T.C. ... BAM .... HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No T.C. ... BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A .... HUKUK DAİRESİ K A R A R
DOSYA NO : KARAR NO :
BAŞKAN : ... ... ÜYE : ... ... ÜYE : ... ... KATİP : ... ...
İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : ... .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : ... KARAR NO : ... KARAR TARİHİ : ... İSTİNAF BAŞVURU TARİHİ : DAVACI : VEKİLİ : Av. VEKİLİ : Av. DAVALI : 2 - DAVANIN KONUSU : Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) B.A.M. KARAR TARİHİ : KARAR YAZIM TARİHİ : Davacı tarafından, davalı aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması sonunda mahalli mahkemesince davalılar..., ... AŞ. ...AŞ aleyhine açılan davanın reddine, davalı ....' a karşı açılan davanın kısmen kabul kısmen reddine dair verilen karara süresi içinde davacı ve davalı ... A.Ş tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan ön inceleme sonunda incelemenin duruşma açılmadan karar verilmesi mümkün hallerden olduğu anlaşılmakla dosya incelendi. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde, müvekkili şirketin, davalı şirketlerden Elektrik Hizmeti Satın aldığını, müvekkiline her ay kullanmış olduğu elektrik tüketim miktarına göre davalı firmalar tarafından fatura tahakkuk ettirildiğini ve faturalar içeriğinde "Kayıp Kaçak Bedeli, PSHB, PSH Sayaç Okuma bedeli, İletim Sistemi Kullanma Bedeli ve Dağıtım Bedeli" adı altında haksız ve hukuka aykırı bedellerin davalı tarafından tahsil edildiğinin anlaşıldığını, tahsil edilen bedellerin ve bununla birlikte davaya konu edilen diğer fatura bileşenlerine ilişkin tahsil edilen ücretlerin Elektrik Piyasası Kanunu ve Yönetmelikler kapsamında gerek sözleşme hükümleri, gerekse yargıtay uygulamalarına göre müvekkilinden tahsil edilemeyecek tutarlar olduğunu, müvekkilinden tahsil edilen bu tutarların şimdilik belirsiz alacak davası olarak davaya konu edilmek suretiyle her bir davalıdan 4.000,00-TL olmak üzere toplam 16.000,00-TL'nin tahsil tarihlerinden işleyen ticari faizi ile tahsilini talep ve dava etmiştir. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde, davanın ...'ya ihbarı ile dava konusu alacakların zaman aşımına uğradığını, belirsiz alacak davası iddialarının yerinde olmadığını, kayıp kaçak bedeli ve dava konusu diğer fatura bileşenlerinin Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun müvekkili şirkete verdiği yetki çerçevesinde ve Kanunun Temel amaçlarına uygun şekilde belirlemiş olduğu bir bedel olup, söz konusu düzenleyici işlem İdare Mahkemeleri tarafından iptal edilmedikçe müvekkili şirketin söz konusu tarifeleri uygulama zorunluluğu bulunup değiştirmesinin mümkün olmayacağını, müvekkili şirketin faaliyetlerinin 6446 Sayılı Kanun Kapsamında EPDK faaliyetlerine uygun olarak belirlenen tarifelere göre yürütüldüğünü, bu nedenle davacı yanın müvekkili şirket ile serbest irade ile imzaladığı sözleşme kapsamında basiretli bir tacir olarak almış olduğu enerji hizmeti karşılığında ödemiş olduğu fatura bedellerinin sonraki bir tarihte tarifeye uygun olduğu halde iadesini talep edemeyeceğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir. Davalı .....................) cevap dilekçesinde; mahkemenin görevinin uyuşmazlık konusu olan bedellerin tahsilatının mevzuata uygun olarak yapılıp yapılmadığını denetlemek ile sınırlı olacağını, uyuşmazlık konusu olan bedellerin kanunla ve kanunun verdiği yetki çerçevesinde ve kanunun temel amaçlarına uygun olarak ....... tarafından belirlenen tarifelere uygun olarak belirlendiğini ve EPDK düzenlemesinin Danıştayca iptal edilmediği sürece uyulması gereken kurallar olup sözleşmenin tarafı olan ve tacir olan davacı tarafça da bu hükümlerin bilindiğini, sözleşmeden kaynaklı hükümlerin de davacı tarafça haksız şart yada genel işlem şartı olarak nitelendirilemeyeceğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir. Davalı ... AŞ vekili cevap dilekçesinde, davanın ... ve .........'ya ihbarı ile davanın müvekkili şirket yönünden reddine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir. Davalı ... Üretim AŞ cevap dilekçesinde, zaman aşımı itirazında bulunduklarını, davanın belirlenebilir olup, belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, müvekkili şirket tarafından elektrik faturalarına yansıtılan faturaların tamamen mevzuata ve düzenlemelere uygun olduğunu, davacı şirket tarafından sözleşme kapsamında kabul edilen bedellerin ........ kararlarına uygun bulunduğundan iadesinin talep edilemeyeceği nedenleri ile davanın reddine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir. Mahkemece, PSHB tutarları yönünden serbest tüketici konumunda olan davacı şirketin serbest tüketici belgesine haiz olan aboneler ile sınırlı olmak kaydı ile Danıştay 13. Dairesinden verilen 06/04/2011 tarih 2008/2695 Esas, 2011/1368 karar sayılı kararı uyarınca, 2006/09-2010/12 dönemleri arası ve 2011 yılı içinde davacı firma faturalarında nispi oranlar (KWH) üzerinden ödenmiş olan PSHB tutarlarının alınması ile ilgili 875 Sayılı EPDK kararı ile belirlenen Perakende Satış Hizmet Tarifesinin sonrasında "Perakende Satış Hizmetinin Perakende Satış Lisansına Sahip Şirketler tarafından Elektrik Enerjisi ve /veya Kapasite satımı dışında Tüketicilere Sayaç Okuma, Faturalama gibi hizmetlerden meydana geldiği Sayaç Okuma ve Faturalama Hizmetlerine ilişkin maliyetlerin abone gurubuna ve tüketilen Enerji miktarına göre değişiklik gösterecek maliyetler olmadığı ve bu nedenle abone başına sabit bir ücret olarak uygulanması gerektiği" belirtilmiş olup, anılan kararın Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 24/05/2012 gün 2011/1901 esas 2012/798 sayılı kararı ile onanmış olduğunu, bu durum karşısında PSHB fiyatının abone başına sabit bir ücret olarak uygulanması gerektiğinden buna ilişkin olarak Elektrik Piyasası Tarifeler Yönetmeliğinde değişiklik yapılmasına dair Yönetmeliğin 11. maddesi ve buna ilişkin olarak çıkartılan kararların ve tesis edilen işlemlerin serbest tüketiciler yönünden iptaline karar verildiğinden Y. 3. HD. 'sinin 05/02/2014 tarih 2013/20678 esas 2014/1627 karar sayılı kararı ile "....İptal Kararları İptali istenen tasarrufu ona bağlı işlemleri yapıldıkları tarihten itibaren ortadan kaldırdığı, geçmişe etkili olduğu, işlemin hiç yapılmamış gibi hüküm ve sonuç doğuracağı, işlemlen önceki hukuki duruma döneceği, bu durum karşısında Danıştay 13. Dairesinin iptal kararının onanmasına ilişkin Danıştay İdari Dava Kurulunun anılan 24/05/2012 tarihli kararı uyarınca Daire Kararının Serbest Tüketiciler ile sınırlı olarak uygulanacağının göz önünde bulundurulmak suretiyle elektrik Piyasası Serbest Tüketici Yönetmeliği dikkate alınarak davacının serbest tüketici olup olmadığı konusunda bilirkişiden rapor alınmak ve serbest tüketici olduğu takdirde ise iptal kararı ile önceki hukuki duruma geri dönüleceğinden buna göre değerlendirme yapılarak davacının fazladan ödediği miktar hesaplanmak suretiyle hasıl olacak sonuca göre karar verilmelidir...." şeklinde hüküm kurulduğunu, davacının bilirkişi raporuna göre hesap edilen sabit sayaç okuma bedellerinden sorumlu olması gerekeceği daha önce ödediği nispi sayaç okuma bedellerinden bu tutarların mahsup edilerek fazla alınan bedellerin ise davacıya iadesi gerekeceğinin anlaşıldığını, bu yönde hesabın yaptırıldığını, davacı aboneden fazla tahsil edilen nispi sayaç okuma fark bedellerinin 4.409,59-TL olduğunun belirlendiğini, alınan ek raporda söz konusu tutarların Davalı ... tarafından düzenlenen fatura dönemlerine ilişkin olduğunun belirtildiğini, bu tutar üzerinden ve davalı ... yönünden kısmen kabulüne, diğer davalılar yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir. Davacı vekili istinaf talebinde, kanunların geriye yürümezliği ilkesinin hukuk devletinin bir gereği olduğunu, Anayasa mahkemesi 2010/... esas 2011/172 karar 22/12/2011 tarihli kararıyla hukuk devletinin gereği olan hukuk güvenliğinin sağlama yükümlülüğünün kural olarak yasaların geriye yürütülmemesini gerekli kılacağını, yürürlüğe giren yasaları geçmişe kesin nitelik kazanmış hukuksal durumlara etkili olmaması hukukun genel ilkelerinden olduğu tespitlerinde bulunduğunu, Yargıtay 2008/13-160 Esas 2008/147 karar 20/02/008 tarihli kararında kanunların geriye yürümezliği ilkesini vurguladığını, 17/06/2016 günlü resmi gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren 6719 sayılı kanun işbu davada kanunların geriye yürümemezliği ilkesi gereği uygulanmaması gerektiği, davanın reddine karar verilmesi halinde yargılama giderleri ve vekalet ücreti davalı taraf üzerine bırakılması gerektiğini belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir. Davalı ... AŞ istinaf talebinde, 17/06/2016 tarihinde Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren 6719 sayılı Elektrik Piyasası Kanunun ile bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına dair kanun gereğince davanın reddine karar verilmesi gerektiği hususunda herhangi bir çelişkinin bulunmadığını, lisans sahibi şirketlerin tarifleri uygulayıp uygulamama kayıp kaçak bedelinin ve diğer bedelleri tahsil etmeme gibi bir insiyatifi bulunmadığını, bilirkişi raporunda da 6719 sayılı kanun yönünden gerekli inceleme ve değerlendirmeler yapılarak dava konusu tüm bedellerin tahsilinin 6719 sayılı kanunun 20. maddesi uyarınca kurumun düzenleyici işlemlerine uygun olduğu belirtildiği, müvekkili şirketin faaliyetlerini 6446 sayılı Enerji Piyasası Kanununa bağlı olarak yürütmekle olup tüm hak ve yükümlülükleri anılan kanunla düzenlediğini, kanuna göre mahkemenin yetkisi uyuşmazlık konusu bedellerin tahsilatını mevzuata uygun olarak yapılıp yapılmadığını denetlemek olduğunu, Yargıtay kararlarına göre serbest tüketici belgesi alınmasına yönelik uygulama kapsamında kalınan dönemlere ilişkin davacının serbest tüketici belgesi sunmasının gerekli olduğu, davacı tarafından bu belgenin sunulmaması nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir. Davacı her bir davalı bakımından 99928120, 99902490 , 9992490 ve davacıya ait diğer abonelikler nedeniyle belirsiz alacak davası olarak haksız olarak tahsil edilen "Kayıp Kaçak Bedeli, PSHB, PSH Sayaç Okuma bedeli, İletim Sistemi Kullanma Bedeli ve Dağıtım Bedeli" için ayrı ayrı 4.000’er TL nin fatura ödeme tarihlerinden itibaren hesaplanan değişik oranda avans faizi ile birlikte tahsilini dava etmiştir. Davalı ... AŞ ve ... AŞ ile davacı arasında sözleşme bulunmadığından bu davalılar hakkındaki davanın reddi yasaya uygundur. Davacı ile davalı ..., ... ... arasındaki uyuşmazlık ise, taraflar arasında geçerli olarak kurulan abonelik sözleşmeleri nedeniyle "Kayıp Kaçak Bedeli, PSHB, PSH Sayaç Okuma bedeli, İletim Sistemi Kullanma Bedeli ve Dağıtım Bedeli" nin haksız alınıp alınmadığı, davacının serbest tüketici sayılıp sayılamayacağı ve Danıştay 13. Dairesi’nin EPDK’nın 875 sayılı kararını iptal etmesi nedeniyle 2006-2011 yılları arasında davacı şirketten nispi oranda tahsil edilen perakende satış hizmeti bedeli olup olmadığı ve davacının kayıp kaçak ve diğer bedelleri talep edip edemeyeceği hususundadır. Davalı... yönünden dava reddedilmiş, ... yönünden de yalnızca bir abonelik bakımından sayaç okuma bedeli dışındaki talepler reddedilmiştir. Davacının bilirkişi raporuna göre iki aboneliğinin bulunduğu anlaşılmaktadır. Danıştay 13. Dairesinin 06.04.2011 tarih ve 2008/2695 Esas ve 2011/1365 Karar sayılı kararıyla, EPDK'nun 875 sayılı Kurul kararının ekinde yer alan 20 dağıtım şirketi için Gelir Gereksinimi Hesaplanması ve Tarife Metodolojisinin Perakende Satış Tarifesinin geçiş döneminde uygulanmasına ilişkin II. bölümünün B bendi "Sayaç okuma ve faturalandırma hizmetlerine ilişkin maliyetlerin abone grubuna ve tüketilen enerji miktarına göre değişiklik gösterecek maliyetler olmadığı ve bu nedenle abone başına sabit bir ücret uygulanması gerektiğinin ortada olduğu, kaldı ki buna ilişkin maliyetlerin metodolojinin .... bölümünde abone başına sabit bir ücret olarak belirlendiğinin açık şekilde ifade edildiği" belirtilmek suretiyle iptal edilmiştir. Bu karar Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 24.05.2012 tarih ve 2011/1901 Esas - 2012/798 Karar sayılı kararı ile "davacı şirketin ürettiği elektriği serbest tüketicilere sattığı ve perakende satış hizmet tarifesinin Kwh üzerinden alınmasına ilişkin kuralın "Serbest tüketiciler" yönünden hukuka aykırı olduğu iddiasında bulunduğunun anlaşıldığı, bu durumda davacının dava konusu işlemlerin iptali isteminin "serbest tüketiciler"e yönelik olduğu dikkate alındığından, Daire kararının da "serbest tüketiciler"le sınırlı olarak uygulanacağı belirtilerek onanmıştır. Sayaç okuma ve faturalandırma hizmetleri için sabit ücret uygulanması gereken grup sadece serbest tüketiciler olup, diğer tüketicilerin Danıştay 13. Dairesi’nin iptal kararından geriye yönelik olarak yararlanmaları mümkün değildir. Bunun için öncelikle iptal kararından yararlanacak olan serbest tüketicilerin kimler olduğunun belirlenmesi gerekmektedir. Davalı ... vekili davacının serbest tüketici belgesi bulunmadığını belirterek verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir. 4 Eylül 2002 tarih ve 24866 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Elektrik Piyasası Serbest Tüketici Yönetmeliği’nin 4. maddesinin 13. bendinde serbest tüketici “Kurul tarafından belirlenen elektrik enerjisi miktarından daha fazla tüketimde bulunması veya iletim sistemine doğrudan bağlı olması nedeniyle tedarikçisini seçme serbestisine sahip gerçek veya tüzel kişi” olarak açıklandıktan sonra 6.maddede ise “Bir önceki takvim yılına ait toplam elektrik enerjisi tüketim miktarı serbest tüketici limitini geçen ancak tedarikçisini seçme hakkını kullanmamış olan tüketicilere, bölgelerinde bulundukları dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiler tarafından, serbest tüketici limitlerinin Resmi Gazete’de yayımlanma tarihinden itibaren otuz gün içerisinde, serbest tüketici kapsamına dahil olduklarının yazılı olarak bildirilmesi zorunludur. Serbest tüketici kapsamında olup ikili anlaşma yapmak isteyen tüketicilerden; iletim sistemine doğrudan bağlı olan tüketicilere ... tarafından, dağıtım sistemi üzerinden elektrik enerjisi ve/veya kapasite temin eden tüketicilere ise bir önceki takvim yılında tükettikleri toplam elektrik enerjisi miktarını içerecek şekilde bölgelerinde bulundukları dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiler tarafından serbest tüketici niteliğine sahip olduklarını gösterir bir belge verilir. ... veya dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiler, tüketicilerin bu taleplerini başvuru tarihini izleyen on işgünü içerisinde karşılamakla yükümlüdür. Serbest tüketicilere ilişkin kayıtlar, iletim sistemine doğrudan bağlı olan tüketiciler için ..., dağıtım sistemi üzerinden elektrik enerjisi ve/veya kapasite temin eden tüketiciler için ise dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiler tarafından güncel halde tutulur. Bu kapsamda oluşturulacak veri tabanında kullanılmak üzere her bir serbest tüketiciye, ... ve/veya dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiler tarafından Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliğinde belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde bir "Serbest Tüketici Sayaç Kayıt Numarası" verilir. "Serbest Tüketici Sayaç Kayıt Numarası"nın; serbest tüketiciler ile tedarikçiler arasındaki ikili anlaşmaların yanı sıra serbest tüketiciler ve tedarikçilerin Kurum ve diğer piyasa katılımcıları ile yapacakları her türlü yazışmada referans olarak kullanılması zorunludur.” şeklindeki düzenleme ve devamındaki maddelere göre tüketicinin serbest tüketici sayılabilmesi için sadece yıllık tüketim miktarının limiti aşması yeterli olmayıp 6.maddedeki şartların da yerine getirilmesi gereklidir. 14 Nisan 2009 tarih ve 27200 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliğindeki düzenlemeler de (9,15,16,17,23 maddeleri) tüketici ile tedarikçi şirket arasında ikili anlaşma yapılması gerektiği yönündedir. Kurul tarafından belirlenen elektrik enerjisi miktarından daha fazla tüketimde bulunması veya iletim sistemine doğrudan bağlı olması nedeniyle tedarikçisini seçme serbestisine sahip gerçek veya tüzel kişi” olarak açıklandıktan sonra 6.maddede ise “Bir önceki takvim yılına ait toplam elektrik enerjisi tüketim miktarı serbest tüketici limitini geçen ancak tedarikçisini seçme hakkını kullanmamış olan tüketicilere, bölgelerinde bulundukları dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiler tarafından, serbest tüketici limitlerinin Resmi Gazete’de yayımlanma tarihinden itibaren otuz gün içerisinde, serbest tüketici kapsamına dahil olduklarının yazılı olarak bildirilmesi zorunludur. Dosya kapsamında davacının serbest tüketici olarak davalı şirket ile yaptığı bir anlaşma olup olmadığı belirsizdir. Mahkeme, davacının serbest tüketici olup olmadığı hususunda yeterli inceleme yapmaksızın davacı şirketi serbest tüketici kabul ederek buna göre hüküm kurmuştur. Yargıtay 3.H.D’ nin 2013/15529 Esas ve 2013/16855 Karar ve 2015/7683 Esas-2016/661 sayılı kararları da perakende satış hizmet bedelinin sabit ücretin üzerinde kalan kısmının geçmişe yönelik olarak istenilebilmesi için tarafın serbest tüketici olup olmadığının belirlenmesi gerektiğine yöneliktir. Mahkemece davacının serbest tüketici olup olmadığına ilişkin araştırma yapılarak Danıştay 13.Dairesi’nin iptal kararının serbest tüketiciler için uygulanacağı da dikkate alınıp davacının yukarıda belirtilen yönetmelikler gereğince hangi dönemlerde serbest tüketici sayılıp sayılmayacağı belirlenip gerektiğinde bilirkişiden ek rapor alınıp, sonucuna göre hüküm kurulması gerekiğinden mahkeme kararının kaldırılması gerekmiştir. HMK'nun 355.maddesi gereğince istinaf yoluna başvuranların sıfatına, kamu düzenine ve istinaf konusu yapılan nedenlerle sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda, davacının davalı ... ile her bir abone bakımından serbest tüketici olup olmadığı araştırılarak sonucuna göre herbir talep kaleminin ayrı ayrı değerlendirilmesi, 6719 sayılı yasa ile değişik 6446 sayılı yasa hükümlerinin somut olaya uygulanıp uygulanamayacağı da dikkate alınarak varılacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken bu hususlarda gerekli inceleme yapılmadan yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı görüldüğünden mahkeme kararın kaldırılmasına, Dairemiz kararı gereğince davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm verilmiştir. HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açılandığı üzere;... ...-Davacı ve Davalı ...'ın istinaf talebinin KABULÜ ile, ... .... Asliye Ticaret Mahkemesinin... günlü ...-... sayılı kararının KALDIRILMASINA, Gerekçede yapılan açıklamalar göz önünde bulundurularak yargılama yapılmak üzere dosyanın ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 2- İstinafa başvuran taraflar tarafından yatırılan istinaf karar harcının talep halinde davalıya iadesine, 3- Karar tebliğ ve harç iade işlemlerinin ilk derece mahkemesince yapılmasına, 4-Davacı ve Davalı ... tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına, Dair, duruşma açılmadan dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda 6100 sayılı HMK'nun 353/...-a hükmü uyarınca kesin olmak üzere 11/04/2018 Tarihinde oy birliği ile karar verildi.
... Başkan ...
... Üye ...
... Üye ...
... Katip ...