T.C. .......... 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/825 Esas - 2026/146
T.C. .......... 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2024/825 Esas KARAR NO : 2026/146
................x ...................x ......................x ............................x
DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 10/12/2024 KARAR TARİHİ : 23/02/2026 GEREKÇELİ KARAR YAZIM TARİHİ : 13/03/2026
Mahkememizde görülmekte bulunan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonucunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : TALEP : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirket ile müvekkili arasında bayilik sözleşmesi imzalandığını, bahsi geçen sözleşmeye göre müvekkili, kendi işyerinde satmak amacıyla davalı şirketten toplu bir şekilde baklava alma hususunda anlaştığını, müvekkili tarafından ürün siparişi verilmekte, bu ürünlerin bedeli nakit olarak peşin ödenmekte, daha sonra ürünler davalı şirket tarafından müvekkiline gönderildiğini, dolayısıyla anlaşılacağı üzere ücret ödemesi yapılmadan ürün sevkiyatı yapılmamakta, sevkiyatı yapılan bütün ürünlerin ödemesinin yapıldığını, ürünlerin bedellerinin ödendiğine dair dekontların mahkemeye bilahare sunulacağını, aynı zamanda şirket defter kayıtlarının incelenmesi ile de müvekkilinin bu sözleşme kapsamında davalı yana herhangi bir borcunun olmadığının anlaşılacağını, hatta müvekkilinin alacaklı olduğunun görüldüğünü, müvekkili tarafından, davalının tedarik ettiği ürünlerin satıldıkça şikayetlerin gelmeye başladığını, davalı yanın anlaşmaya aykırı olarak ürün fiyatını artırarak müvekkilin kar marjını düşürdüğünü, Hatta müvekkilinin zarar etmeye başladığını, müvekkilinin 05.08.2024 tarihinde .......... 32. Noterliği 14634 yevmiye numarası ile bayilik sözleşmesinin feshedildiğine dair davalı şirkete ihtarname gönderdiğini, ayrıca gönderilen ihtarnamede teminat olarak verilen senedin iadesini talep ettiğini, yine cezai şart olarak teminat senedi bedeli olan 50.000,00 TL nin taraflarınca ödenmesinin istendiğini, ancak Borçlar Kanununda belirtildiği şekilde herhangi bir cezai şart koşulu gerçekleşmediğini, gelinen bu aşamada ise davalı tarafça müvekkilinden hileli bir şekilde alınan senedin takibe konulduğunu, senedin davalı tarafça tahrif edildiğini, ödeme günü ve diğer hususların sonradan doldurulduğuna ilişkin kayıtların bulunduğunu, aynı şekilde müvekkilin imzasının da taklit edilerek yeni bir senet oluşturulduğu şüphesinin de bulunduğunu, müvekkilin, davalı tarafa işbu senede ilişkin herhangi bir borcu bulunmadığını, müvekkilinin bayilik sözleşmesi hükümlerine riayet ettiğini ve aldığı bütün ürün ve hizmetlerin bedelini düzenli ve eksiksiz bir şekilde davalı şirkete ödediğini, müvekkilinin davalıya herhangi bir borcu bulunmadığını, hakkında başlatılan icra takibinin haksız ve yersiz olduğunu, davalı yanın tamamen kötüniyetli bir şekilde, hileli yollarla almış olduğu senedi icraya koyduğunu, tüm bu sebeplerle .......... 7. Genel İcra Müdürlüğü 2024/57794 E. Sayılı dosyasıında başlatılan icra takibinin iptalini, davalarının kabulü ile Gaziantep İcra Müdürlüğü 2022/73562 E. Sayılı dosyasında müvekkilinin borçlu olmadığının tespitini, kötüniyetle hareket ederek müvekkilinin ticari hayatına onarılmaz zararlar veren davalının %20 den aşağı olmamak üzere tazminata mahkum edilmesini yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı yanın iddialarının haksız, mesnetsiz ve maddi gerçeğe aykırı olduğunu, bedelsizlik iddiasına dayanarak tamamıyla kötü niyetle işbu davayı ikame ettiğini, müvekkili tüm iyi niyeti ile ödeme beklemiş ise de alacağını tahsil için senedi icraya koyduğunu, davacı yanın haksız davasının reddine karar verilmesini talep ettiklerini, davacı yan ve müvekkili şirket arasında 50.000,00-TL miktarlı, 15/03/2023 tanzim tarihli, 15/01/2024 vade tarihli bono düzenlendiğini, ödeme günü geldiğinde ise müvekkilini oyalamaya başladığını, müvekkili iyi niyeti ile davacı yana süre de verdiğini, oyalamalar neticesinde davacı yanın rest çektiğini, müvekkilinin 50.000,00-TL 'lik bonoyu takibe koyduğunu, söz konusu bononun teminat senedi olduğuna dair ibare bulunmadığından işbu bononun teminat senedi olmadığını, bir senedin teminat senedi olarak kabul edilebilmesi için senedin üzerinde teminat olduğuna dair ibare bulunması gerekirken takibe konu kambiyo senedinde herhangi bir ibare bulunmadığını, takibe konu bono kambiyo senedi vasfında olduğundan, ispat yükümlüğü davacıya ait olduğundan, davacının borçlu olmadığını usulüne uygun yazılı delillerle ispatlaması gerektiğini, kıymetli evrakın, üzerinde taşıdığı hak ile ayrılmaz bir bütün olduğunu, hakkın ileri sürülmesi ve devredilebilmesi için maddi varlığı oluşturan senede ihtiyaç olduğunu, senedin içerdiği hak, senetten ayrı olarak ileri sürülemeyeceği gibi başkalarına da devredilemeyeceğini, senedin taşıdığı hak, senet ile vücut bulduğu ve senetle mündemiç olduğundan kıymetli evrakla (senedin taşıdığı hak ile) ilgili tüm işlemlerin kambiyo senedi üzerinde yapılması gerektiğini, davacı yanın söz konusu iddialarının hiçbirini ispatlar delil sunamadığını, söz konusu davada hem kural olarak hem de senet davacı tarafından talil edildiğinden ispat külfeti davacıda olduğunu, davacı yanın herhangi somut ispat unsuru da sunamadığını, söz konusu dava ve talepler kötü niyetli davacının müvekkilin alacağına kavuşmasını geciktirmek/engellemek amacıyla tesis etmiş olduğu durumlardan ibaret olduğunu, bu nedenlerle davacı yanın ticari defter inceleme talebi başta olmak üzere diğer tüm taleplerinin de reddi gerektiğini, davacı yanın kötüniyet tazminatı talebinin de hukuka aykırı olduğunu, öte yandan, davacı yan kötüniyet tazminatı talebinde bulunmuş ise de, kabul anlamına gelmemekle birlikte, takibin haksız olması tek başına yetmemekte, ayrıca kötüniyetli olunması da gerekmekte olup, ispat yükü; takibin kötüniyetli olduğunu iddia eden davacı (borçlu)’nun üzerinde olduğunu, tüm bu sebeplerle .......... 4. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/146 D. İş, 2024/146 Karar sayılı dosyasında verilen ihtiyati tedbirin kendiliğinden sonra erdiğinin tespitine, haksız ve mesnetsiz davanın reddine, davacının haksız ve kötü niyetli itirazı nedeniyle %20'den aşağı olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE : Dava, Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasıdır. Taraflar arasındaki ihtilafın; icra takibine konu malen kaydı içerir senetten dolayı davacının menfi tespit isteminin yerinde olup olmadığı noktasında toplandığı anlaşılmaktadır. Davacı taraf vekilinin duruşmada alınan beyanında; Taraflar arasında bayilik sözleşmesi vardır, teminat senedi olduğu bellidir, sözleşme ile senet aynı tarihte imzalanmıştır, müvekkilim imzasını kabul etmektedir, konu ile ilgili savcılık dosyası yoktur, senet üzerindeki malen kaydı ücretini peşin ödediğimiz halde son aşamada gelmeyen ürünlere yönelik malen kaydını yorumlayabiliriz, dediği görülmekle ;icra takibine konu senet incelendiğinde teminat senedi olduğuna dair ibarenin yer almadığı görülmüştür. .......... Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün, .......... 7. Genel İcra Dairesi'nin, .......... 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin yazı cevapları dosya kapsamına alınmıştır. HMK 266.maddesi uyarınca Çözümü özel ve teknik bilgiyi gerektiren hususlar olan alacak hesabı konusunda rapor alınmıştır. 11/04/2025 tarihli bilirkişi raporunda; icra konusu senetle ilgili takdirin mahkemeye ait olduğu ve ticari defter ve belgeler incelendiğinde .............. kendi ticari defter kayıtlarına göre davalı .............. Gıda Lojistik Oto. Tic. Ltd. Şti.ne borç/alacak bakiyesinin 0,00TL olduğu; davacı .............. ticari defterinin açılış ve kapanış tasdiklerini usulünce ve zamanında yapılmış olup, 6102 Sayılı TTK'nun 64.88. ve HMK 222. Maddelerinde ifade edilen kanuni şartlarını taşıdığından sahibi lehine delil olma özelliğine haiz olduğu, davalı .............. Gıda Lojistik Oto. Tic.Ltd. Şti'ne ait 2024 yılı ticari defterlerinin ve muhasebe kayıtlarının incelenmesi için arandığında yetkililerin, e-defter beratlarının beyan edilmediğini, ticari defter beratları ve muhasebe kayıtları yokluğunda davalı firmanın zamanında onaylatılmayan ticari defter ve muhasebe kayıtlarının incelemesinin yapılamadığı rapor edilmiştir. Taraflar arasında; bayilik sözleşmesi olduğu görülmüştür.Davacı taraf beyanında; bahsi geçen sözleşmeye göre müvekkil, kendi işyerinde satmak amacıyla davalı şirketten toplu bir şekilde baklava alma hususunda anlaşmıştır. Sözleşmenin 9. Maddesinde de yazılı olduğu üzere müvekkil tarafından ürün siparişi verilmekte, bu ürünlerin bedeli nakit olarak peşin ödenmekte, daha sonra ürünler davalı şirket tarafından müvekkile gönderilmektedir. Müvekkilin, davalı tarafa işbu senede ilişkin herhangi bir borcu bulunmamaktadır beyanı üzere yapılan yargılamada icra takibine konu senet incelendiğinde teminat amacı ile alındığına dair ibare yer almadığı ,malen kaydı içerdiği bu hali ile malın peşin alındığına karine teşkil ettiği aksinin de davacı tarafça ispat edilemediği zira incelenen davacı taraf defterlerinde de borç/alacak bakiyesinin 0,00TL olduğu ,davacıya yemin delili hatırlatılmış ise de yemin deliline de dayanmadığı,bu hali ile ispat edilemeyen davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM : Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere; 1- Açılan davanın REDDİNE, 2-Alınması gerekli karar ve ilam harcı 732,00-TL olduğundan, peşin alınan 1.123,65-TL'nin mahsubu ile bakiye 391,65-TL harcın karar kesinleştiğinde talep halinde yatırana iadesine, 3-Zorunlu arabuluculuk gideri olan 3.600,00-TL'nin davacıdan alınarak Hazineye İrat Kaydına, 4-Davalı duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 45.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine, 5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 6-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine, Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde .......... Bölge Adliye Mankemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 23/02/2026