T.C. ... BAM .... HUKUK DAİRESİ T.C. ... BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ .... HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : KARAR NO :
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN : ... (...) ÜYE : ... (...) ÜYE : ... (...) KATİP : ... (...)
İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : ... .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : ... NUMARASI : ... ESAS
DAVACI : ... - ... VEKİLİ : Av. ... - DAVALI : ... - ... VEKİLİ : Av. ....
DAVANIN KONUSU : Menfi Tespit KARAR TARİHİ : KARAR YAZIM TARİHİ :
... .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... tarihli, ... esas sayılı dosyasının Ara Kararının İstinaf incelemesi neticesinde;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ : Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili aleyhinde ... .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasına dayanak senedin sahte olarak tanzim edildiğini, imzanın müvekkiline ait olmadığını, davacının senet lehtarı ile ticari ilişkisi olmadığını, davalının kötüniyetli takip yaptığını, ihtiyati haciz kararı nedeni ile icra tehdidi altında olduğunu bildirerek, öncelikle takibin teminatsız olarak tedbiren durdurulmasına, senetteki imzanın davacıya ait olmadığı ile takip alacaklısına borçlu olmadığının tespitine, davalı aleyhinde %20 oranında tazminata karar verilmesini istemiştir. Davalı vekili cevap dilekçesi ile; davacı tarafından ... .... İcra Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası ile takibin iptaline ilişkin dava açıldığından, aynı iddialar ile menfi tespit davası açılmasında hukuki yarar olmadığını, davacının kendi adına kambiyo senedi imzalaması hususunda herhangi kişiye vekaletname verilip verilmediği ile verildiği takdirde davacı ile ilgili kişinin tatbike medar imza örneklerinin celbine, bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmesi gerektiğini, takibin kesinleşmesi öncesinde veya sonrasında senedin sahteliğinin iddia edilmesinin HMK.'nun 209. maddesi uyarınca takibin durdurulması sonucunu doğurmayacağını, davalı alacaklının iyiniletli hamil olduğunu, kötüniyet tazminatı istenemeyeceğini bildirerek, davanın reddi ile %20'den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına karar verilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ; Mahkemece ... tarihli Ara Karar ile; İİK'nun 72/3 maddesi gerekğince takipten sonra açılan menfi tespit davasında icra takibinin durdurulmasına karar verilemeyeceğinden, davacı tarafın ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili istinaf dilekçesi ile; davanın İİK'nun 72. maddesine göre açıldığını ancak tedbir bakımından HMK.'nun 209/1 maddesindeki özel hükümlere tabi olduğunu bildirerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve tedbir talebinin kabulüne karar verilmesini istemiştir. Davalı vekile istinafa cevap dilekçesi ile; kambiyo senetlerine yapılan imza itirazlarının İİK 170. maddede düzenlendiğini, İİK'nun Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na göre özel nitelikte olduğunu, bu nedenle HMK 209. maddenin kambiyo senetleri ile ilgili yapılan takiplerde uygulanmasının mümkün olmadığını, istinaf talebinin reddi gerektiğini bildirmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ: Davacı; takibe dayanak bonodaki imzanın kendisine ait olmadığını, bononun sahte olarak düzenlenmiş olduğunu belirterek, borçlu olmadığının tespitini ve ayrıca HMK 209. maddesi gereğince takibin teminatsız olarak tedbiren durdurulmasını talep etmiştir. Davalı tarafından davacı aleyhine ... .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyası ile 150.000,00 TL asıl alacak ve fer'ileri toplamı 151.237,70 TL alacağa ilişkin kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile icra takibi yapılmıştır. Takibe dayanak olarak borçlusu keşideci ..., lehdar ..., alacaklısı ... olan 08/02/2017 tanzim, 11/12/2017 vade tarihli, 150.000,00 TL bedelli kambiyo senedi gösterilmiştir. İlk derece mahkemesi tarafından ara karar ile İİK.'nun 72/3 maddesi gereğince takipten sonra açılan menfi tespit davalarında icra takibinin durdurulmasına karar verilemeyeceğinden takibin tedbiren durdurulması talebinin reddine karar verilmiştir. Davacı, takibin durdurulması yönündeki talebinin reddine yönelik olarak istinaf yoluna başvurarak kararın kaldırılmasını ve takibin HMK 209 maddesi gereğince tedbiren durdurulmasını talep etmiştir. HMK 391/3 maddesine göre; tedbir talebinin reddi halinde kanun yoluna başvurulabileceği düzenlenmiştir. Davacının, takibin tedbiren durdurulması talebi reddedildiğinden, bu karara karşı kanun yoluna başvurması mümkündür. İhtiyati tedbir HMK 389 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. HMK 389/1 maddesine göre; "Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeni ile hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebi ile bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir" şeklinde tedbir kararı verilebileceği belirlenmiştir. Menfi tespit davaları İİK 72. maddede düzenlenmiştir. Bu maddede; "icra takibinden önce açılan davalarda alacağın %15'inden aşağı olmamak üzere takibin durdurulması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilebileceği" düzenlenmiştir. Icra takibi yapıldıktan sonra açıldığı takdirde ise "takibin durdurulması şeklinde tedbir kararı verilemeyeceği ancak alacağın %15'inden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat karşılığında icra veznesine yatan paranın alacaklıya ödenmemesi" yönünde ihtiyati tedbir kararı verilebileceği düzenlenmiştir. İİK 170. madde de ise; kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile yapılan takiplerde imzaya itiraz hususu düzenlenmiştir. Bu maddede; imzaya itiraz edildiğinde itirazın satıştan başka icra takip muamelelerini durdurmayacağı belirlenmiştir. Bunların haricinde HMK 209/1.maddede ise; "Adi senetteki yazı veya imza inkar edildiğinde bu konuda bir karar verilinceye kadar o senet herhangi bir işleme esas alınamaz" şeklinde düzenleme mevcuttur. Buna göre öncelikle; kambiyo senetlerine yönelik olarak imza inkarını içeren (imzanın sahte olduğu) menfi tespit davası açıldığında; icra takibi hakkında ne tür ihtiyati tedbir kararı verileceği ve yukarıda yazılan kanun maddelerinden hangisinin esas alınacağı hususunun belirlenmesi gerekir. Uygulamada; özellikle Yüksek Yargıtay 12. Hukuk Dairesi tarafından verilen kararlarda; İcra İflas Kanunu'nun Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na göre daha özel kanun olduğunu, bu sebeple kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile yapılan takiplerde İİK 170/1 maddesinin de uygulanması gerektiği, HMK 209 maddesinin uygulanamayacağı belirtilmiştir (Emsal: Yargıtay 12. Hukuk Dairesi 21/04/2014 tarih 2014/9285 E. 2014/11622 K. Ve .../09/2015 tarih 2015/10540 Esas 2015/20832 K.sayılı kararları). Yüksek Yargıtay 19. Hukuk Dairesi tarafından ise; HMK 209.maddenin uygulanması gerektiğini, bu maddeye göre sahtecilik iddiasında bulunulduğunda adi senedin hiçbir işleme esas alınamayacağı belirtilmiştir (Emsal; Yargıtay 19.Hukuk Dairesi 05/11/2013 tarih 2013/12247 Esas 2013/17229 sayılı Kararı, 26/11/2013 tarih 2013/14872 Esas- 2013/18849 sayılı Kararı ve 17/05/2012 tarih 2012/3644 Esas 2012/8311 Karar sayılı kararı). Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi tarafından ise HMK 209. maddenin uygulanması gerektiği, ancak kötü niyetli sahtecilik iddiasının önene geçmek için teminat mukabilinde tedbir kararı verilmesi gerektiği belirtilmiştir (Emsal: 21/11/2017 tarih 2017/1643 Esas 2017/1651 sayılı kararı). Tüm bu bilgiler ışığında değerlendirme yapıldığında; İcra İflas Hukuku icra ve iflas takiplerinin usul hukuku nitelindedir. Yani takip hukukudur. Bu husus Yüksek Yargıtay 12. Hukuk Dairesi tarafından verilen 2015/10540 Esas sayılı kararda da belirtilmiştir. Icra takipleri ile ilgili ihtilafların yani takip hukukuna ilişkin ihtilafların giderilmesi de icra hukuk mahkemeleri tarafından yapılmaktadır. Icra hukuk mahkemeleri icra takibinin hızlı şekilde seyretmesi için kararlarını çoğu zaman takdire dayalı olarak vermektedirler. Imza incelemesini dahi çıplak göz ile yaparak belirleyebilmektedirler. Bundan ötürü birkaç dava istinsa olarak hariç İcra Hukuk Mahkemelerinin kararları kesin hüküm mahiyetinde değildir. İtirazın iptali davaları ise; icra takibi ile sıkı ilişki içerisindedir. Ancak yargılama genel hükümlere göre yapılmakta yani sadece İcra İflas Hukuku uygulanmamakta, genel hükümlere göre yani diğer genel Kanunlarda uygulanmaktadır. Bunun sonucu itibariyle verilen kararlar kesin hüküm netileğindedir. Örnek vermek gerekir ise, alacak iddiasını içeren icra takibinden dolayı açılan itirazın iptali davasında verilen karar alacağın varlığı hususunda kesin hüküm oluşturduğu gibi icra takibininin yönü hususunda da hüküm oluşturmaktadır. Dolayısıyla bu davalalarda genel hükümlerin yanında İİK 72. maddesindeki hükümler de uygulanmaktadır. İİK 170. madde ise; sadece takip hukuku ile ilgili olup imza itirazındaki usulü ve tedbiri düzenlemektedir. Ancak takip hukuku ile ilgili olduğu için sadece icra hukuk mahkemesinde görülen davalarda uygulanmakta olup, bu madde ile ilgili icra hukuk mahkemesinin verdiği karar ise kesin hüküm oluşturmamaktadır. Yani icra hukuk mahkemesi kararına karşı genel mahkemelerde dava açılabilmektedir. Bundan ötürü İİK 170. maddedeki tedbir daha kısıtlayıcı bir tedbir olmaktadır. Bu nedenle icra hukuk mahkemesinde görülen davalarda HMK 209. maddesinin uygulanmaması mümkündür. Ancak genel mahkemelerde görülen davalarda HMK 209. maddenin uygunlaması gerekmektedir. Çünkü HMK 209. madde özel olarak düzenlenmiş bir maddedir (Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20.Hukuk Dairesi tarafından verilen 23/11/2017 tarih 2017/2808 Esas 2017/1679 sayılı Karar). Bu nedenle; adi senette sahtecilik iddiası ileri sürüldüğünde o senedin hiçbir işleme esas alınmaması gerekmektedir. Ancak bu durumda; icra takibinden sonra açılmış olan menfi tespit davalarında takibin durdurulması için kötü niyetli olarak sahtecilik iddiasında bulunulmasına yol açacaktır. Bunun önüne geçebilmek ve yargılama sonucunda kötü niyetli olarak sahtecilik iddiasında bulunulduğunun tespiti halinde karar altına alınacak icra-inkar tazminatının teminat altına alınması için %20 oranında teminat karşılığında HMK 209. maddesi gereğince tedbir kararı verilmesi gerekmektedir. Zaten İİK 72/3 madddesinde de belirtilen tedbir en az %15 teminat karşılığında verilmektedir. Mevcut davada davacı; imza itirazında bulunarak HMK 209. maddesine gereği takibin durdurulmasını talep etmektedir. HMK. 209. maddesi gereği yazı veya imza inkar edildiğinde senet hiçbir işleme konulamaz. Bu sebeple takibin durdurulması talebi yerindedir. Ancak; haksız itiraz sonucu oluşacak zararın telafisi göz önüne alınarak %20 oranında teminat karşılığında mahkemece tedbir kararı verilmesi gerekir (... .... Hukuk Dairesinin 07/03/2018 tarihli, 2018/200-181 E/K sayılı ilamı). Bu sebeple davacı istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak, davacının ihtiyati tedbir talebinin kabulü ile %20 oranında teminat karşılığı takibin HMK.'nun 209/1 maddesi gereği durdurulmasına dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan tüm gerekçe ile; Davacının istinaf bavşurusunun KABULÜNE, 1-... .... Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından düzenlenen ... tarihli, ... esas sayılı tedbire ilişkin Ara Kararın KALDIRILMASINA, ...-Davacının İhtiyat-i Tedbir talebinin KABULÜ ile; ... .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasında yapılan icra takibinin, takipte talep edilen 151.237,70 TL bedelin %20'si olan 30.247,54 TL teminat mukabilinde tedbiren DURDURULMASINA, 3-Teminat bedelinin ilk derece mahkeme veznesine yatırılmasına, ...-Teminat yatırıldığında tedbir müzekkeresinin ilk derece mahkemesi tarafından ilgili icra müdürlüğüne yazılmasına,
İstinaf yargılaması yönünden; 1-İstinaf yoluna başvuran davacı tarafından peşin olarak yatırılan 35,90 TL istinaf karar harcının istek halinde davacıya iadesine, ...-Davacı tarafından yapılan 45,00 TL posta masrafı yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, artan gider avansının istek halinde davacıya iadesine, 3-Kararın tebliğ işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu oy birliği ile kesin olarak karar verildi. 15/11/2018
... Başkan ... e-imza ... Üye ... e-imza ... Üye ... e-imza ... Katip ... e-imza