T.C. BURSA BAM .... HUKUK DAİRESİ T.C. BURSA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A ... HUKUK DAİRESİ K A R A R
DOSYA NO : . KARAR NO : .
BAŞKAN : ... ... ÜYE : ... ... ÜYE : ... ... KATİP : ... ...
İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : BURSA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : . KARAR NO : . KARAR TARİHİ . İSTİNAF BAŞVURU TARİHİ . DAVACI : .. DAVANIN KONUSU : Alacak B.A.M. KARAR TARİHİ : . KARAR YAZIM TARİHİ :.
Davacı tarafından, davalı aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması sonunda mahalli mahkemesince davanın kısmen kabul kısmen reddine dair verilen karara karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan ön inceleme sonunda, duruşma açılmadan karar verilmesi mümkün hallerden olduğu anlaşılmakla dosya incelendi. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde, taraflar arasında imzalanan 14.01.2019 tarih 400.000,00.-TL bedelli Taşeronluk Sözleşmesi ile davalının müvekkiline ait ... Şantiyesinde Çatı İşini (Malzeme ve işçilik dahil) yapmayı kabul ve taahhüt ettiği, davalının taahhüdünü yerine getirmeyerek işi yarım bıraktığı, bunun üzerine davalıya ihtarname keşide edilerek, işin tamamlanması, sözleşmenin feshedileceği, çeklerin ve sözleşme konusunda işin yapımında kullanmak üzere sözleşme bedeline mahsuben verilen malzemelerin bedelinin iadesi gecikme bedeli ve cezai şart ödenmesi yönünde ihtarname gönderildiği, ancak davalıya bir daha ulaşılamadığı, işin başka bir taşeron firmaya yaptırıldığını belirterek davalıya verilen çek ve ödemeler, malzeme ve işin başka bir firmaya yaptırılması nedeniyle yapılan ödemeler uğradığı maddi zararlar ile için şimdilik 1.000,00.-TL işin gecikmesinden dolayı uğranılan zararlar için şimdilik 1.000,00.-TL ve cezai şart alacağı olarak 1.000,00.-TL'nin temerrüt tarihi itibaren ticari temerrüt faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacı vekili ıslah dilekçesi ile, 1.000,00.-TL cezai şart talebini, 100.000,00.-TL'ye, 1.000,00.-TL maddi tazminat talebini 58.215,00.-TL olarak belirlemiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde, davaya bakmaya asliye hukuk mahkemelerinin görevli olduğu, davacıya borcu olduğunu kabul etmemekle davanın süresinde açılmadığı, sözleşme ile belirtilen tarihlerde toplam 400.000,00.-TL bedelli çekin teslim edileceğinin kararlaştırıldığı, ancak davacının çeklerinde hiç birini sözleşmeye uygun şekilde tam ve zamanında teslim etmediği, müvekkilinin sözleşmeye göre taahhütlerini eksiksiz yerine getirmeye devam ederken davacının sözleşmeye aykırı davranışlarla müvekkilini zarara uğratarak müvekkilinin aczine neden olduğu, malzemeleri temin edebilmesine belirterek ve kötü niyetle engel olduğu, iyi niyetini suistimal etmeye kalktığı, malzemelerin olağan piyasa fiyatı 165.000,00.-TL iken 228.215,70.-TL tutarında fatura düzenlendiği, ihtarname ile müvekkilde bulunmayan malzemeleri talep ettiği, işin ifasını imkansız hale getirmeye çalışmasına rağmen işin %98'ini tamamladığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Mahkemece, davalının sözleşmeye uygun olarak işi süresinde tamamlayıp teslim etmediği, davalının işi terk anında yapmış olduğu, inşaatın seviyesinin %65 olduğu, bu seviye itibariyle sözleşmenin geriye etkili olarak feshedilmiş olduğu, feshin haklı olduğu %65 iş seviyesine göre hak edişin 260.000,00.-TL olduğu, davacı tarafından 318.215,00.-TL ödeme yapıldığı, ödemeye göre 58.215,00.-TL zararı olduğu, davacı tarafından işin başka firmaya tamamlattırıldığı, davalının kusuru nedeniyle sözleşme feshedildiğinden sözleşmeye gereği 100.000,00.-TL cezai şart bedeline hak kazandığı, davacının sözleşmeden dönmüş olması ve sözleşmede cezai şart kararlaştırıldığından gecikme tazminatı talep edilemeyeceği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 100.000,00.-TL cezai şart bedelinin ve 58.215,00.-TL maddi tazminatın arabuluculuk son tutanağının düzenlendiği tarih olan 04.07.2021 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, gecikme tazminatına yönelik talebin reddine karar verilmiştir. Davalı vekili istinaf dilekçesinde, müvekkilinin tacir olmadığı, Esnaf ve Sanatkarlar Odası'na kayıtlı küçük bir esnaf olduğu, davaya bakmaya asliye hukuk mahkemelerinin görevli olduğu, davanın zamanaşımına uğradığı, edimlerini süresinde yerine getirmyerek temerrüde düşen tarafın davacı olduğu, sözleşmede belirtilen çeklerin hiç birinin zamanında teslim edilmeyerek müvekkilinin ekonomik çıkmaza sokulduğu, bu hususu dava dilekçesinde kabul ettiği, Nisan- Mayıs- Haziran çeklerini teslim etmediği gibi 14.07.2019 tarihli teslim etmesi gereken çeki de 31.07.2019 ve 31.08.2019 tarihinde toplam 90.000,00.-TL olarak verdiği, müvekkilinin hak edişinden kalan bakiyenin hiç bir zaman ödenmediği, davacının sözleşme gereğince edimlerini zamanında ve eksiksiz olarak yerine getirmediği ve sözleşmenin devamını müvekkil açısından imkansız hale getirdiği, akabinde müvekkilinden inşaatı haksız şekilde yarım bıraktığını iddia ederek başka bir taşeronla anlaştığı, sözleşmenin sonra ermesinde kusurlu olduğu ve edimlerini ye tam olarak yerine getirmeden müvekkilden hiç bir hak talep edemeyeceği cezai şart ve tazminat talebinin haksız olduğu, hükme esas alınan bilirkişi heyetinin inşaatın tamamlanma yüzdesinin hesabının Yargıtay kararlarına aykırı olduğu, davacı tarafından yaptırılan delil tespit dosyasında inşaatın tamamlanma oranının %98 olarak belirlendiği, davacının dava dışı firmalarla hangi koşullarda anlaşmış olursa olsun müvekkilden objektif şekilde belirlenen bedeller dışında hiç bir hak ve alacak talep edemeyeceği, davacının ne müvekkiline ne dava dışı şirkete yaptığı ödemeleri kanıtlamadığı, feshedilen sözleşmeden dolayı cezai şart talep edilemeyeceği, aksi kanaatle olunması halinde ise mahfına sebep olacak şekilde fahiş olduğunu belirterek kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Dava, taraflar arasındaki eser sözleşmesinden kaynaklı sözleşmeye aykırılık nedeniyle cezai şart bedelinin gecikme tazminatının ve maddi zararların tazmini talebine ilişkindir. Taraflar arasında 14.01.2019 tarihli taşeronluk sözleşmesi imzalandığı, sözleşmenin konusunun davacıya ait inşaatın çatı işinin anahtar teslim yapılması (malzeme hariç işçilik dahil olduğu), sözleşme bedelinin KDV dahil 400.000,00.-TL olduğu, işin tamamlanmadan yarım bırakıldığı hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık, sözleşme nedeniyle davacının davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı, gecikme tazminatı ve cezai şart talep edip edemeyeceği ve miktarlarına ilişkindir. Dava eser sözleşmesinden kaynaklanmakta olup 5 yıllık zamanaşımı süresine tabidir. Davalının zamanaşımı itirazı yerinde değildir. Gelir İdaresi Başkanlığı 12.04.2022 tarih 89432 sayılı yazılarında, davacının bilanço esasına göre defter tuttuğu, birinci sınıf tacir olduğu belirtilmiş olup davalının, mahkemenin görevine ilişkin itirazı yerinde değildir. Mahkemece, yerinde yapılan keşif sonrası düzenlenen bilirkişi raporuna göre, davacının belirtilen süre içerisinde eseri sözleşmeye uygun olarak ifa edip teslim edip etmediği, davacının sözleşmenin feshinde haklı olduğu, davalı yüklenicinin işi terk anında yapmış olduğu inşaat seviyesinin %65 olduğu ve buna göre tüketicinin hak edişinin 260.000,00.-TL olduğu kabul edilmiş ise de, taraflar arasında imzalanan sözleşme götürü bedel olduğundan, ayıplı ve eksik iş olması halinde bunların giderilme bedelinin fiziki orana göre seviye tespit edilip götürü bedele uygulanarak belirlenmesi gerekir. Bilirkişi raporu davalının inşaatı yarım bıraktığı tarihte inşaat seviyesinin %65 oranında olduğu belirtilmiş ise de, raporda fiziki oranının tespitine ilişkin bilgiler yer almamaktadır. Bu haliyle bilirkişi raporu denetime elverişli hüküm kurmaya yeterli değildir. Sözleşmeye göre yapılması gereken imalat ve miktarları ile davalı tarafından gerçekleştirilen imalatlar ve miktarları ayrı ayrı belirlenerek birbirlerine oranlanmak suretiyle eksik iş bedelinin tespiti gerekir. Davalı vekili istinaf dilekçesinde, davacı tarafından malzeme fiyatlarının fahiş tutulduğunu, müvekkil uhdesinde bulunmayan malzemelerin fiyatlarının da hak edişten düşüldüğünü belirtmiş, ayrıca bilirkişi raporuna karşı beyanlarında da bu hususa itiraz etmiş, itirazları değerlendirilmemiştir. Davalı vekili, sözleşmeye göre ödemelerin geç yapıldığını, bu nedenle müvekkil yönünden sözleşmenin çekilmez hale geldiğini, davacının haksız davranışlarının müvekkilini zarara uğrattığını ve davacının sözleşmenin ifasında kusurlu olduğunu iddia etmiş olup, mahkemece davacının sözleşmeyi fesihte haklı olduğu, kabul edilmiştir. Ancak gerekçeli kararda davalının yukarıda açıklanan iddiaları incelenip değerlendirilmeden sözleşmenin 15.maddesi uyarınca davacının fesihte haklı olduğu kabul edilmesi doğru görülmemiştir. Bu durumda mahkemece öncelikle, davalının işi yarım bıraktığı aşamadaki inşaat seviyesinin, yukarıda açıklandığı şekilde tespiti yönünden bilirkişiden ek rapor alınmak suretiyle davalının tüm savunmaları tek tek değerlendirilerek sonucuna göre davacı alacağı bulunup bulunmadığı, cezai şart koşulları oluşup oluşmadığına karar verilmesi gerektiğinden davalının istinaf talebi yerindedir. HMK'nun 355. maddesi gereğince istinaf yoluna başvuranın sıfatına, kamu düzenine ve istinaf konusu yapılan nedenlerle sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda, mahkemece verilen karar usul ve yasaya uygun olmadığından davalının vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, HMK nun 353/1.a.6 hükmü uyarınca kaldırılmasına, Dairemiz kararı gereğince davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davalı vekilinin istinaf talebinin KABULÜ ile, Bursa ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 07/02/2024 tarih ... E-K sayılı kararının KALDIRILMASINA, Gerekçede yapılan açıklamalar göz önünde bulundurularak yargılama yapılmak üzere dosyanın ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 2-İstinaf başvurusu aşamasında davalı tarafından yatırılan karar ve ilam harcının istem halinde yatırana iadesine, 3-Karar tebliğ ve harç iade işlemlerinin ilk derece mahkemesince yapılmasına, 4-İstinaf kanun yoluna başvuran tarafından yapılan istinaf yargılama giderinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına, 5-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, Dair, duruşma açılmadan dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda 6100 sayılı HMK'nun 353/1-a hükmü uyarınca kesin olmak üzere 11/12/2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
... Başkan ...
... Üye ...
... Üye ...
... Katip ...