11. Hukuk Dairesi 2025/5226 E. , 2026/2019 K.
"İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi HÜKÜM : Davanın kısmen kabulü İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
KARAR I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin ürünlerinin Avrupa’nın çeşitli kentlerine uzun yıllardır sunulduğunu, 1967 yılında “...” markası altında “...” konseptiyle ilk defa piyasaya sürülen yuvarlak çikolataların, 1969 yılında tüketiciler tarafından en çok tercih edilen ürünler arasında yer alması nedeniyle, bu tarihten itibaren müvekkilinin ürün yelpazesine kalıcı olarak dahil edildiğini, “...” markalı ürünleri diğer çikolatalardan ayıran en önemli özelliğin, yuvarlak şekli ile paketlenme biçimi ve paketlerinin üzerinde yer alan çiçek deseni ile tüketiciye sunulması olduğunu, tüm dünyada söz konusu paketleme biçimi ve deseninin müvekkili ile özdeşleştiğini, müvekkili ile özdeşleşmiş kutuların biçimleri ve üzerinde yer alan çizgiler, renkler, kutuların içerisinde yer alan çikolataların ambalaj ve şekilleri ile davalı tarafından kullanılan ürün ve kutular incelendiğinde söz konusu kullanımların müvekkilinin kullanımları ile ayırt edilemeyecek derecede benzer şekilde olduğunun görüldüğünü, keyfiyetin davalıya ihtar edildiğini ve davalı tarafça ihtarnameye cevap olarak marka ürün ambalajına ilişkin yeni bir çalışmaya başlandığının bildirildiğini, akabinde davalı tarafından bu defa dış paketleme biçimi de müvekkilinin ambalajları ile ayırt edilemeyecek derecede benzer olan ... ürününün piyasaya sunulduğunu, bunun yanı sıra, davalının yine müvekkilinin paketleme biçimine daha da yakınlaşan ... ambalajına rastlanıldığını, söz konusu ambalajda müvekkiline ait ... markalı ürünlerin ambalajının taklit edildiğini ileri sürerek dava konusu ürünlerin müvekkiline ait 2018/118248, 2011/28646, 2006 /25324, 2007/23591, 2011/61275, 2011/50485 sayılı marka tescilleri sebebiyle 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında korunan haklarına tecavüz teşkil ettiğinin tespitine ve tecavüzün durdurulmasına, davalı tarafın çikolatalarının ambalaj tasarımının ve davalı eylemlerinin 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümleri kapsamında haksız rekabet teşkil ettiğinin tespitine, haksız rekabetin men’ine ve haksız rekabetin sonucu olan maddi durumun ortadan kaldırılmasına, tecavüz teşkil eden ve haksız rekabet yaratan ürünlerin bulundukları yerlerden toplatılarak imhasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde, davacının ... markalı kutuları ile müvekkiline ait ... markalı kutu ambalajlarının benzer bulunmadığını, müvekkilinin fikri mülkiyet haklarına saygılı bir şirket olduğunu, benzerlik olmasa da yargı süreçleri ile uğraşılmamak adına ambalaj tasarımlarını değiştirdiğini, yine müvekkilinin ... markalı kutu ambalajlarının da benzer olmadığını, markanın yerleştiriliş biçimi, figürlerin renk ve yerleştiriliş açıları, ambalajın şeffaf kısmının şekil farklılığının mevcut bulunduğunu, yine ambalaj kombinasyonu ve çiçek desenlerinin ayırt edilemeyecek düzeyde benzerlik içermediğini, davacının yuvarlak çikolata görselinin kendi tekelinde olduğu iddiasının yerinde olmadığını, yuvarlak/top şeklindeki herhangi bir gıda ürününün herhangi bir firmaya özgülenemeyeceğini savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalının fiili kullanımları incelendiğinde “...” adlı ürünün kutusunda, oval kırmızı zeminli ortasından bir çizgi geçen fonda çizginin altına ve üstüne iki ayrı kelime gelecek şekilde “...” ibaresi, bu ibarenin hemen altında alttan üste doğru kıvrımlı şekilde ilerleyen çiçek ve/veya yaldız olarak adlandırılabilecek görsel desen, altında kutunun içerisini göstermeye elverişli şeffaf kısım ve bu şeffaf kısmın yanında yukarıdan aşağı doğru düşen bir çikolata damlası/topu görseli, hemen altında da ürüne ilişkin açıklamalar yer aldığı, davalının “...” adlı ürüne ilişkin kullanım unsurları; davacının iddialara mesnet 2018 118248 sayılı markanın aynısını, 2011 28646 sayılı markanın ayırt edilemeyecek derecede benzerini, davalı ürün kutusuna ilişkin tema kompozisyon ise davacıya ait 2011 50485 sayılı markanın ayırt edilemeyecek derecede benzerini içerdiği, davacının iddialara mesnet markalarının koruma tarihlerinin davalının kullanımlarından önceki tarihli olduğu, davalı kullanımlarının, davacı markalarının koruma kapsamında bulunan 30. sınıftaki “çikolata, şekerleme” emtialarında gerçekleştiği, davalının “...” adlı kullanımlarının davacıya ait 2018 118248, 2011 28646, 2011 50485 sayılı markalara tecavüz oluşturduğu, davalının “...” adlı ürünün kutu içerisinde yer alan tekli şekilde şekerleme/çikolata ambalajlarında, davacı markalarının aynılarının ya da benzerleri yer almadığından şekerleme ambalajlarının, davacıya ait iddialara mesnet markalara tecavüz oluşturmadığı, yine davalının fiili kullanımları incelendiğinde “...” adlı ürünün kutusunda, siyah zemin üzerine birbirine girmiş hâlde farklı renk ve yazı karakteri ile yazılmış “...” ibaresi, bunun hemen altında bir kısım tanıtıcı yazılar, hemen altında paralel iki kenarı uzun altıgen şeffaf bölüm, altında ise damlayan/düşen çikolata tanesi görseli yer aldığı, davalının “...” adlı ürüne ilişkin kullanım unsurlarının; davacının iddialara mesnet 2018 118248 sayılı markanın görselli bölümünün markadan ayırt edilemeyecek derecede benzer şekilde içerdiği, davacının iddialara mesnet markalarının koruma tarihlerinin davalının kullanımlarından önceki tarihli olduğu, davalı kullanımlarının, davacı markalarının koruma kapsamında bulunan 30. sınıftaki “çikolata, şekerleme” emtiasında gerçekleştiği hususları da dikkate alındığında, davalının “...” adlı kullanımlarının davacıya ait 2018 118248 sayılı markaya tecavüz oluşturduğu, davalının “...” adlı ürünün kutu içerisinde yer alan tekli şekilde şekerleme/çikolata ambalajlarında, davacı markalarının aynılarının ya da benzerleri yer almadığından şekerleme ambalajlarının, davacıya ait iddialara mesnet markalara tecavüz ve haksız rekabet oluşturmadığı, davalının, davacının iddiaları kapsamında fiili kullanımlarının davacının piyasaya arz etmiş olduğu ürünlerin incelendiğinde, haksız rekabet incelemesinde marka hakkına tecavüzden farklı olarak, sicilde yer alan şekli unsurların yanında, tarafların piyasada yer alan ürünlerinin tertip ve sunum biçimlerinden, davacının piyasada olduğu belirtilen ve iddialara mesnet ürün kutularının iki kenarı uzun altıgen prizma veya silindir şeklinde olduğu; sarı veya kahverengi altıgen prizma kutunun ön kısmında oval bir çerçeve ve bu çerçeveyi ikiye bölen çizginin alt ve üst kısımlarında sarı ve beyaz yazı karakterleriyle yazılmış marka, hemen altında sol alt kısımdan sağ üst kısma doğru uzanan çiçekli/yaldızlı desen unsurunun, desenin altından kutu içini gösteren şeffaf bölüm bu şeffaf bölümünde yanında aşağı düşen/damlayan bir çikolata görseli, altında da tanıtıcı yazılar yer aldığı, kırmızı veya siyah silindir kutunun ön kısmında oval bir çerçeve ve bu çerçeveyi ikiye bölen çizginin alt ve üst kısımlarında sarı ve beyaz yazı karakterleriyle yazılmış marka, hemen altında sol alt kısımdan sağ üst kısma doğru uzanan çiçekli/yaldızlı desen unsuru, desenin altından kutu içini gösteren şeffaf bölüm bu şeffaf bölümünde yanında aşağı düşen/damlayan bir çikolata görseli, altında da tanıtıcı yazılar yer aldığı, hem silindir hem altıgen prizma kutuyla davacı tarafından piyasaya arz edilen ürünlerin küre şeklinde ürünü kaplayan bükümlü kenar kısımları şeffaf, orta kısımları çeşitli renklerde olan bu renklerin fon oluşturduğu, oval bir çerçeve ve bu çerçeveyi ikiye bölen çizginin alt ve üst kısımlarında sarı ve beyaz yazı karakterleriyle yazılmış marka ile birlikte yaldız/çiçek deseni bulunduğu, davalının dava konusu “...” adlı ürünün kutusu incelendiğinde gerek davacının tescilli markalarını veya bu markaların benzerlerini içermesi, bu benzerliğin davacının piyasaya sunduğu ürün kutularının tertip tarzıyla da yüksek düzeyde benzerlik göstermesi nedeniyle, davalının “...” adlı ürün kutusunun davacının markaları ve fiili kullanımları karşısında davacı aleyhine haksız rekabet oluşturduğu, davalının dava konusu “...” adlı ürünün kutusu incelendiğinde silindirik yapı, ortada yer alan şeffaf bölüm, siyah fon unsurları dışında, davacının fiili kullanımlarından ayrıldığı; silindirik kutu kullanımları bu hâliyle tek başına davacı aleyhine haksız rekabet oluşturmaya elverişli olmadığı, ancak davalı kullanımlarında bu benzer unsurların yanında davacıya 2018 118248 sayılı, markanın benzerinin de yer alması durumu birlikte değerlendirildiğinde davalının “...” adlı ürünün kutusundaki kullanımların davacı aleyhine haksız rekabet oluşturduğu, davalının “...” ve “...” adlı ürünlerin ambalaj kullanımları incelendiğinde bu kullanımlardaki büküm kısımlarının şeffaf, orta kısımlarının parlak renkli ve küre yapısı, orta kısımda yer alan oval ve ortası çizgili kısımda markaların konumlandırılması ve yukarıda açıklanan şekilde yüksek düzeyde benzer nitelik taşıyan kutularda piyasaya arz edilmesi sebebiyle davalının her iki ürüne ilişkin ambalaj kullanımlarının, davacı aleyhine, haksız rekabet oluşturduğu gerekçesi ile davalının "..." kullanımının davacının 2018 118248, 2011 28646, 2011 50485 markalarından kaynaklı hakkını ihlal ettiğinin tespitine, tecavüzün durdurulmasına, davalının "..." kullanımının davacının 2018 118248, markasından kaynaklı hakkını ihlal ettiğinin tespitine, tecavüzün durdurulmasına, davalının "..." adlı ürünün kutu içerisinde ve davalının "..." adlı ürünün kutu içerisinde yer alan tekli şekilde şekerleme çikolata ambalajlarında, davacı markalarının aynılarının ya da benzerleri yer almadığından şekerleme ambalajlarının, davacıya ait iddialara mesnet markalara tecavüz oluşturmadığı anlaşıldığından bu kullanım hakkında açılmış marka hakkının ihlali ve haksız rekabete ilişkin taleplerin reddine, davalının "..." kullanımının, davalının "..." kullanımının davacı bakımından haksız rekabet teşkil ettiğinin tespitine, menine, haksız rekabetin sonucu olan durumun kaldırılmasına, tecavüz teşkil eden ve haksız rekabet yaratan ürünlerin ambalajlarının bu ambalajları içerir fiziki mecradaki kullanımlarının bulundukları tüm yerlerden toplatılarak imhasına, elektronik ortamdakilerin kaldırılmasına karar verilmiş, hüküm, taraf vekillerince istinaf edilmiştir.
IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava açılırken alınan peşin maktu karar ilam harcı yeterli olduğundan ve yeniden değerleme oranı nedeniyle ortaya çıkan güncel peşin harca denk olduğundan, denk olan harcın güncel olan harca tamamlanması mülkiyet hakkı ihlali olacağından yeniden harç alınmasına yer olmadığına dair İlk Derece Mahkemesi kararının isabetli olmadığı, yargılama harçlarının kamu alacağı niteliğinde ve re'sen dikkate alınacağı gerekçesi ile taraf vekillerinin diğer istinaf istemlerinin esastan reddine, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden hüküm kurulmasına, davalının "..." kullanımının davacının 2018/118248, 2011/28646, 2011/50485 markalarından kaynaklı hakkını ihlal ettiğinin tespitine, tecavüzün durdurulmasına, davalının "..." kullanımının davacının 2018/118248, markasından kaynaklı hakkını ihlal ettiğinin tespitine, tecavüzün durdurulmasına, davalının "..." adlı ürünün kutu içerisinde ve davalının "..." adlı ürünün kutu içerisinde yer alan tekli şekilde şekerleme çikolata ambalajlarında, davacı markalarının aynılarının ya da benzerleri yer almadığından şekerleme ambalajlarının, davacıya ait iddialara mesnet markalara tecavüz oluşturmadığı anlaşıldığından bu kullanım hakkında açılmış marka hakkının ihlali ve haksız rekabete ilişkin taleplerin reddine, davalının "..." kullanımının, davalının "..." kullanımının davacı bakımından haksız rekabet teşkil ettiğinin tespitine, menine, haksız rekabetin sonucu olan durumun kaldırılmasına, tecavüz teşkil eden ve haksız rekabet yaratan ürünlerin ambalajlarının bu ambalajları içerir fiziki mecradaki kullanımlarının bulundukları tüm yerlerden toplatılarak imhasına, elektronik ortamdakilerin kaldırılmasına karar verilmiş, hüküm, davalı vekilince temyiz edilmiştir.
V. TEMYİZ A. Dava ve Hukuki Nitelendirme Dava, sınai mülkiyet haklarına tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, durdurulması istemine ilişkindir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusu üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi aynı Kanun'un 369/1 hükmü ve 371. maddesinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre usul ve yasaya uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.
VI.SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine, 15.04.2026 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.