T.C. ... 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C. ... 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/718 Esas KARAR NO : 2025/328
HAKİM : ... ... KATİP : ... ...
DAVACI : ... VEKİLİ : Av. .... DAVALILAR : 1- ... ... ..., 2- ... ... ... VEKİLİ : Av. ... DAVA : Alacak (Adi Ortaklık Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 14/10/2024 KARAR TARİHİ : 22/05/2025 KARAR YAZIM TARİHİ :
... Çubuk 2. Asliye Hukuk Mahkemesi 2024/467 Esas 2024/56 Karar sayılı görevsizlik kararı ile Mahkememize gönderilen dosya yukarıda belirtilen sıraya kaydı yapılarak, yapılan yargılama sonunda dosya incelendi; DAVA: Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle, müvekkili şirket ile davalılar arasında "01.06.2021 tarihinde Uzlaşma ve Ortaklık Protokolü" adıyla bir inanç sözleşmesi düzenlendiğini, . mah.(191337 ada 1 Parsel) .... m2 arsa ve üzerindeki yapılarla ilgili olarak taraflar arasındaki gelir-gider ortaklığına ilişkin hükümler düzenlendiğini, davaya konu 01.06.2021 tarihli protokolün, "Ortaklık Yapısı Ve Hisse Dağılımı" başlıklı maddesinde ,üzerinde Esenport İş Merkezi'nin de bulunduğu taşınmazda taraflar arasındaki ortaklığın 11.05.2017 tarihinde 14.831 m2 fabrika binası ile üzerindeki arsanın davalılar tarafından ... T.A.Ş.'den, aynı tarihte olmak üzere 1.318 m2 fabrika binası ile arsanın müvekkili şirket tarafından ... ... A.Ş.'den satın alınmasıyla başladığı, 21.907 m2 arsa üzerindeki yapıların alımı ve kira gelirleri ile ilgili olarak ortaklar arasında eşit olarak 1/3 hisse oranı olması konusunda tarafların mutabakata vardığını ,yine aynı protokolün "Tadilat Masrafları Ve Yükümlüğü" başlıklı bendinde, söz konusu taşınmazın 11.05.2017 tarihinde satın alındıktan sonra taşınmaz üzerinde kurulu Esenport İş Merkezi'nin su ve elektrik tesisat işleri,güç arttırımı(600 Kw),elektirik ve su abonelikleri,yapısal güçlendirmelerin mevzuata uygun olarak yapılması, çatıların ve tüm cephelerin panelle kaplanması, hollerin zeminlerine tesviye beton atılması,çelik konstrüksiyon vb.her türlü tadilatlar,işletme sistemi ve Esenport Ticaret Merkezi Yönetimi'nin kurulması işlerinin 11.05.2017 tarihinde başlayıp 31.12.2018'e kadar tüm ortakların oybirliği ile yüklenicilere ihale edilmek suretiyle büyük oranda tamamlandığını söz konusu tadilatlarla ilgili harcamaların davalılar tarafından yapıldığını ve iş merkezindeki işyerlerinin kiralanmaları suretiyle elde edilen kira parası gelirlerinden ortaklar arasında bu harcamalar ile ilgili olarak mahsuplaşma yapıldığı ve 31.05.2021 tarihi itibariyle tüm gelirler ve giderler konusunda tarafların birbirlerini gayri kabili rücu ibra ettikleri, 31.05.2021 tarihi itibariyle de davalılar tarafından yapılan tadilat ve onarım masrafları adı altındaki giderler için müvekkili şirket adına yapmış oldukları fazladan harcamaların müvekkili şirketin 1/3 payına karşılık tahsil edilen kira geliri toplamının düşülmesinden sonra kalan net ödenecek tutarın 9.000,00-USD olduğunu ve protokolün imzalanmasından sonra 1 hafta içerisinde müvekkili şirket yetkilisi Hamdi Kılıç tarafından ödeneceğinin belirtildiğini, ''Kira Gelirleri Ve İşletme Masraflarının Paylaşımı" başlıklı bendinde ise söz konusu parsel ve üzerinde bulunan tüm yapılarla ilgili her türlü gider veya kira getirisinin ortaklık başlangıç tarihinden itibaren 1/3 oranında eşit olarak paylaşılacağını,tüm kira geliri ve tüm tadilat giderlerinde ve yapılacak tüm işletme gideri harcamalarında bu oranın kabul edildiğini,mevcut gerçekleşen kira gelirleri hesaplanarak işletme giderleri,tadilat v.s tüm giderler düşüldükten sonra 1/3 oranında kira getirisinin taraflarca paylaşılacağını bu konuda davalıların kendi aralarında her ayın ilk haftası toplantı yapmak suretiyle hesapları netleştirecekleri,resmi muhasebe kayıtlarının zorunluluğu nedeniyle tahsil edilebilen kira gelirlerinden müvekkili şirketin kira geliri olarak kestiği fatura karşılığında müvekkili şirket yetkilisi .. ... adına yatırılan miktarın aylık işletme masraflarının düşülmesinden sonra hissesine düşen net bakiye tutar her ayın 10'una kadar davalılardan ... tarafından haricen makbuz karşılığında ödeneceğini ve bu durumun izale-i şuyu davası sonuna kadar bu şekilde devam edeceğini derdest dava sonunda da tapuda tescil olunan güncel hisse payları üzerinden yasal mevzuata uygun bir şekilde her ortağın kendi payına düşen kira gelirinin kira kontratlarında belirtilen hesaplarına yatıracaklarının belirtildiğini, davaya konu protokolün konusunu oluşturan . ..(191337 ada 1 Parsel) .... şeklinde numaralandırıldığını ve toplam 6 hangardan ve 1300 m2'lik villadan oluşan yapıların, davalılar tarafından müvekkili şirkete bilgi verilmeden kiraya verildiğini, ortaklık bu şekilde kira geliri elde etmekte olduğu halde ve yine protokolün 6.maddesinde belirtildiği gibi bu gelirin ortaklar arasında 1/3 oranında eşit paylaştırılmasına ilişkin anlaşıldığı halde müvekkili şirkete anlaşılan paylaşım oranında ödeme yapılmadığını, müvekkili şirket tarafından dava konusu protokole konu taşınmaz üzerindeki yapıların tadilat,tamirat ve ihyasına ilişkin haracamaların kendi payına düşen 1/3 oranına karşılık gelen masrafların ödendiğini, müvekkili şirketin üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirdiğini, davalıların müvekkili şirkete protokol şartlarını ihlal etmek suretiyle müvekkili şirkete Esenport İş Merkezi'nden elde edilen kira gelirlerinden müvekkili şirket payına düşen kira gelirini ödemediğini, tüm bu nedenlerle yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP : Davalılar vekili, cevap dilekçesinde özetle, 2023 yılı Ekim ayına kadar müvekkili ...'un, davacı taraf hak etmediği halde gerek nakit ödeme, havale olarak gerekse tadilat ve genel gider masraflarından mahsup yapılmak suretiyle anılan protokole uygun bir şekilde davacı tarafa ödemelerini eksiksiz bir şekilde yaptığını, ancak bu tarihten sonra davacı tarafın açıkça kötü niyetinin ortaya çıkması nedeniyle resmi tapu kayıtlarındaki hisse oranına göre kira ödemelerini yapmaya devam ettiğini, davacı . .. resmi hissesi olan % 0.81615 oranının üzerinde, davalı müvekkillerinin iyi niyetini kullanarak fazlasını almış durumda olduğunu, ancak dava konusu protokol gereği bu durumun açık bir şekilde şarta bağlandığını ve davacı şirket yetkilisi .. . bu şartları hiçbir şekilde yerine getirmediğini, bu nedenle müvekkilinin iyi niyeti karşılığında bu güne kadar ödemiş olduğu tutarların geri alınmasına yönelik her türlü talep ve dava haklarını saklı tuttuğunu, dava konusu taşınmazın taraflarca tapuda tescil oranındaki hisse miktarlarınca satın alındıktan sonra, varılan prensip anlaşması gereğince davacı yetkilisince 31.12.2017 tarihine kadar Milli Emlak ve Çubuk Belediyesi hissesi alınacağı sözü verilmesine rağmen aradan geçen 7 yıla karşın halen bu işlemin tamamlanmadığını, davacı tarafın 1/3 oranında tadilat masraflarına katıldığı iddiasının doğru olmadığını davacı tarafından tadilat vs. masraflara katılım konusunda net olarak verilen tutarlar 2 parça halinde 2017-2019 arasında resmi hissesi oranında ve 2021 temmuz ayında 9.000 USD olmak üzere olduğunu bunun dışında masraf katılımları tamamen mevcut kira gelirlerinden hak etmediği halde verilen kiralardan yapılan mahsuplardan oluşmakta olduğunu tüm bu nedenlerle yasal dayanaktan yoksun haksız ve mesnetsiz davanın reddini yargılama giderleriyle vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER : ... Deftardarlığı ve ... Ticaret Sicili Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak, davalı ... ve Davalı ...'ın tacir mi esnaf mı oldukları sorulmuş, gerekli belgeler dosyaya kazandırılmıştır. DELİL DEĞERLENDİRME VE HUKUKİ NİTELENDİRME: Dava taraflar arasındaki sözleşmeye davalı alacak istemli eda davasıdır. Taraflar arasında "Uzlaşma ve Ortaklık Protokolü" adı altında 01.06.2021 tarihli sözleşmenin bulunduğu hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, taraflar arasındaki sözleşmenin adi ortaklık mı inanç sözleşmesi mi olduğu, sözleşme gereği davacıya 1/3 ortaklık payı oranında ortaklık kira gelirinin eksik ödenip ödenmediği eksik ödendi ise miktarının ne olduğu, bu bedeli davacının davalı taraftan talep hakkının bulunup bulunmadığı noktalarında toplanmıştır. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 620 maddesi : "Adi ortaklık sözleşmesi, iki ya da daha fazla kişinin emeklerini ve mallarını ortak bir amaca erişmek üzere birleştirmeyi üstlendikleri sözleşmedir. Bir ortaklık, kanunla düzenlenmiş ortaklıkların ayırt edici niteliklerini taşımıyorsa, bu bölüm hükümlerine tabi adi ortaklık sayılır. " şeklinde adi ortaklığı tanımlamıştır. Davacı yan taraflar arasındaki sözleşmenin inanç sözleşmesi olduğu iddiasında bulunmuş olup inanç sözleşmesi, inananla inanılan arasında yapılan, onların hak ve borçlarını belirleyen, inançlı muamelenin sona erme sebeplerini ve devredilen hakkın inanılan tarafından inanana geri verme (iade) şartlarını içeren borçlandırıcı bir muameledir. Davacının dayandığı sözleşmenin incelenmesinde adi ortaklık sözleşmesi olduğu açıktır. Adi ortaklık ilişkisinde; bir ortak tarafından açılan alacak talepli dava, ortaklığın fesih ve tasfiyesi istemini de kapsar. Bu noktada tasfiyenin mahkemece bizzat yapılması gerekir. Davacı vekiline taraflar arasındaki ortaklığın fesih ve tasfiyesi yönünde talebinin olup olmadığını bildirmek üzere kesin süre verilmiş aksi halde talebinin yerleşik Yargıtay uygulamaları ve Türk Borçlar Kanunu 620 vd devamı maddelerinde düzenlenen tasfiye usulüne göre değerlendirileceği hususu ihtar edilmiştir. Davacı vekili verilen süre içerisinde sunduğu dilekçesinde taraflar arasındaki adi ortaklığın fesih ve tasfiyesini talep etmediklerini mahkememize beyan etmiştir. Taraflar arasında geçerli bir adi ortaklık ilişkisinin kurulduğu belirlendiğine göre uyuşmazlığın yerleşik Yargıtay uygulamaları ve Türk Borçlar Kanunu 620 vd devamı maddelerinde belirtilen sıra ve yöntem izlenerek çözümlenmesi ve açıklanan hususların adi ortaklık kapsamında değerlendirilmesi gerektiğinden davacının da fesih ve tasfiye taleplerinin olmadığını açıkça belirtmiş olması karşısında davanın reddi gerekmiştir. (Aynı yönde Yargıtay 3. HD. 15.02.2018 tarih 2016/10029 E ve 2018/1119 K sayılı ilamı) HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlere, kararın dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye, dosyadaki kanıtlara göre; 1-Davanın reddine; 2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince, alınması gereken 615,40 TL maktu karar ve ilam harcının, peşin alınan 427,60 TL mahsubu ile noksan olan 187,80 TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına, 3-Arabuluculuk aşamasında harcanan 3.800,00 TL giderin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 3-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, davalı yararına hesaplanan 10.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak, kendisini vekil ile temsil ettiren davalılara verilmesine, 5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına, 6-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine, Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.22/05/2025
Katip ... e-imzalıdır.
Hakim ... e-imzalıdır.
*