T.C. ... BAM .... HUKUK DAİRESİ T.C. ... BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ .... HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : KARAR NO : T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN : ... (...) ÜYE : ... (...) ÜYE : ... (...) KATİP : ... (...)
İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : ... .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : NUMARASI : ... Esas ... Karar
DAVACI : ... - VEKİLİ : Av. ... - DAVALI : ... - ... VEKİLLERİ : Av. ... Av. ...- DAVANIN KONUSU : Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ : KARAR YAZIM TARİHİ : ... ....Asliye Ticaret Mahkemesinin ...... tarih ... Esas ... sayılı kararının yapılan İstinaf yargılaması neticesinde; TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ: Davacı vekili vermiş olduğu dava dilekçesi ile; müvekkil şirket ile davalı şirket ile olan ticari ilişkisinden kaynaklı 132.190,00 TL borcuna karşılık takibe konu edilen ... ait 15/09/2015 keşide tarihli 66.095,00 TL bedelli ve aynı bankanın 15/08/2015 keşide tarihli 66.095,00 TL bedelli keşidecisi İsmail Kaya olan iki adet çek verdiğini, çek keşidecisinin çekleri ödememesi üzerine 17/02/2016 tarihinde davalı şirkete 35.000,00 TL nakit ve 25.000,00 TL çek ile olmak üzere 60.000,00 TL ödeme yapıldığını ve çekin gününde ödendiğini, bu ödeme neticeinde dvalı şirkete 72.190,00 TL borcun kaldığnıı, ancak davalı şirketin almış olduğu 60.000,00 Tl'lik ödemeyi hesaptan düşmeyerek 132.190,00 TL üzerinden icra takibi yaptığını, müvekkil şirketin çekin keşidecisi olmaması nedeni ile talep edilen 12.979,00 TL'lik çek tazminatına da itiraz ettiklerini belirterek, ... ....İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasından 132.190,00 TL değil, 72.190,00 TL borçlu olduğunun tesbiti ile takibin 60.000,00 TL'lik kısmının iptaline, %20'den az olmamak üzere davalının kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine, çek tazminatı isteminin iptaline ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili vermiş olduğu cevap dilekçesi ile; davacı/borçlunun 15/09/2015 ve 15/08/2015 keşide tarihli iki adet 66.095,00 er TL bedelli çeklerden kaynaklanan borcunu ödememiş olduğunu, anılan icra takibinin iş bu çeklere ilişkin olarak başlatıldığını, davacı tarafın her ne kadar kısmi ödeme yaptığı yönüde iddiası bulunsa da böyle bir ödemenin söz konusu olmadığını, zira taraflar arasındaki ticari ilişkinin salt itiraza konu çeklerle sınırlı olmadığını, yıllardır süregelmekte olduğunu, evvelki borç ödemelerine istinaden yapılan bazı ödemelerin iş bu borç için ileri sürülmesinin kabul edilemez olduğunu, yapılan tüm tahsilatların müvekkil/davalı şirketç hesaptan düşüldüğünü ve aksi iddianın asılsız olduğunu, davacının, borçlu olmadığı iddiasını HMK 200. Madde ve Yargıtay kararlarından da anlaşılacağı üzere yazılı delille ispat etmesi gerektiğini, çek tazminatına ilişkin itirazın da kabulünün mümkün olmadığını, zira harcı yatırılmayan kısım için talepte bulunulmuş olduğunu ve bu durumun usul ve yasaya aykırı olduğunu, taraflar arasındaki sözleşmenin ilgili maddesi uyarınca, davacı tarafın vade farkı ödemeyi kabul etmiş olduğunu ve ihbara gerek kalmaksıznı vade farkının fatura edilerek, davacının cari hesabına borç kaydedildiğini belirterek, haksız ve mesnetsiz açılan davanın tümden reddine, davacının %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine ve dava giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : İlk derece Mahkemesi tarafından yapılan yargılama ve toplanan delillere göre; davalı şirket ticari defterleri üzerinde yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucunda defterlerin usulüne uygun tutulduğu ve birbirleri ile uyumlu olduğu, ticari defter kayıtlarına göre takip tarihi itibariyle davacının davalıya 205.220,85 TL borçlu göründüğü, ancak davacı tarafından 17/02/2016 tarihinde yapılan 25.000,00 TL çek ve 35.000,00 TL nakit tahsilatına istinaden 3017 no'lu makbuzun üzerinde "ödenen çeklere mahsuben alınmıştır" yazısı mevcut olduğu, davacının karşılıksız çek tutarına istinaden 60.000,00 TL ödeme yaptığı ve ödeme yapılabilecek başka çek bulunmadığı, ancak takip tutarından tahsilatın mahsup edilmediği, çek tazminatı konusunda ise davacının çekin keşidecisi olmadığından TTK 783 maddesi gereği çek tazminatından sorumlu olmadığı gerekçesi ile 60.000,00 TL ödeme ve çek tazminatı yönünden davanın kabulüne, takibin yapılmasında alacaklı kötü niyetli olduğundan kabul edilen 72.929,00 TL üzerinden %20 kötü niyet tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir. İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ : Davalı vekili tarafından sunulan istinaf dilekçesi ile; taraflar arasındaki ticari ilişkinin salt takip konusu çeklere ilişkin olmayıp senelerdir ticari ilişkilerinin mevcut olduğunu, tarafların akdetmiş olduğu sözleşmeler ve CH dökümünden de bu durumun açıkça anlaşıldığını, evvelki borç ilişkilerine istinaden yapılan bazı ödemelerin itiraza konu borç için ileri sürülmesinin kabul edilemeyeceğini, davacı tarafından yapılan tüm ödemelerin cari hesaba eklenerek borçtan düşüldüğünü, mahkemenin davayı red gerekçesine esas teşkil eden 3017 no'lu makbuz üzerindeki "dönen çeklere mahsuben alınmıştır" ibaresinin bu davaya konu çeklere özgülenemeyeceğini, davacının CH hesabına istinaden vermiş olduğu çek ve ödemeler, karşılıksız çıkan çekler ve iadelerinin cari hesaba eklendiğini, dava konusu çeklerin ise iade edilmeyerek takibe konulduğunu, kayıtlı ödemelerin karşılıksız çıkan ve iade edilen çekler nedeniyle borca istinaden yapıldığının CH ekstresinden dahi görüldüğünü, "dönen çeklere mahsuben alınmıştır" ibaresinin takip konusu çekler ile ilgili olduğunun ispatlanması gerektiğini, ayrıca bilirkişi raporuna göre faiz miktarı 4.895,00 TL olarak değerlendirildiğinden, buna göre belirlenen çek komisyon tutarına da itiraz ettiklerini, söz konusu hesaplamanın 64.895,00 TL üzerinden yapılması gerektiğini belirterek, davanın reddini talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve HUKUKİ SEBEPLER : Davalı tarafından davacı aleyhine ... ....İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile icra takibi yapılmıştır. Bu icra takibinde; 129.790,00 TL asıl alacak, 12.377,16 TL işlemiş faiz, 389,36 TL %0,3 komisyon ve 12.979,00 TL %10 çek tazminatı olmak üzere 155.535,52 TL'nin tahsili talep edilmiştir. Dava; ... ....İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyasında takibe konu borcun 72.979,00 TL kısmından davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine yönelik menfi tespit davasıdır. Davacı; 17/02/2016 tarih 3017 sıra no'lu tahsilat makbuzu ile 35.000,00 TL nakit 25.000,00 TL çek ile olmak üzere 60.000,00 TL ödeme yapıldığını, bu ödemenin takibe dayanak yapılan çekler için yapıldığını, bu sebeple bu miktar yönünden borçlu olmadığını, ayrıca 12.979,00 TL bedelli çek tazminatı talebinin de yerinde olmadığını belirterek, bu miktarlar yönünden borçlu olmadığının tespitini talep etmiştir. Davalı itiraza konu ödemelerin takip konusu çek nedeniyle değil, taraflar arasındaki ticari ilişkide karşılıksız çıkan ve iade edilen çeklere mahsuben alındığını iddia etmektedir. Çek niteliği gereği ödeme aracıdır. Alacaklının elinde bulunan çek ödenmemiş sayılır. Bunun aksinin borçlu tarafından yazılı belge ile ispatlanması gerekir. Somut olayda; davacının yaptığı ödemenin ve çek tesliminin hangi çeke istinaden yapıldığını, borçlu olan davacı tarafından ispatlanması gerekir. Davacı yan, iddiasını ispata yarar nitelikte yazılı delil sunmadığı gibi ticari defterlerini de bilirkişi incelemesi için ibraz etmemiştir. Davalının ticari defterlerine göre; dava konusu yapılan ödemelere rağmen davalının davacıdan takipteki alacaktan daha fazla alacağı bulunduğu tespit edilmiştir. Yine davalı şirket ticari defterleri ve hesap ekstresi dökümünde taraflar arasındaki alış verişte çek ile ödemeler yapıldığı ve davacı tarafından ödeme olarak verilen ve iade edilen başka çeklerin de olduğu görülmüştür. Davacı; sözleşmenin ve davalı şirket ticari defter kayıtlarının aksini ve 25.000,0 TL bedelli çekin ve 35.000,00 TL nakit ödemenin takip konusu çeklere istinaden verildiğini ispat edememiştir. 60.000,00 TL'lik ödeme de davalının defterlerinde kayıtlı olup, toplam borçtan mahsup edilmiştir. Buna rağmen davalının davacıdan takip konusu çekler toplamından daha fazla borçlu olduğu görülmüştür. Bu borç miktarına davacı itiraz etmemiştir. Bu nedenle, takibe dayanak çekler yönünden 60.000,00 TL ödeme yapıldığını davacı ispat edememiştir. Çek tazminatı konusunda ise; davacı keşin keşidecisi olmadığından TTK 783 maddesi gereği çek tazminatından sorumlu değildir. Davalı ilk derece mahkemesi tarafından karar altına alınan faiz yönünden de istinaf yoluna gelmektedir. İlk derece mahkemesi tarafından icra takibinde talep edilen toplam 12.377,16 TL işlemiş faiz yönünden hüküm kurulmamıştır. Yani davalının işlemiş faiz yönünden alacaklı olduğu belirtilmiştir. Buna göre; işlemiş faiz yönünden davalı aleyhine hüküm kurulmadığından ve istinaf yoluna sadece davalı gelmiş olduğundan, aleyhe de bozma ve karar verme yapılamayacağından, bu hususta herhangi bir karar verilmemiştir.
Buna göre; davacının sadece çek tazminatı talebi yerinde olmadığından, çek tazminatı istemi yönünden davanın kabulüne karar verilmesi gerekir. Davalı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmolunmasının koşulları oluşmamış ise de; bu husus istinafa konu edilmediğinden, dairemizce değerlendirmeye alınmamıştır. Reddolunun kısım yönünden de davacı lehine kötü niyet tazminatı koşulları oluşmamıştır. Açıklanan bu gerekçe ile davalının istinaf talebinin kısmen kabulü ile; ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın 12.979,00 TL çek tazminatı yönünden kabulüne karar verilmiştir. HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; Davalının istinaf başvurusunun KISMEN KABULÜ İLE; 1-... ....Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas ... Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA, ...-Davanın KISMEN KABULÜ İLE; davacının ... ....İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında takibe konu 12.979,00 TL çek tazminatı yönünden davalıya borçlu olmadığının tespitine, fazlaya ait istemin reddine, 3-Hüküm altına alınan 12.979,00 TL'nin %20'si üzerinden hesap edilen ....595,80 TL kötü niyet tazmitanın davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 4-Davalı yanın koşulları oluşmayan kötü niyet tazminatı talebinin reddine, ...-Harçlar Yasası gereğince alınması gereken 886,59 TL karar harcının peşin olarak yatırılan (1.024,65 TL peşin harç +222,00 TL tamamlama harcı olmak üzere) toplam 1.246,65TL'den mahsubu ile bakiye 360,06 TL'nin yatırana iadesine, 6-Davacı tarafından yapılan 487,30 TL yargılama giderinin kabul ve reddedilen miktar üzerinden ölçümlenen %17 kabul oranına tekabül eden 82.84 TL ile peşin olarak yatırılan 886,59 TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, gider avansından artan tutarın hüküm kesinleştiğinde ve istek halinde davacıya iadesine, 7-Davalı tarafından yapılan (posta masrafı olmak üzere) toplam 11,00 TL yargılama giderinin reddedilen miktar üzerinden ölçümlenen %83 red oranına tekabül eden ...,13 TL'nin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine, gider avansından artan tutarın hüküm kesinleştiğinde ve istek halinde davalıya iadesine, 8-Davacı vekili yararına kabul edilen miktar üzerinden A.A.Ü.T 13/1 maddesi gereğince ölçümlenen ....180,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, ...-Reddedilen miktar üzerinden davalı vekili yararına ölçümlenen 6.950,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine, İstinaf Harç ve yargılama giderleri yönünden; 1-Davalı tarafından peşin olarak yatırılan 1.246,30 TL istinaf karar harcının istek halinde davalıya iadesine, ...-Davalı tarafından yapılan (posta masrafı olmak üzere) toplam 23,50 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine, Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu, kararın tebliğinden itibaren ... hafta içinde TEMYİZ yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.
... Başkan ... (e-imza) ... Üye ... (e-imza) ... Üye ... (e-imza) ... Katip ... (e-imza)