T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ... TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : KARAR NO:
HAKİM : KATİP :
MAHKEMEMİZİN ANA ... ESAS SAYILI DOSYASINDA DAVADA; DAVACI / (KARŞI DAVALI) : ... ANONİM ŞİRKETİ- VEKİLİ : DAVALI / (KARŞI DAVACI) : VEKİLLERİ : 2-MAHKEMEMİZ DOSYASI İLE BİRLEŞTİRİLEN YİNE MAHKEMEMİZİN ... ESAS... KARAR SAYILI DOSYADAKİ DAVADA: DAVACI : VEKİLLERİ : DAVALI : VEKİLİ : DAVA : İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : KARAR TARİHİ : KARARIN YAZILDIĞI TARİH : Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: İSTİNAF KALDIRMA KARARI ÖNCESİ BEYANLAR: DAVA: Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle: davalıya ait Konya 4. Organize Sanayi Bölgesindeki fabrika binasının konstrüksiyon işlerinin malzemeli olarak davacı tarafından yapılması için taraflar arasında sözleşme imzalandığını, davacının bir kısım işleri yazılı sözleşmeye dayalı olarak, bir kısım işleri ise davalının isteği üzerine yazılı sözleşme dışında yaptığını ve işin davalıya teslim edildiğini, iş bedeline ilişkin olarak 14/08/2018 tarih ... nolu ve 935.610,00 TL bedelli, 14/08/2018 tarih ... nolu ve 116.500,00 TL bedelli, 25/09/2018 tarih ... nolu ve 5.418,56 TL bedelli faturaların düzenlenerek davalıya gönderildiğini, davalının faturalara itiraz etmediği gibi söz konusu işler ve bu işlere ilişkin söz konusu faturalar nedeniyle müvekkili şirkete bir kısım ödemeler de yaptığını ancak 164.419,22 TL alacağı ödemek istemediğini, alacağın tahsili için davalı hakkında Konya . İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında ilamsız icra takibi yapıldığını, davalının takibe haksız olarak itiraz ettiğini ileri sürerek, davalının itirazının iptali ile takibin devamına, alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Asıl davada davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında 10/10/2016 ve 26/03/2018 tarihinde imzalanan sözleşmeler ile davacı şirketin, davalının Konya 4. Organize Sanayi Bölgesi olarak yer alan bölgede yaptırdığı fabrika inşaat alanının çatı ve konstrüksiyon diye tabir edilen kısımlarını onaylı projeye göre 1. hol, 2. hol ve 3. hol olarak belirtilen yerlerde ki işlerini 60 gün içerisinde yapmayı taahhüt ettiğini ancak davacının işi yarım bıraktığını ve şantiye alanını terk ettiğini, faturaların teslim edilmiş olmasının işin teslim edildiğini ispata yeterli olmadığını, davalının işi teslim ettiğini teslim belgesi ile ispat etmesi gerektiğini, yapılan işlerde eksik ve ayıplar bulunduğunu, işin tamamlanması ve ayıpların giderilmesi için davacı tarafa Konya . Noterliğinin 02/07/2018 tarih ... yevmiyeli nolu ihtarnamesinin keşide edildiğini ancak karşı tarafın işi bitirmediğini, eksik ve ayıplı işlerin Konya .Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyasında tespit edildiğini, bilirkişi raporunda eksik ve hatalı imalatlar nedeni ile zararın 325.000,00 TL+KDV olacağının tespit edildiğini savunarak davanın reddini ve alacağın %20'sinden az olmamak üzere kötüniyet tazminatının davacıdan tahsilini istemiştir. DAVA: Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında imzalanan sözleşmeler uyarınca davacı şirketin Konya 4. Organize Sanayi Bölgesinde yaptırdığı fabrika inşaatının çatı ve konstrüksiyon diye tabir edilen kısımlarının yapımını davalı şirketin üstlendiğini, ancak davalı yüklenicinin üstlendiği işleri yarım bırakıp şantiyeyi terk ettiğini, yapılan imalatlarda eksik ve ayıpların söz konusu olduğunu, gönderilen ihtarnameye rağmen davalının eksik ve ayıpları gidermediğini, eksik ve ayıplı işlerin Konya .Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyasında tespit edildiğini, bilirkişi raporunda eksik ve hatalı imalatlar nedeni ile zararın 325.000,00 TL+KDV olacağının tespit edildiğini ileri sürerek, belirlenecek ayıp ve eksik iş bedellerinden ileride dava değerini arttırma hakkı saklı tutularak şimdilik 1.000,00 TL yönünden müvekkilin davalıya borçlu olmadığının tespitine, davalı tarafa ödediği bedeller yönünden menfi tespiti aşan zararlarından ileride dava değerini arttırma hakkları saklı tutularak şimdilik 1.000,00TL zararın davalıdan ödeme tarihlerinden itibaren ticari faizi ile birlikte tahsiline, alacağın %20'si oranında kötüniyet tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Birleşen davada davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin davacı ile yapılan sözleşme ile üstlendiği tüm işleri süresinde, eksiksiz ve ayıptan ari olarak ve projeye uygun olarak karşı tarafa teslim ettiğini, davacının da işleri TBK'nın 477. maddesi uyarınca kabul ettiğini, davacı eksik ve ayıplı işler için 02/07/2018 tarihli ihtarname keşide ettiğini bildirmiş ise de müvekkili şirketin, bundan sonra kendi kusurundan kaynaklanmasa da eksik ve ayıplı kısımları düzelttiğini, eksiklikleri tamamlayıp işleri davacıya teslim ettiğini, işlerin davalıya teslim edilmesinden sonra müvekkili şirketin, işlere ilişkin faturaları (14/08/2018 tarihli ... nolu 935.610,00 TL bedelli, 14/08/2018 tarihli ... nolu 116.500,00 TL bedelli, 25/09/2018 tarihli 197799 nolu 5.418,56 TL bedelli faturaları) düzenleyerek karşı tarafa teslim ettiğini, bu faturaların, 02/07/2018 tarihli ihtarnameden yaklaşık 1,5 ay sonra düzenlendiğini, bu durumun da müvekkili şirketin yükümlendiği tüm işleri süresinde, eksiksiz ve ayıptan ari olarak ve projeye uygun olarak karşı tarafa teslim ettiğini gösterdiğini, davacının Konya . Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D.İş. sayılı dosyası ile yapılan tespitte eksik ve ayıplı işlerin tespit edildiğini bildirmiş ise davacının iş bedeli olarak gönderilen faturaları kabul etmeyip ayıp ihbarında bulunması gerektiğini ve faturalar nedeniyle ödeme yapmayacağını ancak faturaların bir kısmını ödediğini savunarak davanın reddini istemiştir. KALDIRMA ÖNCESİ MAHKEMEMİZCE VERİLEN KARAR: Mahkememizin 25/10/2022 tarih ... Esas ve ... Karar sayılı kararında özetle: "...İşbu asıl davanın İtirazın İptali davası olduğu, birleşen dosyanın ise Menfi Tespit ve Tazminata yönelik dava olduğu görülmüştür. Taraflar arasındaki uyuşmazlık konularının; Asıl dava yönünden Konya . İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takipten davalının borçlu olup olmadığı, davalının icra dosyasına yaptığı itirazında haklı olup olmadığı, birleşen dava yönünden birleşen dosya davalısının ayıp ve eksik iş sebebi ile birleşen dava davacısının borçlu olup olmadığının tesbiti ve birleşen dosya davacısının ayıp ve eksik iş sebebi ile zarara uğrayıp uğramadığı, uğradıysa ne miktarla uğradığı ve bu miktarın birleşen dosya davalısından tahsilinin gerekip gerekmediği hususları olduğu anlaşılmıştır. Mahkememizce tarafların bildirdikleri deliller toplanmış, yukarıda bahsedilen ve özetlenen dosyalar celbedilerek incelenmiş, mahallinde bilirkişi heyeti refakatinde keşif yapılarak rapor ve ek raporlar alınmıştır. Türk Borçlar Kanunu'nun Tanımı başlıklı 470. maddesi; "Eser sözleşmesi, yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, işsahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmedir." hükmünü amirdir. 6098 sayılı BK'nın 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi ilişkisinde, iş sahibinin borcu iş bedelini ödemek (TBK'nın 479/1.md.), yüklenicinin borcu ise, eseri iş sahibinin amacına uygun, haklı menfaatlerini gözeterek, sadakat ve özenle ifa etmektir (TBK'nın 471/1) Eser sözleşmesinde ayıba dair hükümler, 6098 sayılı TBK'nın 474-478. maddeleri arasında düzenlenmiştir. Ayıp, imâl edilen bir eserde veya malda, sözleşme ve ekleri ile iş sahibinin beklediği amaca ve dürüstlük kurallarına göre bulunması gereken vasıfların bulunmaması, bulunmaması gereken vasıfların ise bulunmasıdır. Şayet, imâl edilen eserde ayıp varsa, iş sahibi tarafından süresi içersinde ayıp ihbarında bulunulması şartıyla sözleşme ve dava tarihinde yürürlükte bulunan Borçlar Kanunu'nun 475. maddesinde sayılan seçimlik haklarından birisini kullanabilir. Bu hakkın kullanması için iş sahibi tarafından ayrı bir dava açılabileceği gibi, yüklenici tarafından aleyhine açılmış olan bir davada da bu hususu def'i olarak ileri sürebilir. Eksik iş ise sözleşme ve eklerine göre yapılması gerektiği halde yapılmayan (noksan bırakılan) işleri ifade eder. Eksik işler bedelinin istenebilmesi için teslim sırasında ihtirazi kayıt konulmasına ya da ihtar çekilmesine gerek bulunmamaktadır. Mahkememizce yapılan değerlendirmede; yukarıda özetlenen bilirkişi raporlarında da belirlendiği üzere; taraflar arasındaki eser sözleşmesine konu iş davalıya ait dava konusu fabrikada 1. Hol, 2. Hol ve 3. Hol olarak belirlenen yerlerdeki çatı ve konstrüksiyon işlerinin yapılması işidir. İş sahibi davalının, davacı yüklenicinin edimini ifa edebilmesi için bazı hazırlık fiillerini ya da edimlerini de yerine getirmesi söz konusu olabilir. Dava konusu olayda, davacının edimini yerine getirebilmesi ve dava konusu taşınmazda imal edilmiş çelik yapıların yerleştirilebilmesi için betonarme imalatların da projeye uygun olarak davalı tarafından imal edilmiş/ettirilmiş olması gerekmektedir. Taraflar arasındaki ihtilâflardan birisi de davacının imalatlarının yerleştirileceği betonarme imalatların, projeye uygun yapılıp yapılmadığı konusundadır. Davaya konu taşınmazda betonarme imalatların projeye uygunluğu hususu, Harita ve Kadastro Bilirkişisi ... tarafından hazırlanan 13.01.2021 tarihli Bilirkişi raporunda gerekli ekipmanlar ile yerinde ölçüm yapılmak suretiyle da belirtildiği üzere betonarme imalatın mevcut hali ile onaylı projesi arasındaki farkları göstererek bu farkların çelik imalat için hata sınırı içerisinde kalıp kalmayacağının değerlendirilmesi inşaat mühendisi tarafından incelenmiştir. Çelik aksam eksik ve kusurlu işlerinde de görüleceği üzere açıklıklarda meydana gelecek 1-2 cm'lik farklar ankraj ile tij deliklerinin oturmamasına bu nedenle de tij kesme bulon bağlayamama uygunsuz kesme ve kaynak işlerine sebep olacağı Bu açıklık ve yükseklik farkları ile inşa edilmiş betonarme imalata, projesine uygun üretilmiş çelik elemanların hatasız montaj edilebilmesi mümkün olmayacağı 07.06.2021 havale tarihli bilirkişi kurulu raporunda inşaat mühendisi bilirkişi tarafından tespit edilmiştir. Ayrıca ilgili raporda dava konusu inşaatın yapımının hatalı olduğu mevcut inşaatta bulunan kolonlar hem aralarındaki mesafe hem yükseklik (kot) bakımından projeye uymadığı tespit edilmiştir. Taraflar arasındaki 2018 tarihli sözleşmenin 2, 4 ve 12. maddesinde 2016 tarihli sözleşmenin 11. maddesinde imalatın projeye uygun olması kararlaştırılmıştır. Özellikle 2018 tarihli sözleşmenin 22/İ maddesinde şu şekilde bir hüküm yer almaktadır: “Tüm imalatlar ile ilgili projeler işveren tarafından taşerona verilecektir. Taşeron yapılacak imalatlarla ilgili idari teknik şartnameyi kabul etmiştir ve imalatlarını bu tarif ve şartnameler doğrultusunda yapacaktır. Yapılan bütün imalat ve işçiliklere idare ve işveren onayı alınacaktır. Onay almayan imalat ve işçilik bedelsiz olarak taşeron tarafından yenilecektir...” Yine 2018 tarihli sözleşmenin 4. maddesinde işveren projede olabilecek değişikliklere göre önceden yükleniciye haber vererek imalat ve imalatları yaptırmayabilir, değişiklik yapabileceği kabul edilmiştir. Yukarıda da izah edildiği üzere davalı ve davacı onaylı proje üzerinden sözleşme imzalamışlardır. Dolayısı ile davacı çelik elemanları onaylı projeye uygun ölçü ve ebatlarda üretmekle mükellefken davalı da betonarme imalatı projesine uygun yapmakla mükelleftir hükmü yer almaktadır. Davacının imal ettiği çelik yapının, dava konusu inşaata uymamasının sebebi, davalı tarafından imâl edilen betonarme yapının projeye uygun olarak inşa edilmemesidir veya hatalı olarak inşa edilmesidir. Bu hata farkları kabul edilebilir sınırların dışında kalmaktadır. Mevcut şartlar neticesinde çelik imalat uygun değildir ancak bunun sebebi projesine uygun olarak yapılmayan betonarme imalattır. İmalatın bu şekilde olması da eldeki malzemenin bir şekilde kesilmek kaynatılmak vb. işlemler ile montajlanmasıdır kanaati bilirkişilerce beyan edilmiştir. Bilirkişilerce davacının imal ettiği çelik yapı projeye uygun olduğu (ayıpsız) hâlde davalının inşa ettirdiği betonarme yapılara uygun olmadığı proje esas alınırsa davacının imal ettiği eser, ayıpsız; inşa edilen betonarme yapılar esas alınırsa, ayıplıdır şeklinde beyanda bulunulduğu görülmüştür. Yine bilirkişilerce raporda davacının sözleşme kapsamında edimini teknik projeye uygun olarak yaptığı ancak davacı tarafından imal edilen çelik yapının dava konusu taşınmaza uymamasının sebebinin davalı tarafından imal ettirilen betonarme blokların projeye aykırı olarak hatalı yapılmış olması ve bu hatalar da kabul edilebilir sınırlar dışında kalması olarak belirtilmiştir. Bilirkişi raporunda davacının ilk üretiminin onaylı projeye uygun olduğunun kabul edildiği, Çelik elemanların mevcut hallerinin betonarme imalattaki hatalar nedeni ile montaj yapabilmek için olduğu Her ne kadar mevcut çelik elemanlarda montaj yapabilmek için yapılan değişiklikler projeye uygunluk denetimini ortadan kaldırmış ise de, bilirkişi kurulumuz betonarme imalatın onaylı projesine uygun yapılmış olsa idi çelik yapı elemanlardan kaynaklı mevcut hata ve kusurların olmayacağı kanaati bildirilmiştir. Yukarıda açıklanan tüm nedenlerle davacı yüklenici firmanın akdedilen eser sözleşmesi ile bağlı bulunacağı ve dosyaya sunulan sözleşme içeriğine göre de sözleşmenin 2. Maddesinde "Taşeron işveren veya idare tarafından verilecek olan proje ve iş programına göre işi yapacak, bu programa aksatmayacak, programın aksamasından dolayı gelebilecek tüm zararları üstlenecektir." sözleşmenin 3. Maddesinde "Şantiye iş programına projeye teknik şartlara, fen ve sanat kurallarına, taşeron imalatını yaparken uymak zorundadır." Sözleşmenin 4. Maddesinde "Belirtilmiş olan birim işlerini işe ait eklere projelere, şartnamelere, özel teknik ve idare şartname hükümlerine ve geneli teknik prensiplerine uygun yapmak mecburiyetindedir." Sözleşmenin 9. Maddesinde "Taşeron yapacağı işlerin fen ve sanat kaidelerine uygun olarak plan, proje ve teknik şartnamelere ve idarinin şartnamesine uygun yapmaya mecburdur. Aksi halde sözleşmede geçen cezai şartlar uygulanır." şeklinde davacı yükleniciye projeye uymaması halinde sözleşme kapsamında sorumluluklar yüklendiği de nazara alındığından davacı yüklenici şirketin kendilerine verilen teknik proje haricinde uygulama yapmasının beklenemeyeceği de mahkememizce anlaşıldığından ve yapılan çelik imalat işlerinin projeye uygun olduğu bilirkişiler tarafından tespit edildiğinden davacının davasının kabulü ile birleşen dosya davacısının davaya taleplerinin reddine..." şeklinde karar verilmiştir. MAHKEMEMİZCE TOPLANAN DELİL VE YAPILAN İŞLEMLER: Bilirkişiler (... - ... - ... ) 08.12.2024 Tarihli Raporunda Özetle Şu Hususları Belirtmiştir; dava konusu taşınmazın Konya 4. Organize Sanayi Bölgesinde bulunduğunu, organize sanayi bölgelerinde yapıların proje onayı, yapı denetimi ve ruhsatlandırma süreçlerinin belirli mevzuat çerçevesinde yürütüldüğünü, somut olayda ise kalıp ve donatı imalatının mimari ve statik projelere aykırı olmasına rağmen beton dökümüne izin verildiğini, bu durumun geri dönüşü olmayan ve yüksek maliyetli bir aykırılık oluşturduğunu, aks açıklıklarındaki hataların statik hesapların tamamını etkilediğinden mevcut betonarme imalatın hiçbir şekilde mevzuata uygun hale getirilemeyeceği kanaatine vardıklarını, betonarme projedeki aykırılık nedeniyle çelik imalatın da statik esaslara aykırı hale geldiğini, sonradan yapılan kesme, kaynak, ekleme ve benzeri müdahalelerin de statik açıdan uygun kabul edilemeyeceğini, bu nedenle önceki bilirkişi raporlarında belirtilen eksiklik giderim bedellerinin hangi imalatlara karşılık geldiğinin anlaşılamadığını ve mevcut aşamada ayıp giderim bedelinin hesaplanmasının mümkün olmadığını, öncelikle yapı denetim kuruluşu ile Organize Sanayi Bölgesi Müdürlüğünden yapının hangi işlemlerle mevzuata uygun kabul edildiğinin ve hangi imalatların kabul edilip hangilerinin kabul edilmediğinin sorulması gerektiğini, bu tespitler yapıldıktan sonra projeye aykırılıkların ve sorumluların belirlenerek gerekli bedel hesabının yapılabileceğini, ayrıca dava konusu çelik imalatın 26.03.2018 tarihli sözleşme bedelinin 1.064.360,00 TL olduğunu, demir fiyatlarındaki değişim esas alınarak 14.12.2018 tarihi itibarıyla imalat bedelinin 1.102.674,36 TL olarak hesaplandığını belirtmiştir. Bilirkişiler (... - ... - ... ) 11.06.2025 tarihli 1. Ek raporunda özetle şu hususları belirtmiştir; 08.12.2024 tarihli ek rapordaki değerlendirmelerini tekrar ederek, dava konusu yapının teknik ölçümler sonucunda onaylı projeye aykırı şekilde inşa edildiğinin tespit edildiğini, projeye ilişkin herhangi bir tadilatın da bulunmadığını, bu nedenle yapı kullanım izin belgesinin verilmesinin mevzuata uygun olmadığını, bu hususun Organize Sanayi Bölgesi Müdürlüğü ile yapı denetim firmasından sorulması gerektiğini, yapı kullanım izin belgesinin bulunmasının imalatların doğru yapıldığını göstermeyeceğini, projeye aykırılıkların giderildiği anlamına gelmeyeceğini, dava konusu yapıda projeye aykırılıkların devam ettiğini ve onaylı bir tadilat projesi bulunmadığından yapının projeye uygun hale getirilmesi için ayıp giderim bedelinin hesaplanmasının teknik olarak mümkün olmadığını, mevcut yapının yalnızca fiili durumuna göre tamamlanarak kullanılmakta olduğunu, ancak projeye aykırılıkların sürdüğünü, gerektiğinde yapı elemanlarının yeniden ölçülmesi ve röleve çalışmalarının yapılması gerektiğini, betonarme imalat projeye aykırı iken çelik imalatın kaynak, kesme veya uzatma işlemleriyle düzeltilmesinin teknik ve statik açıdan kabul edilemeyeceğini ve bu nedenle böyle bir düzeltmeye ilişkin bedel hesabı yapılamayacağını, sonuç olarak yapıdaki projeye aykırılıklar giderilmeden ve Organize Sanayi Bölgesi Müdürlüğü ile yapı denetim firmasından gerekli açıklamalar alınmadan teknik açıdan sağlıklı bir değerlendirme ve hesaplama yapılmasının mümkün olmadığı kanaatine vardıklarını belirtmiştir. Bilirkişiler (... ... ... ) 17.02.2026 tarihli 2. ek raporunda özetle şu hususları belirtmiştir; Mahkemenin 06.01.2026 tarihli ara kararı doğrultusunda dosyayı yeniden incelediklerini, ilk incelemelerinde Konya . Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyasında düzenlenen tespit raporunu esas aldıklarını, anılan raporda teknik ölçümler sonucunda betonarme imalatlarda hatalar tespit edilerek eksik imalat bedeli hesaplandığını ve kök raporun da bu tespitlere göre hazırlandığını, dosya kapsamındaki uyuşmazlığın betonarme imalatın hatalı olup olmadığı değil, çelik imalatların betonarme imalata göre mi yoksa projeye göre mi yapıldığı noktasında toplandığını, daha sonra fabrika yapı kullanım izin belgesi aldıktan sonra mahallinde inceleme yapıldığını, Konya Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünün 12.12.2025 tarih ve ... sayılı yazısı ekindeki Konya İl Yapı Denetim Komisyonunun 18.11.2025 tarih ve ... sayılı kararında X ve Y yönündeki kolon aralıkları ile yüksekliklerinin statik projeye uygun olduğunun belirtildiğini, ancak ilk tespit raporu ile sonradan düzenlenen teknik raporlar arasında çelişki bulunduğunu, heyetin yapılaşma sürecinin hiçbir aşamasına tanıklık etmediğini, bu nedenle dava konusu taşınmazda eksik imalat bulunup bulunmadığı, varsa bunların nasıl giderildiği ve giderim bedelinin ne olduğu hususlarında teknik değerlendirme yapabilecek yeterli veriye sahip olmadıklarını, mevcut koşullarda Mahkemenin talep ettiği hususlarda kök rapor ve önceki ek raporlara ilave teknik katkı sağlayacak yeni bir rapor düzenlenmesinin mümkün olmadığı kanaatine vardıklarını belirtmiştir. KALDIRMA KARARI VE GEREKÇESİ: Konya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesi'nin 07/02/2024 tarihli ... Esas ve ... Karar sayılı ilamı ile; "... Asıl dava eser sözleşmesinden kaynaklanan bakiye iş bedelinin tahsili amacıyla yapılan icra takibine vaki itirazın iptali ve inkar tazminatının tahsili; birleşen dava ise davaya konu icra takibi nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti ile fazla ödenen bedelin istirdadı istemine iliştindir. Öncelikle birleşen davada 1000,00 TL'lik menfi tespit istemi yönünden, asıl davada görülen ve karşı tarafça önceden açılan itirazın iptali davasında davacının savunma yoluyla borçlu olmadığını ileri sürüp ispatlayabileceği, menfi tespit davası açmasında hukuki yararının olmadığı anlaşılmakla birleşen davada bu talep yönünden hukuki yarar dava şartı yokluğundan davanın reddine karar verilmelidir. Asıl dava ve birleşen dava yönünden işin ayıplı ve eksik yapılıp yapılmadığı ve dolayısyla yükleniciye iş bedelinin eksik veya fazla ödenip ödenmediğinin tespiti yönünden yapılan incelemede; (bundan sonraki açıklamalarda asıl davada davacı/birleşen davada davalı yüklenici, asıl davada davalı birleşen davada davacı ise iş sahibi olarak anılacaktır.) Taraflar arasında davaya konu işe ilişkin olarak en son 26.03.2018 tarihinde sözleşme imzalanmış olup, taraflarca işin bitim süresinin 31.05.2018 tarihi olarak kararlaştırıldığı ancak yüklenicinin işi süresinde tamamlamadığı, iş sahibinin yükleniciye 02.07.2018 tarihinde ihtarname göndererek işin bir haftalık süre içinde tamamlanarak teslim edilmesi aksi halde sözleşmenin feshedileceğinin yükleniciye bildirildiği, bu tarihten sonra yüklenicinin iş bedeline ilişkin 14.08.2018 tarihinde 935.610,20 TL ve 116.500,00 TL bedelli iki adet faturayı, 11.09.2018 tarihinde 23.600,00 TL bedelli faturayı ve 25.09.2018 tarihinde 5.418,00 TL bedelli faturayı düzneleyerek iş sahibine gönderdiği ve faturaların iş sahibi tarafından ticari defterlerine kaydedildiği ancak iş sahibinin defterlerine göre de, iş sahibinin 164.419,22 TL tutarındaki iş bedelini ödemediği, 164.419,22 TL'nin ödenmesi için yüklenici tarafından 01.10.2018 tarihinde iş sahibine ihtarname gönderildiği ve iş sahibinin 12.10.2018 tarihli ihtarname ile 02.07.2018 tarihli ihtarnameye rağmen işin süresinde bitirilip teslim edilmediği, işin 3 gün içinde teslim edilmesi aksi halde sözleşmenin feshi de dahil yasla hakların kullanılacağı bildirilmiştir. İş sahibinin iş bedelini ödemesi üzerine yüklenicinin 18.10.2018 tarihinde iş sahibi aleyhine davaya konu ilamsız cra takibini başlattığı, takibe 22.10.2018 tarihinde itiraz eden davalının 26.10.2018 tarihinde Konya . Asliye ticaret Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyasında tespit yaptırdığı ve alınan bilirkişi raporunda, yüklenicinin montaj işini ayıplı yaptığı ancak montajdaki bu ayıpların giderilebileceği tespit edilmiştir. Yüklenici işi teslim ettiğini ispat etmek zorundadır. İş sahibi işin teslim edilmediğin iddia etmekte olup, iş sahibinin yükleniciye gönderdiği ihtarnameler de dikkate alındığında işin teslim edilmediğini yüklenicinin ispat edemediği, faturaların ticari defterlere kaydedilmiş olmasının da işin teslim edildiğini ispat etmediği, bu haliyle işte tespit edilen ayıplar yönünden teslimini ve ihbarın delil tespiti olan 26.10.2018 tarihi itibarıyla yapıldığının ve süresinde olduğunun kabulü gerekmektedir. Mahkemecede ayıplar yönünden ihbarın süresinde yapıldığı kabul edilerek işin esası incelenmiş ve kararın gerekçesi bu yönden davalı tarafça da istinaf edilmemiştir. Mahkemece alınan bilirkişi raporunda, yüklenicinin sözleşmeye konu çelik elemanları projesine uygun bir şekilde ürettiği tespit edilmiş olup, bu hususta uyuşmazlık da bulunmamaktadır. Ancak çelik imalatların oturtulacağı beton kolonların hem yatay mesafelerinin hem de uzunluklarının projeye aykırı yapılması nedeniyle davalının projeye uygun olarak üretmiş olduğu çelik imalatının mevcut haliyle montajının mümkün olmadığının anlaşılması üzerine bu sefer yüklenicinin projeye uygun ürettiği çelik elemanlarda montajı sağlamak adına kesme ve kaynatma işlemleri yapma suretiyle değişiklik yaptığı, projeye aykırı hale getirdiği çelik elemanlarını montajını ise tam olarak yapamadığı anlaşılmıştır. Yüklenici her ne kadar işi sözleşme hükümlerine göre projesine uygun yapmış ise de, bilirkişiler işin yükleniciye teslimi anında beton blokların imalatı tamamlanmış ise yüklenicinin ölçü alması gerektiğini, proje üzerinde imalat yapmasının doğru olmadığını söylemişlerdir. Ancak bu husus dosyada iş sahibi tarafından ispatlanamadığı gibi, iş sahibi beton blokların projeye aykırı olduğunu yüklenicinin bildiğini de ispat edememiştir. Bununla birlikte yüklnecinin bu durumu en geç montaj aşamasında fark ettiği kabul edilse bile, yüklenicinin projeye uygun olarak yapılan çelik elemanların mevcut haliyle montajının yapılamayacağını anlamasına rağmen, durumu iş sahibine bildirip, kolanların projeye uygun hale getirilmesini istediğini ispat edemediği, bu haliyle işe devam edip, hatta montajı sağlamak adına çelik elemanları kesmek suretiyle projeye aykırı hale getirdiği anlaşılmakla artık davacının mevcut haliyle montajı da ayıpsız bir şekilde yapması gerekmektedir. Çünkü yüklenici bu durumu bilerek çelik elemanları da projeye aykırı hale getirmek suretiyle artık montaj işini de üstlenmiştir. Mevcut haliyle ayıplar giderildiğinde iş sahibi bu binayı fabrika binası olarak kullanacaksa yani fabrika binasının Organize Sanayi Bölgesi mevzuatına göre kullanımına engel bir durum yoksa yüklenici montajdaki eksik ve ayıplardan sorumludur. Yüklenici de halen ödenmeyen iş bedeli varsa bunu isteyebilir. O halde ilk derece mahkemesince fabrikanın projeye aykırı imalatlara rağmen mevcut haliyle kullanımına Organize Sanayi Bölgesi mevzuatına göre engel bir durum olup olmadığı tespit edilerek, delil tespitinde belirlenen bedel ile mahkemece alınan bilirkişi raporunda belirlenen bedel arasında fahiş bir fark olması ve mahkemece alınan raporda bedelin nasıl belirlendiğinin anlaşılamaması nedeniyle yeniden delil tespit tarihi olan 26.10.2018 tarihi itibarıyla ayıp giderim bedelinin belirlenmesi için ayıplar hale giderilmemiş ise yerinde keşif yapılarak giderilmiş ise delil tespit dosyasındaki tespitler de dikkate alınarak mümkünse 26.02.2022 havale tarihli bilirkişi kurulundaki inşaat mühendisi bilirkişilerinde katılımıyla inşaat mühendislerinde oluşan üçlü heyetten rapor alınarak montajdaki ayıpların giderim bedelinin belirlenerek sonucuna göre asıl davadaki iş bedeli ve birleşen davadaki ayıp giderim bedeli yönünden bir karar verilmesi gerekirken, hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir. Açıklanan nedenlerle davalı-birleşen dosya davacısı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına..." gerekçesiyle mahkememiz kararı kaldırılmıştır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Asıl dava eser sözleşmesinden kaynaklanan bakiye iş bedelinin tahsili amacıyla yapılan icra takibine vaki itirazın iptali ve inkar tazminatının tahsili; birleşen dava ise davaya konu icra takibi nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti ile fazla ödenen bedelin istirdadı istemine iliştindir. Asıl Dosya Yönünden Yapılan Değerlendirmede; Taraflar arasında davaya konu işe ilişkin olarak en son 26.03.2018 tarihinde sözleşme imzalanmış olup, taraflarca işin bitim süresinin 31.05.2018 tarihi olarak kararlaştırıldığı ancak yüklenicinin işi süresinde tamamlamadığı, iş sahibinin yükleniciye 02.07.2018 tarihinde ihtarname göndererek işin bir haftalık süre içinde tamamlanarak teslim edilmesi aksi halde sözleşmenin feshedileceğinin yükleniciye bildirildiği, bu tarihten sonra yüklenicinin iş bedeline ilişkin 14.08.2018 tarihinde 935.610,20 TL ve 116.500,00 TL bedelli iki adet faturayı, 11.09.2018 tarihinde 23.600,00 TL bedelli faturayı ve 25.09.2018 tarihinde 5.418,00 TL bedelli faturayı düzneleyerek iş sahibine gönderdiği ve faturaların iş sahibi tarafından ticari defterlerine kaydedildiği ancak iş sahibinin defterlerine göre de, iş sahibinin 164.419,22 TL tutarındaki iş bedelini ödemediği, 164.419,22 TL'nin ödenmesi için yüklenici tarafından 01.10.2018 tarihinde iş sahibine ihtarname gönderildiği ve iş sahibinin 12.10.2018 tarihli ihtarname ile 02.07.2018 tarihli ihtarnameye rağmen işin süresinde bitirilip teslim edilmediği, işin 3 gün içinde teslim edilmesi aksi halde sözleşmenin feshi de dahil yasla hakların kullanılacağı bildirilmiştir. İş sahibinin iş bedelini ödemesi üzerine yüklenicinin 18.10.2018 tarihinde iş sahibi aleyhine davaya konu ilamsız cra takibini başlattığı, takibe 22.10.2018 tarihinde itiraz eden davalının 26.10.2018 tarihinde Konya . Asliye ticaret Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyasında tespit yaptırdığı ve alınan bilirkişi raporunda, yüklenicinin montaj işini ayıplı yaptığı ancak montajdaki bu ayıpların giderilebileceği tespit edilmiştir. Yüklenici işi teslim ettiğini ispat etmek zorundadır. İş sahibi işin teslim edilmediğin iddia etmekte olup, iş sahibinin yükleniciye gönderdiği ihtarnameler de dikkate alındığında işin teslim edilmediğini yüklenicinin ispat edemediği, faturaların ticari defterlere kaydedilmiş olmasının da işin teslim edildiğini ispat etmediği, bu haliyle işte tespit edilen ayıplar yönünden teslimini ve ihbarın delil tespiti olan 26.10.2018 tarihi itibarıyla yapıldığının ve süresinde olduğunun kabulü gerekmektedir. Kaldırma kararı öncesi alınan rapora göre; yüklenicinin sözleşmeye konu çelik elemanları projesine uygun bir şekilde ürettiği tespit edilmiş olup, bu hususta uyuşmazlık da bulunmamaktadır. Ancak çelik imalatların oturtulacağı beton kolonların hem yatay mesafelerinin hem de uzunluklarının projeye aykırı yapılması nedeniyle davalının projeye uygun olarak üretmiş olduğu çelik imalatının mevcut haliyle montajının mümkün olmadığının anlaşılması üzerine bu sefer yüklenicinin projeye uygun ürettiği çelik elemanlarda montajı sağlamak adına kesme ve kaynatma işlemleri yapma suretiyle değişiklik yaptığı, projeye aykırı hale getirdiği çelik elemanlarını montajını ise tam olarak yapamadığı anlaşılmıştır. Yüklenici her ne kadar işi sözleşme hükümlerine göre projesine uygun yapmış ise de, bilirkişiler işin yükleniciye teslimi anında beton blokların imalatı tamamlanmış ise yüklenicinin ölçü alması gerektiğini, proje üzerinde imalat yapmasının doğru olmadığını söylemişlerdir. Ancak bu husus dosyada iş sahibi tarafından ispatlanamadığı gibi, iş sahibi beton blokların projeye aykırı olduğunu yüklenicinin bildiğini de ispat edememiştir. Bununla birlikte yüklnecinin bu durumu en geç montaj aşamasında fark ettiği kabul edilse bile, yüklenicinin projeye uygun olarak yapılan çelik elemanların mevcut haliyle montajının yapılamayacağını anlamasına rağmen, durumu iş sahibine bildirip, kolanların projeye uygun hale getirilmesini istediğini ispat edemediği, bu haliyle işe devam edip, hatta montajı sağlamak adına çelik elemanları kesmek suretiyle projeye aykırı hale getirdiği anlaşılmakla artık davacının mevcut haliyle montajı da ayıpsız bir şekilde yapması gerekmektedir. Çünkü yüklenici bu durumu bilerek çelik elemanları da projeye aykırı hale getirmek suretiyle artık montaj işini de üstlenmiştir. Mevcut haliyle ayıplar giderildiğinde iş sahibi bu binayı fabrika binası olarak kullanacaksa yani fabrika binasının Organize Sanayi Bölgesi mevzuatına göre kullanımına engel bir durum yoksa yüklenici montajdaki eksik ve ayıplardan sorumludur. Yüklenici de halen ödenmeyen iş bedeli varsa bunu isteyebilir. İlgili kaldırma kararının özet olarak; "...O halde ilk derece mahkemesince fabrikanın projeye aykırı imalatlara rağmen mevcut haliyle kullanımına Organize Sanayi Bölgesi mevzuatına göre engel bir durum olup olmadığı tespit edilerek, delil tespitinde belirlenen bedel ile mahkemece alınan bilirkişi raporunda belirlenen bedel arasında fahiş bir fark olması ve mahkemece alınan raporda bedelin nasıl belirlendiğinin anlaşılamaması nedeniyle yeniden delil tespit tarihi olan 26.10.2018 tarihi itibarıyla ayıp giderim bedelinin belirlenmesi için ayıplar hale giderilmemiş ise yerinde keşif yapılarak giderilmiş ise delil tespit dosyasındaki tespitler de dikkate alınarak mümkünse 26.02.2022 havale tarihli bilirkişi kurulundaki inşaat mühendisi bilirkişilerinde katılımıyla inşaat mühendislerinde oluşan üçlü heyetten rapor alınarak montajdaki ayıpların giderim bedelinin belirlenerek sonucuna göre asıl davadaki iş bedeli ve birleşen davadaki ayıp giderim bedeli yönünden bir karar verilmesi gerekirken, hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir..." şeklinde olduğu, Konya . Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D. İş sayılı dosyası üzerinden tespit raporu alındığı, bedel tespiti yönünden teknik herhangi bir açıklama yapılmadığı gibi ilgili bilirkişi tarafından sadece taraflar arasındaki sözleşmesi ilişkisi kapsamında değerlendirme yaptığı, varsayımsal sübjektif yorumlar üzerinden bedel belirlemesine gidildiği dikkate alındığında delil tespiti raporunun hükme esas alınmaması gerektiği değerlendirilmiş, kaldırama ilamının yerine getirilmesi amacıyla ek rapor alma yoluna gidilmiş olup heyet tarafından verilen raporun özet olarak uyuşmazlığın yapılaşma aşamasında tespit gerektirdiği, eksik imalat konusunda herhangi bit verinin bulunmaması sebebiyle yorum yapılamadığı böylece ilgili bedel belirleme yoluna gidilemeyeceğinin belirildiği, yapılan teknik açıklama dikkate alındığında şu aşamada keşif bile yapılsa ilgili yapı yönünden eksik imalatın tespitinin mümkün olmadığı, eksik ifaya ilişkin ispat yükünün davacı birleşen dosya davalısı iş sahibine ait olduğu dikkate alındığında ası davanın reddine karar verilmiştir. Birleşen Dosya Yönünden Yapılan Değerlendirmede; Öncelikle birleşen davada 1000,00 TL'lik menfi tespit istemi yönünden, asıl davada görülen ve karşı tarafça önceden açılan itirazın iptali davasında davacının savunma yoluyla borçlu olmadığını ileri sürüp ispatlayabileceği, menfi tespit davası açmasında hukuki yararının olmadığı anlaşılmakla birleşen davada bu talep yönünden hukuki yarar dava şartı yokluğundan davanın reddine karar verilmelidir. H Ü K Ü M: (Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere); Asıl Dosya Yönünden Yapılan Değerlendirmede; 1-Davanın REDDİNE, -Davalının tazminat talebinin REDDİNE, Birleşen Mahkememizin ... Esas Sayılı Dosyası Yönünden Yapılan Değerlendirmede; 2-Davanın Hukuk Muhakemeleri Kanunu madde 114/1-h gereğince HUKUKİ YARAR YOKLUĞUNDAN REDDİNE, -Davalının tazminat talebinin REDDİNE, A)ASIL DOSYA (KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ... ESAS) YÖNÜNDEN YAPILAN DEĞERLENDİRMEDE; 1-Karar tarihi itibariyle alınması gereken harç olan 732,00 TL'den dava açıldığında davacı tarafından yatırılan 1.985,77 TL'nin mahsubu ile kalan 1.253,77 TL'nin talep halinde davacı (karşı davalı) ... A.Ş.'ye iadesine, 2-Davacı (karşı davalı) tarafça yapılan masrafların davacı (karşı davalı) üzerinde bırakılmasına, 3-Davalı (karşı davacı) .... Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan 9.250,00 TL masrafın davacı (karşı davalı) davacı ... A.Ş.'den alınarak Davalı (karşı davacı) .... Tic. Ltd. Şti.'ye verilmesine, 4-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine, 5-Karardan sonra yapılacak masrafların davacı tarafa yüklenmesine 6-Davalı (karşı davacı) taraf kendisi vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık asgari ücret tarifesine göre hesaplanan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davacı (karşı davalı) alınarak davalı .... Tic. Ltd. Şti.'ye verilmesine, 7-Davalı Karşı Davacı ... Mühendislik Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi hakkında Mahkememizin ... Esas ... Karar sayılı dosyasından 02/01/2023 tarihli yazılan harç tahsil müzekkeresindeki tutar olan #9.245,71# TL'nin işbu dosyanın kesinleşmesine müteakiben Davalı Karşı Davacı ... Mühendislik Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'ne iadesi için Konya Defterdarlığına müzekkere yazılmasına, B)BİRLEŞEN KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN ... ESAS ... KARAR SAYILI DOSYASI YÖNÜNDEN YAPILAN DEĞERLENDİRMEDE; 8- Karar tarihi itibariyle alınması gereken harç olan 732,00 TL'den dava açıldığında davacı ... Müh. tarafından yatırılan 44,40 TL'nin mahsubu ile kalan 687,60 TL'nin davacı ... Müh. Tahsili ile hazineye irad kaydına, 9-Davacı ... Müh. tarafından yapılan masrafların davacı ... Müh. üzerinde bırakılmasına, 10-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine, 11-Karardan sonra yapılacak masrafların davacı tarafa yüklenmesine 12-Davalı ... A.Ş. kendisi vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık asgari ücret tarifesine göre hesaplanan 2.000,00 TL vekalet ücretinin davacı ... Mühendislik Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi alınarak davalı ... A.Ş.'e verilmesine, Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın kendilerine tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize iletilmek üzere bulundukları yer Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne verecekleri dilekçe veya tutanağa kaydedilmek koşuluyla beyanda bulunmak suretiyle Konya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 14/07/2026
Katip Hakim