T.C. BURSA BAM ... HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No:.. T.C. BURSA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A .... HUKUK DAİRESİ K A R A R
DOSYA NO :. KARAR NO :. .
İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : BURSA... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : . KARAR NO : . KARAR TARİHİ : . İSTİNAF BAŞVURU TARİHİ . DAVACI : . DAVANIN KONUSU : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan ) B.A.M. KARAR TARİHİ :. KARAR YAZIM TARİHİ : .
Davacı tarafından, davalılar aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması sonunda mahal mahkemesince davanın kısmen kabulüne dair verilen karara süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan ön inceleme sonunda, incelemenin duruşma açılmadan karar verilmesi mümkün hallerden olduğu anlaşılmakla dosya incelendi. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde; 15.11.2018 tarihinde davalı ... sevk ve idaresindeki, diğer davalıya ait ve diğer davalı ... A.Ş. nezdinde ZMMS poliçesi ile sigortalı ...plakalı aracın, müvekkilinin sevk ve idaresindeki motosiklet ile karıştığı kaza neticesinde müvekkilinin ağır şekilde yaralandığını, bacağının kalçadan itibaren kırıldığını ve platin takıldığını, kazanın oluşumunda davalı sürücünün asli kusurlu olduğunu, müvekkilinin malul kaldığını ve iş gücü kaybına uğradığını iddia ederek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00 TL maddi tazminatın ve 100.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek faiziyle (sigorta şirketi yönünden poliçe limitiyle sınırlı olmak üzere) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiş, 26/11/2024 tarihli ıslah dilekçesi ile maddi tazminat talebini; bilirkişi raporu ve sigorta şirketinden alınan 92.000,00 TL ödeme mahsup edildikten sonra bakiye 157.326,72 TL sürekli iş göremezlik ve 14.197,80 TL geçici iş göremezlik olmak üzere toplam 171.524,52 TL olarak artırmış ve maddi tazminat yönünden davalı sigorta şirketi hakkındaki davadan feragat ettiklerini, bakiyeyi diğer davalılardan talep ettiklerini beyanla davanın kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde, poliçe limitinin 360.000,00 TL olduğunu, sorumluluklarının sigortalının kusuru oranında ve poliçe limitiyle sınırlı olduğunu, tedavi giderlerinden SGK'nın sorumlu olduğunu, geçici iş göremezlik talebinin teminat dışında kaldığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı Kubilay Şenyurt cevap dilekçesinde; kazada davacının kusurlu olduğunu, davacının kask takmadığını, talep edilen tazminatın fahiş olduğunu belirterek davanın reddini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Mahkemece, İstanbul Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi raporuna göre davalı sürücünün %80, davacının %20 oranında kusurlu olduğu, Adli Tıp Kurumu 2. İhtisas Kurulu raporuna göre davacının %3 oranında malul kaldığı ve iyileşme süresinin 9 ay olduğu tespit edilmiş, alınan aktüerya raporuna göre davacının toplam zararının poliçe limiti olan 360.000,00 TL'nin altında kaldığı gerekçesiyle; davalı sigorta şirketi yönünden davanın feragat nedeniyle reddine, diğer davalılar Kubilay ve Gökçe Şenyurt yönünden ise sigorta poliçe limitinin maddi zararlar toplamından fazla olması ve davacının sigorta şirketinden feragat etmesi nedeniyle diğer davalıların da poliçe limiti kadar borçtan kurtulacağı kanaatiyle maddi tazminat talebinin konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, manevi tazminat talebinin ise kısmen kabulü ile 50.000,00 TL manevi tazminatın davalılar Kubilay ve Gökçe'den tahsiline karar verilmiştir. Davacı vekili istinaf kanun yoluna başvuru dilekçesinde, yerel mahkeme kararının gerekçesiz olduğunu, mahkemenin sigorta şirketi yönünden feragatin diğer davalılara sirayet ederek onları da borçtan kurtaracağına dair yorumunun hatalı olduğunu, müteselsil sorumlulukta yapılan ödeme oranında borçtan kurtulma olacağını, sigorta şirketinin 92.000,00 TL ödediğini ve ibranamenin bununla sınırlı olduğunu, bakiye 171.524,52 TL zarardan diğer davalıların sorumlu olmaya devam ettiğini, sigorta limitinin yüksek olmasının borcun tamamının ödendiği anlamına gelmeyeceğini, ayrıca hükmedilen manevi tazminat miktarının ekonomik koşullara göre çok düşük kaldığını belirterek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE : Dava, trafik kazasından kaynaklanan cismani zarar nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. Dava dosyası kapsamı, mevcut deliller, alınan bilirkişi raporları ve İlk Derece Mahkemesi kararı istinaf sebepleri ile sınırlı olarak incelendiğinde; Mahkemece alınan kusur raporunda davalı sürücünün %80, davacı sürücünün %20 oranında kusurlu olduğunun belirlenmesi ve maluliyet raporunda davacının %3 oranında daimi maluliyetinin ve 9 aya kadar iyileşme süresinin tespit edilmesi oluşa, dosya kapsamına ve bilimsel verilere uygun olup hükme esas alınmasında bir isabetsizlik görülmemiştir. Davacı vekilinin yargılama devam ederken ihtiyari dava arkadaşlarından bir olan davalı sigorta şirketi hakkında ödeme ve ibra nedeniyle açtıkları davadan feragat ettiği anlaşılmakla davacı vekili istinaf dilekçesi ile sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin 92.000,00 TL olduğu ve ibranamenin bununla sınırlı olduğunu, bakiye 171.524,52 TL zarardan diğer davalıların sorumlu olmaya devam ettiğini, sigorta limitinin yüksek olmasının borcun tamamının ödendiği anlamına gelmeyeceğini beyanla istinaf isteminden bulunduğundan bu durumda sigorta şirketi yönünden yapılan ödeme ve feragatin gerçek kişi davalılara sirayet edip etmeyeceğinin değerlendirilmesi ile davalı gerçek kişilerin sorumlu olduğu tazminat miktarının belirlenmesi gerekecektir. KTK'nin 91.maddesinde işletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırma zorunluluğu getirilmiştir. Aynı yasanın 85.maddesi ile aracın işletilmesi sırasında 3.şahısların bedeni ve maddi zarara uğratılmasından işleten doğrudan sorumlu tutulmuş, 97.madde gereğince de, zarar görenin, zarara neden olan aracın zorunlu trafik sigortacısından doğrudan talep ve dava hakkı bulunduğu belirtilmiştir. Ancak, zorunlu trafik sigortacısının zarardan sorumluluğu 93.madde gereğince belirlenen ve poliçede belirtilen teminat miktarı ile sınırlıdır. İşleten ve zorunlu trafik sigortacılarının 3. kişilere karşı sorumluluklarının niteliği ise kanundan doğan TBK'nin 62. maddesince müteselsilen sorumluluk olup, TBK'nin 163/1.maddesi gereğince; alacaklı, müteselsil borçluların tümünden veya birinden borcun tamamen veya kısmen tahsilini isteyebilir. Borcun tamamen tahsiline kadar bütün borçluların sorumluluğunun devam edeceği de aynı yasanın 163/2 maddesinde açıklanmıştır. Zarara sebebiyet veren sürücüler, işleten ve trafik sigortacısı, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 61. Maddesi gereğince zararlardan müteselsilen sorumludur. Müteselsil sorumlulukta, kural olarak borçlulardan her biri TBK'nın 162/2 ve 163. Maddelerine göre borcun tamamından sorumludur. Müteselsil borçlularda borcun sona ermesini düzenleyen TBK'nın 166. Maddesinde "(1)Borçlulardan biri, ifa veya takasla borcun tamamını veya bir kısmını sona erdirmişse, bu oranda diğer borçluları da borçtan kurtarmış olur. (2) Borçlulardan biri, alacaklıya ifada bulunmaksızın borçtan kurtulmuşsa, diğer borçlular bundan, ancak durumun veya borcun niteliğinin elverdiği ölçüde yararlanabilirler. (3) Alacaklının borçlulardan biriyle yaptığı ibra sözleşmesi, diğer borçluları da ibra edilen borçlunun iç ilişkideki borca katılma payı oranında borçtan kurtarır." düzenlemesine yer verilmiş, bu doğrultuda Müteselsil borç nedeniyle alacaklıya halef olmayı düzenleyen TBK'nın 168/2 maddesinde de "Alacaklı diğerlerinin zararına olarak borçlulardan birinin durumunu iyileştirirse, bunun sonuçlarına katlanır." denilerek, bir borçlu lehine yapılacak olan iyileştirmenin, diğer borçluların aleyhine olması halinde, iyileştirmenin aleyhine olduğu, diğer borçlularında bundan istifade edeceği kabul edilmiştir. Davadan feragat, öncelikle bir usul işlemidir. Dava konusu olayda, davalılar arasında ihtiyari dava arkadaşlığı bulunduğundan davacı tarafın davalılardan birisi hakkındaki feragati usul hukuku bakımından diğer davalı aleyhine bir sonuç doğurmaz ise de, davadan feragat aynı zamanda bir maddi hukuk işlemi olduğundan, müteselsil borçlulardan bir borçlu hakkındaki davadan feragat TBK'nın 166/2 ve 168/2 maddesi gereğince diğer borçluların zararına olacak şekilde yapılması halinde alacaklının diğer borçlulardan alacağını da etkileyebilir. Sigorta şirketinin diğer borçlularla müteselsil sorumluluğu poliçe limiti ile sınırlı olup bu yönüyle sigorta şirketi hakkında yapılan feragat diğer borçlu işleten ve sürücü hakkında ancak poliçe limiti kadar etkili olacaktır. Dava konusu olayda kazaya karışan 16 ACP 576 plakalı aracın ZMM sigortacısı Doğa sigorta tarafından poliçedeki teminat limiti dahilinde 92.000,00 TL davacılara ödeme yapılmıştır. Davacılar vekili tarafından yapılan ödeme kapsamında davalı sigorta şirketi hakkında açılan maddi tazminat davasından feragat edilmiş olup, feragat dilekçesinde açıkça “…Araç sürücüsü Kubilay Şenyurt ve işleteni Gökçe Şenyurt yönünden poliçe teminatını aşan maddi tazminat…” şeklinde açıklamada bulunmuş, talebin poliçe limitini aşan kısım yönünden devam ettiği beyan edilmiştir. Bu durumda sigorta şirketi hakkında yapılan feragatin diğer davalılara poliçe limiti kadar sirayet edeceği kabul edilerek poliçe limitini aşan kısım yönünden davanın kabulüne karar verilmesi gerekecektir, ancak davacı tarafın hesaplanan toplam maddi tazminat alacağı 263.524,52 TL hesaplanmış olup, bu miktar ZMMS poliçe limiti olan 360.000,00 TL lik miktar içerisindedir. Dolayısı ile feragat poliçe limiti kadar diğer müteselsil sorumluları sorumluluktan kurtaracağından yerel mahkemece yapılan değerlendirmede isabetsizlik görülmemiştir. (Yargıtay 17 HD 17/12/2018 tarih 2018/1297 E 2018/12295 K) Manevi tazminat takdiri bakımından, olayın oluş şekli, davalı sürücünün %80 oranındaki ağır kusuru, davacının genç yaşı (kaza tarihinde 19), %3 oranındaki kalıcı maluliyeti, 9 ay süren iyileşme süreci, geçirdiği ameliyatlar ve bacağına platin takılması gibi hususlar ile paranın satın alma gücü ve tarafların sosyal ekonomik durumları birlikte değerlendirildiğinde; yerel mahkemece takdir edilen 50.000,00 TL manevi tazminat miktarının, duyulan acı ve elemi gidermede yetersiz kaldığı, hak ve nesafet kurallarına uygun düşmediği kanaatine varılmıştır. Manevi tazminatın bir ceza olmadığı gibi mal varlığı hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını da amaçlamadığı, ancak zarar görenin manevi huzurunu doğuracak, onu tatmin edecek bir miktar olması gerektiği gözetilerek, davacı lehine takdir edilen manevi tazminatın bir miktar arttırılması gerektiği kanaati ile davacı için 60.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır. 6100 sayılı HMK 332/2 maddesinde ''Davada iki taraftan her biri kısmen haklı çıkarsa, mahkeme, yargılama giderlerini tarafların haklılık oranına göre paylaştırır." hükmü gereğince yargılama giderlerinin, haklılık oranına göre taraflara yüklenmesi gerekmekte ise de; 14/03/2025 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan Anayasa Mahkemesi 2024/29 E-2024/226 K sayılı ilamı ile HMK 332/2 maddesinin manevi tazminat davaları yönünden Anayasa'ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verildiğinden, yargılama giderinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmiştir. HMK'nun 355.maddesi gereğince istinafa başvuranın sıfatı, istinaf konusu yapılan nedenler ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda, mahkemece hükmedilen manevi tazminat miktarı bir miktar düşük olduğundan davacı vekilinin istinaf başvurusunun bu sebeplerle esas bakımından kabulü ile bu durum yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden HMK’nun 353/1-b-2 maddesi gereğince mahkeme kararının düzeltilerek ve kazanılmış haklar da gözetilerek yeniden hüküm kurulmasına dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1- Bursa .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...tarih ve ... sayılı kararı hakkındaki davacı vekilinin istinaf talebinin KABULÜNE, 2-HMK'nun 353/1-b-2 maddesi gereğince KARARIN DÜZELTİLEREK ESAS HAKKINDA YENİDEN HÜKÜM KURULMASINA, a)Maddi tazminat talebi bakımından; -Davalı ....A.Ş bakımından davanın feragat nedeniyle reddine, -Davalılar ...ve ... bakımından maddi tazminat talebinin konusuz kaldığı anlaşıldığından karar verilmesine yer olmadığına, b)Davacının manevi tazminat talebi bakımından davanın Kısmen Kabulüne, davacının kusur durumu ve maluliyet durumu ile dosya kapsamı nazara alınarak takdiren 60.000,00TL'nin 15/11/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte Davalılar Kubilay Şenyurt ve Gökçe Şenyurt'tan müşterek ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin taleplerin reddine, c)Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 4.098,6 TL nispi karar ve ilam harcı ile 615,40 TL başvuru harcının Davalılar ...t'tan müşterek ve müteselsilen alınarak hazineye irad kaydına, d)Arabuluculuk Ücret Tarifesi kapsamında Maliye Hazinesinden karşılanan arabuluculuk ücreti olan 1.320,00 TL'nin Davalılar ....'tan müşterek ve müteselsilen alınarak hazineye ödenmesine, e)Adli yardım talebinin kabulü nedeniyle dosyada yapılan posta ve tebligat masrafından ibaret 1.500,00 TL yargılama giderinin davalılar ...tan müşterek ve müteselsilen alınarak hazineye ödenmesine, f) Adli yardım talebinin kabulü nedeniyle 1.828,00 TL Adli Tıp Fatura bedelinin davalılar ...tan müşterek ve müteselsilen alınarak İstanbul Adli Tıp Kurumu Başkanlığına ödenmesine, g)Davalılar tarafından yapılan yargılama giderinin davalılar üzerinde bırakılmasına, h)Davacı vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalılar Kubilay Şenyurt ve Gökçe Şenyurt'tan alınarak davacıya verilmesine, ı)HMK'nın 333. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesinden sonra ilgilisine iadesine, 3-İstinaf kanun yoluna başvuran davacı adli yardımdan faydalandığından ve istinaf başvurusunun kabulüne karar verildiğinden harç alınmasına yer olmadığına, 4-İstinaf başvuru aşamasında taraflarca yapılan yargılama giderlerinin gideri yapan taraf üzerinde bırakılmasına, 5-Karar tebliğ, harç iade ve gider avansı iade işlemlerinin ilk derece mahkemesince yapılmasına, 6-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından istinaf kanun yoluna başvuran taraf yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda 6100 sayılı HMK'nun 362/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere oy birliği ile 25/12/2025 tarihinde karar verildi.
Başkan ... ¸(e-imzalıdır) ... Üye ... ¸(e-imzalıdır) ... Üye ... ¸(e-imzalıdır) ... Katip ... ¸(e-imzalıdır)