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Zorunlu Sigorta Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A.5 maddesinin "Sağlık Giderleri teminatı" başlıklı (b) maddesinde " Kaza nedeniyle mağdurun tedavisine başlanmasından itibaren mağdurun sürekli sakatlık raporu alana kadar tedavi süresince ortaya çıkan bakıcı giderleri, tedaviyle ilgili diğer giderler ile trafik kazası nedeniyle çalışma gücünün kısmen veya tamamen azalmasına bağlı giderler sağlık gideri teminatı kapsamındadır. Sağlık giderleri teminatı Sosyal Güvenlik Kurumunun sorumluluğunda olup ilgili teminat dolayısıyla sigorta şirketinin ve Güvence Hesabının sorumluluğu 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 98.maddesi hükmü gereğince sona ermiştir." ifadesi ile mağdurun tedavisine başlanmasından itibaren mağdurun sürekli sakatlık raporu alana kadar tedavi süresince ortaya çıkanı bakıcı giderleri, tedaviyle ilgili diğer giderler ile trafik kazası nedeniyle çalışma gücünün kısmen veya tamamen azalmasına bağlı giderler sağlık gideri teminatı kapsamında saymıştır. Bir başka ifade ile mağdurun tedavisine başlanmasından itibaren mağdurun sürekli sakatlık raporu alana kadar, 1-Tedavi süresince ortaya çıkan bakıcı giderleri, 2-Tedaviyle ilgili diğer giderler, 3-Çalışma gücünün kısmen veya tamamen azalmasına bağlı giderler, Sağlık giderleri kapsamında sayılarak Sosyal Güvenlik Kurumunun sorumluluğunda olduğu düzenlenmiştir. Oysa 6111 sayılı kanunun 59.maddesi ile değişik Karayolları Trafik Kanununun 98.maddesinde Sosyal Güvenlik Kurumu'nun sorumluluğu üniversite hastaneleri ile resmi ve özel sağlık kurumları tarafından trafik kazası sonucu yaralanan kişilerin tıbbi tedavi ile sınırlı sağlık hizmeti giderleri ile sınırlandırılmıştır. Bu düzenleme gereği ZMSS Genel Şartlar A.5 (b) maddesi ile yaralının tedavisine başlanmasından maluliyet raporu alınıncaya kadarki süre içindeki; 1-Bakıcı giderleri 2-Çalışma gücünün kısmen veya tamamen azalmasına bağlı giderler (geçici iş göremezlik kayıpları) 3-Sağlık hizmeti giderleri kapsamında sayılarak 6111 sayılı torba Kanunun 59.maddesi ile değişik Karayolları Trafik Kanunu'nun 98.maddesi ile sınırları belirlenen sağlık giderleri teminatı kapsamını genişletmiştir. Bu nedenle bir kanun maddesinin kapsamı idarenin bir düzenlemesi olan genel şartlar ile genişletmesi ve daraltması düşünülemez. Böyle bir durum varsa kanuna aykırı genel şart maddesi, tebliğ vs uygulanması kanunun ilgili maddesine aykırılık teşkil eder. (Trafik kazalarından doğan cismani zararlar ve tazmini- Konya Barosu yayınları. sayfa 7-8 Yargıtay HGK Üyesi: Hüseyin TUZTAŞ). Yargıtay'ın güncel kararlarına göre geçici iş göremezlik zararının, sürekli sakatlık teminatını aşmayacak şekilde ZMMS poliçe teminat limitinde kaldığı kabul edilmektedir. (Bu yönde Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin 2024/6833 Esas 2025/15264 Karar, 2023/12431 Esas 2025/13675 Karar sayılı içtihadı). .....Günü saat .....sıralarında davacı sürücü .....sevk ve idaresindeki .....plaka sayılı otomobil ile Malazgirt caddesi istikametinden .....bulvarı istikametine doğru bölünmüş yolu takiben seyir halindeyken, olay mahalli kavşağa geldiğinde, idaresindeki otomobilin ön kısımlarıyla, seyir istikametine göre sağ taraftaki yoldan gelen sürücü .....sevk ve idaresindeki .....plaka sayılı otomobilin sol yan kısımlarına çarpması neticesi dava konusu trafik kazası meydana gelmiştir. Kaza tespit tutanağının incelenmesinde her iki araç sürücüsüne kusur izafe edildiği görülmüştür. Ankara .....Asliye Ceza Mahkemesi'nin .....Esas sayılı dosyasında alınan .....havale tarihli raporda özetle, sürücü .....’nın asli kusurlu olduğu, davacı sürücü .....ise tali kusurlu olduğu yönünde kanaat bildirildiği görülmüştür. Mahkememizce Adli Tıp Kurumu'ndan oransal kusur hususunda rapor alınmış, .....tarihli raporda özetle, sürücü .....sevk ve idaresindeki otomobil ile olay mahalli kavşağa geldiğinde seyir istikametine göre sol taraftaki bölünmüş yol üzerinden gelmekte olan araçların hızını ve konumunu dikkate alarak kontrollü bir şekilde kavşağa girişini yapması gerekirken bu hususlara riayet etmediği, kavşak kollarındaki trafik akışını dikkate almadan ve sol taraftaki bölünmüş yol üzerinden gelmekte olan davacı sürücü idaresindeki otomobile ilk geçiş hakkını vermeden kavşağa girmesi neticesinde meydana gelen kazada kusurlu olduğu, kusur oranının % 70 olduğu, davacı sürücü .....sevk ve idaresindeki otomobil ile olay mahalli kavşağa geldiğinde her ne kadar ilk geçiş hakkı kendisinde olsa da kavşaktan geçişini kontrollü şekilde yapması, kavşak kollarındaki trafik akışını dikkate alarak müteyakkız bir şekilde gerçekleştirmesi gerekirken bu hususlara yeteri kadar riayet etmediği, seyir istikametine göre sağ taraftaki yoldan kavşağa giren diğer sürücü idaresindeki otomobile karşı zamanında etkili-yeterli tedbir almadığı ve bu otomobile çarptığı olayda kusurlu olduğu, kusur oranının % 30 olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir. ATK kusur raporunun dosya kapsamına uygun olduğu, kaza tespit tutanağı ve ceza dosyasında alınan kusur raporu ile uyumlu olduğu görülmüş ve mahkememizce hükme esas alınmıştır. Kaza tarihinde Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümleri yürürlükte olup, Mahkememizce davacı Dicle Üniversitesi Adli Tıp Ana Bilim Dalı Başkanlığı'na sevk edilerek, davacının maluliyeti hakkında söz konusu yönetmelik hükümlerine göre rapor düzenlenmesi istenilmiş, davacı hakkında düzenlenen ....tarihli raporda özetle dava konusu kazaya bağlı gelişen yaralanması nedeni ile davacının kalıcı maluliyet oranının % 10 olduğu, kaza tarihinden itibaren bakıcı ihtiyacının 3 hafta süre ile sınırlı olduğu ve davacının iyileşme süresinin 4 ay olduğu yönünde oy birliği ile görüş ve kanaat bildirilmiştir. Mahkememizce davacının SGK tarafından karşılanmayan tedavi giderleri hakkında adli tıp uzmanı doktor bilirkişiden bilirkişi raporu alınmış, .....tarihli raporda özetle, davacının ulaşım, koltuk değneği, breysi-atel ve pansuman gideri gibi SGK tarafından karşılanmayan tedavi giderinin 5.000,00 TL olacağı (davacının kusur oranı mahsup edildikten sonra 3.500,00 TL) yönünde görüş ve kanat bildirilmiştir. Mahkememizce aktüerya hususunda bilirkişi raporu alınmış, TRH 2010 yaşam tablosu ve progresif rant yöntemi esas alınarak, davacının, % 30 oranındaki kusur oranına göre yapılan hesaplama ile geçici iş göremezlik zararının 47.605,94 TL, bakıcı zararının 9.801,23 TL, bilinen dönem sürekli iş göremezlik tazminatı 44.412,63 TL ve gelecek dönem sürekli iş göremezlik tazminatı 809.369,87 TL olarak hesaplanmıştır. Davacı vekili, .....tarihli talep artırım dilekçesi ile alacağı, aktüerya raporunda hesaplanan tutarlar ile adli tıp uzmanı doktor tarafından hesaplanan tutar toplamı kadar yükseltmiş, harcını yatırmış ve talep olunan alacağa temerrüt tarihinden itibaren yasal faiz talep etmiştir. Davacı tarafça talep edilen tutarların tamamı, sigorta poliçesi teminatı limitlerinde kalmaktadır. 2918 Sayılı yasanın 26.04.2016 tarihli 6704 sayılı yasayla değiştirilen 97.maddesine göre "Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması halinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir." Davacı vekili talep olunan alacağa temerrüt tarihinden itibaren faiz işletilmesini talep etmiş ise de davalı sigorta şirketi, kaza tarihinde temerrüte düşmemekte olup, KTK'nun 97. maddesi uyarınca başvuru yapıldıktan 8 iş günü sonra temerrüte düşmektedir. Somut olayda davacının başvuru evraklarının incelenmesinde başvuru ekinde maluliyet raporunun olmadığı, davalının başvuru ile birlikte temerrüte düşmediği anlaşılmış, davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihi, ara buluculuk başvuru tarihi olan .....olarak kabul edilmiştir. (Bu yönde Yargıtay 4 Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın 2021/18933 Esas 2021/4438 Karar sayılı içtihadı). Diğer davalılar ise haksız fiil tarihi olan .....tarihinde temerrüte düşmüştür. İzah edilen nedenlerle Mahkememizce aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi gerekçeli kararda açıklandığı üzere; 1-Davanın KABULÜ ile tedavi gideri için 3.500,00 TL, bakıcı gideri için 9.801.23 TL, geçici iş göremezlik zararı için 47.605,94 TL ve kalıcı iş göremezlik zararı için 853.782,50 TL olmak üzere toplam 914.689,67 TL tazminatın, arabuluculuk başvuru tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, 2-Alınması gerekli 62.482,45 TL harçtan davacı tarafça peşin yatırılan 615,40 TL ile 3.123,00 TL tamamlama harcının mahsubu ile eksik 58.744,05 TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, 3-Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 4.600,00 TL ara buluculuk ücretinin davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, 4-Davacı tarafından yapılan başvurma harcı 615,40 TL, peşin harç 615,40 TL, tamamlama harcı 3.123,00 TL, ATK rapor ücreti 3.900,00 TL, bilirkişi ücretleri 10.000,00 TL, tebligat, posta ve müzekkere gideri 660,00 TL olmak üzere toplam 18.913,80 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, 5-Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca 143.203,45 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, 6-Gider avansından artan kısmın hüküm kesinleşince Yazı İşleri Müdürü tarafından ilgilisine iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde HMK'nın 345. maddesi uyarınca, mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.
Katip Hakim