T.C. ... BAM .... HUKUK DAİRESİ T.C. ... BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ .... HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : KARAR NO :
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN : ... (...) ÜYE : ... (...) ÜYE : ... (...) KATİP : ... (...)
İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : ... .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : ... NUMARASI : ... Esas ...Karar
DAVACI : ... - ... VEKİLLERİ : Av. ... - Av. ...- DAVALI : ... - ... VEKİLİ : Av. ... DAVANIN KONUSU : Ticari Şirket (Genel Kurul Kararının İptali İstemli)
İSTİNAF KARAR TARİHİ : KARAR YAZIM TARİHİ :
... ....Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas ...sayılı Kararın yapılan İstinaf yargılaması sonucunda: TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ: Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkilinin, 1.760.000 TL bedelli sermayesi olan davalı şirketin 96.871,50-TL tutarındaki hisse sahibi olduğunu, şirket yönetim kurulunun çağrısı üzerine şirketin genel kurulunun 10/07/2015 tarihinde toplandığını, toplantı gündeminin en önemli maddesi olan şirket esas sözleşmesinin 6.maddesinin değiştirilerek, sermayenin 1.760,000 TL 'sinden 4.500,000- TL'ye arttırıldığını, davalı şirket yönetim kurulunun, genel kurula hangi bir sebepten sermaye arttırımına gerek duyulduğu hakkında yazılı bildirimde bulunduğunu, ancak müvekkilinin davalı şirketin sermayesinin %87 sini kaybetmesi nedeniyle TTK 376 maddesi uyarınca gerekli tedbirleri almadan sermaye arttırımı yapılmasının yasaya aykırı olduğunu, bu nedenle müvekkilinin red oyu vermesine rağmen diğer ortakların kabul oyu ile teklifin kabul edildiğini, davalı şirketin 30/03/2015 tarihinde yapılan 2014 yılı olağan genel kurul toplansından sonra 14/05/2015 tarihinde müvekkili tarafından ... ....Asl.Tic.Mah. ... esas sıayılı dosyasında davalı şirket aleyhine şirketin kendiliğinden sona erdiğinin tespiti talebiyle dava açıldığını, dava konusu genel kurul gündeminin buna uygun olmadığını, tadil tasarına göre şirketin çoğunluk hissesine sahip ... A.Ş.'nin davalı şirketten alacaklarından 1.500.000 Tl 'sinin, cari hesaplardan alınarak sermaye yedekleri hesabına kaydedildiğini, bu durumda artık bilanço kayıtlarında ihtiyari yedek akçe olarak değerlendirilmesi gereken 1.500.000 TL'nin, ortaklara hisseleri nispetinde bedelsiz hisse verilmesi gerekeceğini,davalı şirketin sermayesinin arttırılmasının, TTK 'nun 376/... madde hükümlerine aykırı olduğunu belirterek davalı şirketin 10/07/2015 tarihinde olağanüstü genel kurul toplantısında sermayesinin 4.500.000-TL'ye çıkarılmasına dair alınan kararın iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesi ile; davacının taleplerinin yerinde olmadığını, müvekkili şirketin sermayesi ile kanuni yedekler akçeler toplamının .../3 zarar sebebiyle karşılıksız kalmadığını, yönetim kurulunun tespitleri doğrultusunda şirketin mevcut borçlanmaları ve kredibilitesi gözönüne alınarak sermaye yapısının ve öz kaynaklarının güçlendirilmesi zorunluluğunun doğduğunu, şirketin sermayesinin en son 2007 senesinde yapılan toplantıda, 160.000 TL 'den 1.760.000 TL 'ye yükseltildiğini, sermaye artışı yapılmak amacıyla 10/07/2015 tarihinde olağanüstü genel kurul toplantısı yapılmak üzere yönetim kurulunun 10/06/2015 tarih ve 2015/9 sayılı karar alındığını, TK 376 maddesinde belirlenen koşulların mevcut olmadığını belirterek, haksız ve dayanaksız açılan davanın reddine karar verilmesini savunmuştur. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Mahkeme; davalı şirket sermayesinin .../3'ünü kaybetmediği, aksine sermayenin %48'inin korunduğu, bu nedenle TTK 376.maddesindeki tedbirlerin alınması gerekmediği, usulüne uygun yapılan olağanüstü genel kurul toplandısında alınan sermaye artırımı kararının yasaya uygun olduğunu ve davacının nakit katılması gereken sermaye tutarının 111.325,17 TL olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili istinaf dilekçesi ile; şirket ortaklarından ... A.Ş.'nin davalı şirketten olan alacaklarından 1.500.000,00 TL tutarındaki kısmın sermaye avansı olarak sermaye yedeklerine alınarak bu tutarın artırılan sermayeye katılması hakkında karar alınmasına rağmen bu tutarın sermayeye katılmadığı, diğer ortakların yanıltıldığı, dava konusu olayda TTK 462/... maddesi hükümlerinin yerine getirilmediği, müvekkilin 111.325,00 TL ile sermayeye katılması gerektiği yönündeki mahkeme gerekçesinin hatalı olduğu, zira bu tutarın içinde ... A.Ş.'nin sermaye avansı verdiği iddia edilen 1.500.000,00 TL'nin bir kısmının bulunduğunu belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak talepleri doğrultusunda karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ SEBEPLER: Dava; davalı şirketin 10/07/205 tarihinde yapmış olduğu olağan üstü genel kurul toplantısında sermaye artışı yapılarak şirket sermayesinin 4,500,000,00 TL'ye çıkarılmasına ilişkin kararın iptali davasıdır. Davacı vekilinin genel kurulda sermaye artırımına dilekçe ile itiraz ettiği ve dilekçenin okunarak genel kurul tutanağına eklendiği ve davacının genel kurulda bu madde ile ilgili red oyu kullandığı genel kurul toplantı tutanağından açıkça anlaşılmakta olup davacının itirazını bir dilekçe ile bildirmesi mümkün bulunduğundan davalı vekilinin usule ilişkin itirazı yerinde değildir. Mahkemece alınan bilirkişi raporları ile dosya kapsamından davalı şirketin sermayesinin .../3'ünü kaybetmediği, sermayenin %48'inin korunduğu, bu nedenle TTK 376/....maddesindeki tedbirlerin alınmasının gerekmediği, sermaye avansının ... tarafından nakit olarak ödendiği, nakit artırılan sermayenin ....022.600,00 TL olduğu, bunun 1.500.000,00 TL'sinin ... tarafından sermaye avansı olarak ödendiği, ödenen 1.500.0000,00 TL'nin tüm ortakların payı olmayıp sadece ...'in sermaye artışı nedeniyle şirketteki pay oranına göre ödemekle yükümlü bulunduğumiktar olduğu, bu nedenle hesabın 522.600,00 TL üzerinden değil artırılan sermaye miktarı olan ....022.600,00 TL üzerinden yapılması gerektiği, yani davacının ödemesi gereken nakit sermaye artışının 111.325,17 TL olduğu, aksi halde davacının mevcut hisse oranının korunamayacağı ve hisse payının düşeceği, bu hususun bilirkişi raporunda ayrıntılı olarak açıklandığı anlaşılmaktadır. Yine davacı tarafça TTK 462/... maddesi hükmüne uyulmadığı hususunda ki iddia hakkında inceleme yapılmadığı ve anılan kararın ilgili madde hükmüne uygun olduğu hususunda bir açıklamada bulunulmadığı iddia edilmiş ise de, TTK 462/... maddesi uyarınca bilanço tarihinin üzerinden 6 aydan fazla zaman geçmiş olduğu takdirde yeni bilanço çıkarılmasının dayanağı iç kaynağın ve miktarının belirlendiği bilanço tarihinin üzerinden 6 aylık sürenin geçirilmiş olması iç kaynağın kullanılmış olması olasılığını bir varsayım olarak kabul edilmesinde ve iç kaynağın daha tarihli bir bilanço ile doğrulanmasının ön görülmesindendir. İç kaynakların kullanılabilmesi ise ancak gelen kurul kararı ile mümkündür. Somut olayda 6 aylık sürenin dolmasının üzerinden henüz 10 gün geçtikten sonra olağanüstü genel kurul yapılmış olup aradaki sürede herhangi bir olağan yada olağanüstü genel kurul bulunmamaktadır ve iç kaynakların kullanılması kararı da iptali istenilen genel kurul toplantısında alınmıştır. Yani arada geçen sürede iç kaynakların tüketilmesi mümkün bulunmadığından TTK 462/... maddesinde belirtilen yeni bilanço düzenlenmemesinin sonuca etkili bir eksiklik olarak kabulü mümkün değildir. Açıklanan gerekçelerle sermaye artırım kararının usul ve yasaya uygun surette alınmış olduğu anlaşılmakla mahkeme karar ve gerekçesinin dosya kapsamı ile uyumlu olup davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere: 1-Davacılar vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan REDDİNE, ...-Harçlar Yasası gereğince davacılardan alınması gereken 35,90 TL istinaf karar harcından, peşin olarak yatırılan 31,40 TL'nin mahsubu ile bakiye 4,50 TL'nin davacılardan alınarak hazineye irat kaydına 3-İstinaf yoluna başvuran davacılar tarafından yapılan istinaf yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına, artan tutarın istek halinde davacılara iadesine, 4-Kararın bir suretinin ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğe çıkarılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu, kararın tebliğinden itibaren ... haftalık yasal süre zarfında Temyiz yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 19/07/2018
... ... ... ... HACIKASIMOĞLU ... ... ... ... (Üye) (Üye) (Üye) Başkan (e-imza) (e-imza) (e-imza) (e-imza)
KARŞI OY
Davalı şirketin toplam sermayesi 1.760.000, 00 TL iken, davacı 96.871,50 TL miktarında hissedarıdır. Diğer hissedarlar ise sırasıyla; 1.224.565,10 TL ... A.Ş, 110.048,40 TL A.Kurtcebe Alptemoçin, 14.537,60 TL Mert Bekler, 13.373,80 TL A.Kerem Alptemoçin, 97.236,10 Mesut Bekler, 190.738,30 TL S.Beksac Karakaş, 11.629,20 TL Nusret Yılmaz'dır. Davalı şirketin yönetim kurulu tarafından 22/05/2015 tarih ... sayılı karar ile şirketin büyük ortaklarından olan ... A.Ş'nin 1.500.000,00 TL alacağının sermaye avansı olarak kabul edilmesine karar verilmiştir. ... A.Ş yönetim kurulunun 22/05/2015 tarih 2015/18 tarihli kararı ile de davalı şirketteki 1.500.000,00 TL alacağın sermaye avansı olarak sermaye artışında kullanılmasına ve alacaklılar hesabından diğer mali duran varlıklar hesabına aktarılmasına karar verilmiştir. Davalı şirket tarafından 10/07/2015 tarihinde genel kurul yapılmıştır. Bu genel kurulun 3., 4. ve ....maddelerinde; sermayenin 1.760.000,00 TL'den 4.500.000,00 TL'ye çıkarılmasına karar verilmiş ve sermaye artışında kullanılacak kaynaklar açıklanmıştır. Buna göre ....maddede; sermaye artışının 714.400,00 TL'lik kısmının yedek akçelerden ve geçmiş dönem karlarından karşılanmasına, ortaklara hisseleri nispetinde bedelsiz hisse senedi verilmesine karar verilmiştir. Bakiye ....022.600,00 TL yönünden ise; 1.500.000,00 TL'sinin ... A.Ş'nin sermaye avansı olarak belirlediği miktarda ve şirket kayıtlarında görülen diğer sermaye yedeklerinden, 522.600,00 TL'nin ise ortaklar tarafından nakden taahhüt edilmesi nedeniyle ortaklar tarafından karşılanmasına karar verilmiştir. Bu maddeler sadece davacının red oyuna karşılık oy çokluğu ile kabul edilmiştir. Davacı; 1.500.000,00 TL sermaye avansının sermaye yedeklerine alındığını,sermaye yedeklerine alınması durumunda ise ortaklara bedelsiz hisse verilmesi gerektiği, şirket ortağı ... A.Ş'nin de bu alacağından feragat etmiş sayılacağını, bu nedenle sermaye artırım kararının hatalı olduğunu belirterek iptalini talep etmiştir. Davalı ise; sermaye avansının yedek akçe olmadığını, sermaye artışında kullanılması için ... tarafından verildiğini, sermaye artışı yapılınca da sermaye avansı hesabından sermayeye aktarılacağını, ayrıca davacının muhalefet şerhi olmadığını belirterek, davanın reddini talep etmiştir. Ilk derece mahkemesi tarafından alınan bilirkişi raporu ve yapılan yargılama neticesinde; 1.500.000,00 TL'nin sermaye avansından sermayeye ilave olarak konulmasında usulsüzlük bulunmadığı belirtilerek, davanın reddine karar verilmiştir. Davacı İstinaf yoluna gelerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir. Aşağıda açıkladığım nedenlerle çoğunluk görüşüne katılmamaktayım. Tarafların iddiaları değerlendirilmeden önce sermaye avansının ne olduğu ve sermaye artışında kullanılan kaynakların neler olduğunu açıklamak gerekir. Sermayenin artırılması konusu TTK 456 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Buna göre sermayenin arttırılması; nakdi sermaye konulması şeklinde yapıldığında artırılan kısmın ortaklar tarafından karşılanması ve onlara rüçhan hakları doğrultusunda hisse verilmesi veya ortakların rüçhan hakları kısıtlanarak yeni ortak alınması suretiyle yeni ortak tarafından karşılanması şeklinde olabilmektedir. Şirket karının veya yedek akçelerin sermayeye eklenmesi suretiyle de sermaye artışı yapılabilmektedir. Bu durumda ortaklara sermaye artışı kadar hisseleri oranında bedelsiz hisse senedi verilmektedir. Sermaye avansı Türk Ticaret Kanununda düzenlenmemiştir. Sadece vergi mevzuatında ve Maliye Bakanlığı tarafından düzenlenen özelgelerde bahsedilmektedir. Ayrıca yabancı sermaye ile ilgili mevzuat da düzenlenmiştir. Buna göre; ortak tarafından şirkete borç para verildiğinde vergi mevzuatı yönünden vergi tahakkukuna esas olmaktadır. Finansal olarak zorda olan şirkete ortak tarafından borç verildiğinde veya para aktarıldığında vergi tahakkuku oluşmaması için verilen paranın sermaye avansı olduğuna karar verilmektedir. Ancak makul süre içerisinde de sermaye artışına gidilerek sermaye avansının orada değerlendirilmesi gerekir. Bu değerlendirme nasıl olacaktır?. Sermaye avansı; ortağın sermaye artışı sonucu koymayı taahhüt ettiği nakdi bedelin önceden şirkete avans olarak verilmesidir. Yani ortak sermaye artışı ile ödeyeceği nakdi bedeli şirkete önceden vermektedir. Şirket de sermaye artışında bu ortağa düşen payı bu avanstan tahsil edecektir. Görüldüğü üzere sermaye avansı sermaye artışında bir kaynak değildir. Ortağın taahhüt ettiği bedeli önceden ödemesidir. Bu sebeple esas sözleşme değişiklik tasarında sermaye avansının ayrıca gösterilmesine gerek yoktur. Gösterilse dahi bunun ortağın taahhüt ettiği sermaye borcunun karşılığı olduğunun belirtilmesi gerekir. Mevcut davada ise; davalı şirketin büyük ortağı ........... davalı şirketten alacağı, sermaye avansı olarak gösterilmiş ancak sermayenin artırılan 1.500.000,00 TL'lik kısmının bu kaynaktan ve yedek akçelerden karşılanacağı belirlenmiştir. Bakiye 522.650,00 TL'nin ise ortaklarca taahhüt edildiği belirtilmiştir. Bu yazım şekli ile 1.500.000,00 TL'nin sermaye avansından, bir kısmının ise yedek akçelerden karşılanacağı belirtilmiş ise de; ne kadarının yedek akçelerden karşılanacağı belirtilmemiştir. Bu yazım şekli ile sermaye avansının iç kaynak olduğu gibi bir anlam çıkmaktadır. Yukarıda açıklandığı gibi sermaye avansı bir kaynak değildir. Kaynak olarak kabul edildiğinde ise; hissedarlara hisseleri oranında bedelsiz hisse senedi verilmesi gerekir. Oysaki madde metninde böyle bir düzenleme de yoktur. Bu bedelin ...'in hissesi oranında taahhüt ettiği bedel olduğu yorum ile kabul edilse dahi bakiye 522.600,00 TL'nin tüm hissedarlar tarafından taahhüt edildiği ortaya çıkmaktadır ki bu durumda da 522.600,00 TL yönünden ... A.Ş'ye yükümlülük doğmaktadır. Davacı şirketin amacının ... A.Ş'nin taahhüt ettiği miktarın alınması kabul edilse dahi yazım şekli bu yoruma müsait değildir. Bunun yanında ...'in hissesi 1.224.565,10 TL karşılığı 0,69577 oranındadır. Iç kaynaklar hariç olan yani ortakların taahhüt ettiği ....022,600,00 Tl'ye oranlandığında ise kendi uhdesine düşen sermaye koyma borcu 1.407.264,40 TL etmektedir. Dolayısıyla 1.500.000,00 TL'nin altında kalmaktadır. Bu durumda sermayenin artırılacağı (1.500.000,00 TL -1.407.264,40 TL) 92.735,60 TL açıkta kalmakta yani kaynaksız kalmaktadır. Bu bedel de iç kaynaklarından karşılanacak ise bunun da ilk bölümdeki gibi açık yazılarak kaynağın gösterilmesi ve ortaklara bedelsiz hisse verilmesinin düzenlenmesi gerekir. Bu sebeple sermaye artış kararı gösterilen kaynaklar yönünden ve yazım şekli ile A.Ş'nin yapısına uygun düşmemektedir. Tartışılacak ikinci husus ise; sermaye artış kararının iptale tabii bir karar mı olduğu, yoksa hukuken hükümsüz mü (mutlak butlan) olduğu hususundadır. İptale tabii karar olarak değerlendirildiğinde; iptal talebinde bulunabilmek için karara red oyu vermek ve muhalefet şerhini zapta kaydettirmek gerekir. Oylamadan önce yapılan muhalefetler kararın müzakeresi anlamında olduğundan, muhalefet şerhi olarak kabul edilemez. Davacı dilekçe ile muhalefet şerhi verdiklerini belirtmiş ise de; dilekçe içeriğinde red oyu vereceklerini belirtmişlerdir. Red oyu kullanılacağının belirtilmesi muhalefet şerhi olarak kabul edilemez. Çünkü muhalefet şerhinin oylamadan sonra yapılması gerekir. Red oyu kullanılacağının belirtilmesi oylamanın henüz yapılmadığını gösterir. Davacı, dilekçenin sonradan verildiğini iddia etmiş ise de; bu iddiası genel kurul karar tutanağında gözükmemektedir. Davacı, tutanağa yazılmadığı iddiasında isede; bunu her türlü delil ile ispat edebilir. Ancak bu hususta herhangi bir delil de ibraz edilmemiştir. Bu sebeple dilekçenin oylamadan önce verildiği ve muhalefet şerhi niteliğinde olmadığı kabul edilmiştir. Sermaye artışı kararı iptale tabi olduğu kabul edildiğinde ise; muhalefet şerhi olmadığından, davacının bu talebinin reddedilmesi gerekir. Ancak mahkemenin kararında bu hususta bir gerekçe yoktur. Dava esastan reddedilmiştir. Bu nedenle çoğunluk görüşüne bu hususta da katılmamaktayım. Bana göre ise; sermaye artışı kararı hukuken yok hükmündedir. Çünkü alınan karar Anonim Şirketlerin yapısına uygun olmayan, sermaye yapısını bozan, artırılan sermayenin tamamının kaynağı gösterilmeyen, bu sebeple sermayenin açıkta kaldığı bir karardır. 6102 sayılı TTK'nun 447/1-c maddesine göre; Anonim Şirketin temel yapısını bozan veya sermayenin korunması hükümlerine aykırı olan kararların batıl olduğu düzenlenmiştir. Hukuki nitelendirme mahkemeye aittir. Davacı tarafından kararın iptali talep edilse dahi butlan nedeni ile iptal kararı verilebilinir. Butlan nedeniyle kararın iptalini isteyebilmek için genel kuruldan muhalefet şerhi verilmiş olmasına gerek yoktur. Çünkü karar doğmamıştır, yok hükmündedir. Bu nedenle genel kurulun ....maddesi ile karar altına alınan sermaye artışı kararının ve bu madde ile ilgili olarak 4.maddenin butlan nedeni ile iptaline karar vermek gerekmektedir. Yukarıda yapılan açıklamalar nedeniyle çoğunluk görüşüne katılmamaktayım.
... ....... Başkan (e-imza)