9. Hukuk Dairesi 2012/18506 E. , 2012/39019 K.
"İçtihat Metni" MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ
DAVA :Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir. Yerel mahkeme, isteği reddetmiştir. Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü: Y A R G I T A Y K A R A R I A) Davacı İsteminin Özeti: Davacı iş sözleşmesinin davalı işveren tarafından geçerli bir sebep bulunmaksızın sendikal nedenle feshedildiğini belirterek feshin geçersizliğini ve işe iadesini talep etmiştir. B) Davalı Cevabının Özeti: Davalı, davacının iş sözleşmesinin haklı ve geçerli nedenle feshedildiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir. C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti: Mahkemece davacının iş sözleşmesinin haklı nedenle feshedildiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. D) Temyiz: Kararı davacı vekili temyiz etmiştir. E) Gerekçe: 1- Taraflar arasındaki uyuşmazlık davacının iş sözleşmesinin haklı nedenle feshedilip edilmediği noktasındadır. Somut olayda davacının iş sözleşmesi işyerinde başka bir çalışana hakaret ettiği gerekçesiyle feshedilmiştir. Davalı tarafından sunulan 25.11.2010 tarihli fesih bildiriminde davacının 23.11.2010 tarihinde başka bir işçiye hakaret ettiği gerekçesiyle iş sözleşmesinin sonlandırıldığı belirtilmektedir. Yine davalı tarafından sunulan davacı hakkında tutulan 22.11.2010 tarihli tutanakta 11.11.2010 tarihinde davacının ambara mal taşırken ... isimli işçinin yer olmadığını belirtmesine rağmen davacının hakarette bulunduğu belirtilmektedir. Tutanak altında davacıyla olay sırasında muhatap olan ... ile iki işçinin daha imzası bulunmaktadır. Ayrıca davalı, ... isimli işçinin davacı hakkında şikayetini içeren 23.11.2010 tarihli dilekçesini de sunmuştur. İş sözleşmesinin haklı nedenle feshedildiğini ispat yükü davalı işverene aittir. Davalı taraf davacının başka bir işçiye hakaret ettiğine ilişkin yalnızca hakarete uğradığı iddia edilen ...’i dinletmiştir. Ayrıca fesih bildiriminde 23.11.2010 tarihinde davacının şirkette çalışan başka bir işçiye şeref ve namusa dokunacak sözler sarfettiği belirtilmiştir. Tutanakta ise olayın 11.11.2010 tarihinde gerçekleştiği yazılı olup, fesih bildirimi ile tutanak çelişmektedir. Fesih bildirimi ve dinletilen tanık davacının iş sözleşmesinin haklı nedenle feshedildiğini kanıtlamaya yeterli değildir. Buna göre davacının işe iadesi gerekirken davanın reddi hatalıdır. 2-Taraflar arasında iş sözleşmesinin sendikal nedenle feshedilip edilmediği konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır. Sendikal tazminat 2821 sayılı Sendikalar Kanununun 31 inci maddesinde düzenlenmiş, işçilerin işe alınmalarının, belli bir sendikaya girmeleri veya girmemeleri veya belli bir sendikadaki üyeliği korumaları veya üyelikten istifa etmeleri şartına bağlı tutulamayacağı ilk fıkrada hükme bağlanmıştır. Sözü edilen maddenin üçüncü fıkrasında ise, işverenin, sendika üyesi olan işçilerle sendika üyesi olmayan işçiler veya ayrı sendikalara üye olan işçiler arasında, işin sevk ve dağıtımında, işçinin mesleki ilerlemesinde, işçinin ücret, ikramiye ve primlerinde, sosyal yardım ve disiplin hükümlerinde ve diğer hususlara ilişkin hükümlerin uygulanması veya çalıştırmaya son verilmesi bakımından herhangi bir ayırım yapamayacağı kuralı getirilmiştir. Konuya dair bir başka güvence bahsi geçen maddenin beşinci fıkrasında öngörülmüş, işçilerin sendikaya üye olmaları veya olmamaları sebebiyle iş sözleşmelerinin feshedilemeyeceği, yine yasaya uygun sendikal faaliyetler sebebiyle işten çıkarılamayacakları ya da farklı uygulamaya tabi tutulamayacakları hükme bağlanmıştır. İşverenin 2821 sayılı Sendikalar Kanununun 31 inci maddesinin üçüncü ve beşinci fıkralarına aykırı davranması halinde, işçinin bir yıldan az olmamak üzere sendikal tazminata hak kazanacağı hususu da Yasada ifadesini bulmuştur. 2821 sayılı Sendikalar Kanununun 31 inci maddesinde 4773 sayılı Yasa ile yapılan değişiklik sonrasında, işçinin iş sözleşmesinin sendika üyeliği ya da sendikal faaliyetleri sebebiyle feshedilmesi halinde, doğrudan sendikal tazminat talep hakkının olmadığı açıklanmış, 4857 sayılı İş Kanununun iş güvencesine dair hükümlerinin uygulanacağı kuralı getirilmiştir. Fesih dışında kalan sendikal nedene dayanan ayrımcılık hallerinde ise, işçinin doğrudan sendikal tazminat davası açma hakkı bulunmaktadır. 4773 sayılı Yasa ile sözü edilen maddeye eklenen yedinci fıkrada ise, iş güvencesi hükümlerinin uygulaması dışında kalan hallerde ve feshe bağlı tazminat istekleriyle sınırlı olmak üzere ispat yükünün işverene ait olduğu öngörülmüştür. Bu durumda sendikal nedenle fesih iddiasıyla açılan feshin geçersizliğinin tespiti ile işe iade davasında ispat yükü, önceden olduğu gibi işçi üzerindedir. Ancak, iş güvencesi hükümlerinden yararlanamayan bir işçinin açmış olduğu sendikal tazminat isteklerini içeren bir davada, aksinin ispatı işverene aittir. Dairemizce, sendikal tazminat davalarında ispat yükünün işçide olduğu hallerde, işyerinde çalışan ve sendikaya üye olan işçilerin sayısı, hangi tarihlerde üye oldukları, üyelikten çekilen işçilerin olup olmadığı, işyerinde çalışmakta olan işçilerin bulunup bulunmadığı, aynı dönemde yetki prosedürünün işletilip işletilmediği, işyerinde önceki dönemlerde toplu iş sözleşmelerinin bağıtlanıp bağıtlanmadığı, yeni işçi alınıp alınmadığı ve alınmışsa yeni işçilerin sendikalı olup olmadığı gibi hususlarla, işverence ekonomik veya teknolojik nedenlere dayalı bir fesih yoluna gidilmesi durumunda teknik yönden bu durumun araştırılması gibi ölçütler belirlenmiştir. Somut olayda mahkemece feshin sendikal nedene dayanıp dayanmadığı hususunda yapılan araştırma yetersizdir. Sendikanın yetki başvurusunda bulunup bulunmadığı yetki alıp almadığı işyerinde fesih tarihi itibariyle çalışan sendikaya üye olan üyelikten çekilen üyelikten çekilenlerden çalıştırılan, iş sözleşmesi feshedilen, işten çıkarılanlardan sendikalı olan ve sendikalı olup da işyerinde çalışması devam eden işçiler olup olmadığı dosya içeriğinden anlaşılamamaktadır. Feshin sendikal nedene dayanıp dayanmadığı hususunun kuşkuya yer vermeyecek şekilde açıklığa kavuşturulması için yukarıda anlatılan ilkeler doğrultusunda araştırma yapılmalı ve toplanacak deliller değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir. F) Sonuç: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenlerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 21.11.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.