TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. DİYARBAKIR ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : KARAR NO :
HAKİM : KATİP :
DAVACI : VEKİLİ : DAVALI : VEKİLİ : DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) DAVA TARİHİ : 11/02/2025 KARAR TARİHİ : 30/06/2026 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Sürücü .....sevk ve idaresindeki .....plakalı aracı ile Diyarbakır İli Bağlar İlçesi Nükhet Caddesi üzerinden geçip Dicle Bulvarı istikametine seyir halinde iken kırmızı fasıla yanan ışıktan geçerek ada içersine girdiğinde .....Caddesi üzerinden gelip .....Caddesi istikametinde seyir halinde olan ve kendsine sarı fasıla yanan ışıktan geçerek ada içerisine giren sürücü .....sevk ve idaresindeki .....plakalı aracın sağ yan kısımalarına kendi aracının ön kısımları ile çarpması trafik kazası meydana geldiğini, davalı sigorta şirketine ....tarihinde dava konusu tazminat hakkında talepte bulunulduğunu, talep .....tarhinde davalı sigorta şirketine tebliğ edildiğini ancak davalı Sigorta Şirketi ödeme yapmadığını, fazlaya dair talep ve dava hakları saklı kalmak ve alacak miktarı belirlendikten sonra talebimizi arttırmak üzere 10,00- TL bakıcı gideri tazminatı, 20,00- TL geçici iş görmezlik tazminatı ve 80,00- TL de sürekli işgöremezlikten kaynaklı toplam 100,00- TL maddi tazminatın haksız fiilin vuku bulduğu .....tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ilebirlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, yargılama harç ve giderleriyle vekalet ücretinin davalıya yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkil sigorta şirketinin poliçeden kaynaklanan maddi tazminat taleplerine ilişkin sorumluluğu; sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve azami poliçe teminat limiti ile sınırlı olduğunu, kazanın meydana gelmesinde sigortalı araç sürücüsü kusursuz olduğunu, davanın öncelikle usulden reddine, davanın esastan reddine, kusur oranlarının ve maluliyet tespiti için dosyanın adli tıp kurumu ihtisas dairesine bilirkişi incelemesine gönderilmesine, davacı taraf delillerinin tebliği ile delilerinin tebliğine dek esasa cevap verme hakkımızın saklı tutulmasına, müvekkili şirket sorumluluğunun tespiti açısından davacının gerçekten de zararının olup olamadığının davacı tarafça ispatına, temerrüte düşmemiş ve dava açılmasına sebebiyet vermemiş bulunan müvekkil şirket aleyhine yargılama giderine,faize ve vekalet ücretine karar verilmemesini, karar verilmesi halinde müvekkil şirketin sorumlu olduğu azami poliçe teminat limiti ve sigortalı araç sürücüsünün kusur oranı dikkate alınarak yargılama giderinin,faize ve vekalet ücretine hükmolunmasını; reddedilen kısım için yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davacıya tahmiline karar verilmesini talep ve beyan etmiştir. DELİLLER; 1-Mahkememizce Dicle Üniversitesi Adli Tıp Anabilimdalı Başkanlığından aldırılan .....tarihli maluliyet raporu; .....doğumlu .....T.C. numaralı .....tarihinde maruz kaldığı trafik kazası sonucu yaralanması nedeniyle engel/özür/maluliyet oranının değerlendirilmesinde kişinin engel oranının %3 ve sürekli olduğu, .....tarihinden itibaren kişinin tedavi süresince ortaya çıkan bakıcı (temizlik, banyo, tuvalet, yeme, içme, vb.) ihtiyaç süresi tayinine mahal olmadığı, .....tarihinden itibaren kişinin iyileşme süresinin 1,5 aya kadar uzayabileceği, bu süre zarfında %100 özürlü sayılması gerektiği, kanaatine varıldığı anlaşıldı. 2-Mahkememizce Ankara ATK dan aldırılan .....tarihinde aldırılan kusur raporunda özetle; .....günü sürücü .....sevk ve idaresindeki .....plaka sayılı otomobil ile sürücü .....sevk ve idaresindeki .....plaka sayılı araçların karıştığı kazada sürücü .....%85(Yüzde Seksenbeş) oranında kusurlu olduğu, sürücü .....%15(Yüzde Onbeş) oranında kusurlu olduğu kanaatine varıldığı anlaşıldı. 3-Mahkememizce aktüerya bilirkişisinden aldırılan .....tarihli bilirkişi raporunda;Davacı .....geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatı için talep edebileceği toplam maddi tazminat miktarının 469.706,39 TL olduğu, .....plaka sayılı aracın sigortacısı olan davalı .....Sigorta Anonim Şirketi'nin, .....poliçe numaralı Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile kişi başı sakatlık ve im için teminat altına aldığı tutarın 1.800.000,00 TL olması nedeni ile hesaplanan 469.706,39 TL tutarındaki maddi tazminatın tamamından sorumlu olacağı kanaatine varıldığı anlaşıldı. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE; Dava, .....tarihli yaralamalı trafik kazası nedeniyle 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun ("TBK") m. 49 (818 Sayılı BK m. 41) vd. hükümlerine göre ZMMS sigortacısı aleyhine açılmış haksız fiil hukuksal nedenine dayalı sürekli iş göremezlik, geçici iş göremezlik ve bakıcı gideri tazminat kalemlerinden oluşan maddi tazminat taleplerine ilişkin açılan dava olduğu anlaşılmıştır. Haksız fiilden doğan borçlar TBK m. 49 (818 Sayılı BK m. 41) vd. hükümlerine düzenlenmiş olup; haksız fiilin unsurları (i) hukuka aykırı fiil, (ii) zarar, (iii) kusur ve (iv) illiyet bağı şeklindedir. Yine TBK m. 50 (BK m. 42) hükmünde zarar görenin, zararını ve zarar verenin kusurunu ispatlama yükümlülüğü altında olduğu hükme bağlanmıştır. ZMSS, 2918 sayılı KTK'nun 91 vd. maddelerince düzenlenen moturlu bir aracın, karayolunda işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan sorumluluk sigortası türüdür. Bu tanımdan da anlışalacağı üzere ZMSS, karayolunda motorlu araç işletenin, işlettiği araç nedeniyle üçüncü kişilere verilen bedensel (cismani) ve eşya zararlarından doluya onun mali ve hukuki sorumluluğunu üçüncü kişilere karşı güvenceye alması nedeniyle bir pasif ve aynı zamanda zarar sigortası niteliğini taşımaktadır. .....tarihinde meydana gelen işbu kaza, sürücüsü dava dışı .....olan .....plaka sayılı aracın seyir halinde ve davacının da içinde yolcu olarak bulunduğu esnada yine dava dışı .....plakalı araç ile çarpışması neticesinde çift taraflı yaralamalı trafik kazası oluştuğu iddiası ile .....plakalı aracın kaza tarihindeki ZMSS sigortacısına karşı açılmış bulunan maddi ( 80 TL sürekli iş göremezlik , 10 TL bakıcı gideri, 20 TL geçici iş göremezlik) olduğu anlaşılmıştır. Kaza tarihi itibariyle poliçe incelendiğinde ise davalı sigorta şirketi nezdinde düzenlenen .....- .....tarihleri arasını kapsayan poliçede şahıs başına sakatlanma ve ölüm limitinin 1.200.000,00 TL olduğu; şahıs başına sağlık giderinin ise 1.200.000,00 TL olduğu bu bedellerin daha sonra yayınlanan tebliğ ile güncellenerek 1.800.000,00 TL ye çıkarıldığı görülmüştür.Davaya konu kaza ile ilgili olarak Diyarbakır CBS .....Soruşturma sayılı dosyası üzerinden yapılan inceleme neticesinde şikayet yokluğu nedeniyle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği anlaşılmıştır. Ayrıca SGK dan gelen müzekkere cevabı ile davacı lehine herhangi bir geçici iş göremezlik ödemesi yapılmadığının belirtildiği görülmüştür. Davalı sigorta vekili ile sunduğu cevap dilekçesi ile özetle kusura yönelik olarak kaza tespit tutanağındaki tespitin kabul edilemeyeceğini dosyanın yeniden kusur ve maluliyet raporu alınmak üzere ATK ya sevki gerektiğini belirtmiş ayrıca davacı yolcunun kusurunun bulunup bulunmadığı, hatır taşıması ve müterafik kusurun da tartışılması gerektiği yönünde araştırma yapılmasını istemiş davanın reddi gerektiğinin savunulduğu anlaşılmıştır. Mahkememizce öncelikle davanın çift taraflı kaza olması nedeniyle kusur tespiti yönünden araştırma yapılmış ve Ankara ATK dan rapor tanzim edilmiş, Ankara ATK nın .....tarihli kusur raporu uyarınca davalı ZMSS şirketi nezdinde sigortalı bulunan araç sürücüsünün kırmızı fasılalı ışık yanan ışık kontrollü kavşakta karşı taraftan gelen araca ilk geçiş hakkını bırakması gerekirken bırakmaması nedeniyle yüzde 85 oranında kusurlu bulunduğu; diğer araç sürücüsünün ise kavşağa yaklaşırken hızını kontrollü ve yavaş bir şekilde yapması gerekirken bu hususa riayet etmemesi nedeniyle yüzde 15 oranında kusurlu bulunduğu, rapordaki kusur tespitlerinin dosya içinde mevcut kolluk tarafından tanzim edilen kaza tespit tutanağı ile uyumlu olduğu görülmekle ilgili rapor hükme esas alınmıştır. Mahkememizce maluliyet durumunun tespiti amacıyla kaza tarihi olan .....tarihinde yürürlükte olan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümleri uyarınca Dicle Üniversitesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığından alınan .....tarihli raporda davacının kaza sonrası engel oranının yüzünde oluşan yaralanma nedeniyle % 3 ve sürekli olduğu, iyileşme sürecinde bakıcıya ihtiyacının olmadığı, iyileşme süresinin ise 1,5 aya kadar uzayabileceğinin belirtildiği görülmüştür. Kusur ve maluliyet tespitinden sonra dosya TRH 2010 yaşam tablosu ve prograsif rant yöntemi üzerinden rapor tanzimi için aktüerya bilirkişisine tevdi edilmiş, aktüerya bilirkişisince hazırlanan .....tarihli raporda davacının kaza tarihinde 22 yaş 8 ay 19 gün yaşadığı, bakiye ömrünün 53 yıl 1 ay 20 gün olarak hesaplandığı, davacının asgari ücretin üzerinde bir gelirinin olduğunun ispat edilememesi nedeniyle asgari ücret üzerinden hesaplama yapıldığı ve davalının kusuru oranında rapor tanzim edilmiş ve dava dışı sürücünün kusuru oranında toplam tutar üzerinden oranlama yapılarak toplam 469.706,39 TL tazminat hesabı yapıldığı anlaşılmıştır. Hesap edilen tutarların ayrı ayrı poliçe teminat limiti dahilinde kaldığı tespit edilmiştir. Davacı vekilince rapor doğrultusunda bedel artırım talebinde bulunulduğu anlaşılmış olup davalı sigorta vekilince cevap dilekçesinde hatır taşıması ve müterafik kusur indirimine ilişkin itirazları olduğundan bu hususta da değerlendirme yapmak gerekmiştir. Davacı yolcunun bindiği aracın işyerine ait araç olduğu, sürücü ile birlikte işyerinden arkadaş oldukları ve birlikte işyerine gittikleri CBS aşamasındaki beyanlardan anlaşılmakla bu durumda davacı aleyhine hatır taşımasından bahsedilemeyeceği anlaşılmıştır. ( emsal niteliğinde Yargıtay 4 HD 2025/2901 E ve 2025/5274 K ) Yine davacının emniyet kemeri takıp takmadığının kaza tespit tutanağı ve soruşturma aşamasındaki beyanlardan anlaşılamadığından davacı aleyhine müterafik kusur indirimi de uygulanmamıştır. Açıklanan nedenler ile dava bakıcı giderine ilişkin talep hariç bedel artırım talebi doğrultusunda kısmen kabul edilmiştir. Ek olarak davalı sigorta şirketi yönünden( poliçe teminat limitleri ile sınırlı kalmak kaydıyla) sigorta şirketine başvurunun tebliğinden itibaren 8 iş günü sonrası .....tarihi olan temerrüt tarihinden itibaren işleyecek (aracın kullanım amacının hususi olduğu gözetilerek) yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine şeklinde karar verilmiştir.
HÜKÜM:Nedenleri gerekçeli kararda açıklanacağı üzere; 1-Davanın KISMEN KABULÜ ile 18.426,05 TL geçici iş göremezlik tazminatı tutarı ile 451.280,34 TL sürekli iş göremezlik tazminatı toplamı olan 469.706,39 TL bedelin, poliçe teminat limitlerini aşmamak kaydıyla sigorta şirketine başvurunun tebliği tarihinden 8 iş günü sonrası olan .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden alınarak davacıya verilmesine, 2-Davanın bakıcı gideri tazminatı yönünden reddine, 3-Kabul edilen 469.706,39 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 32.085,64 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 2.220,40 TL harcın düşümü ile eksik kalan 29.865,24 TL harcın davalı sigorta şirketinden tahsili ile hazineye irad kaydına, 4-Davacı tarafından yatırılan 615,40 TL başvuru harcı, 615,40 TL peşin harç, 1.605,00 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 2.835,80 TL harcın davalı sigorta şirketinden alınarak davacıya verilmesine, 5-Davacının karşıladığı 753,50 TL tebligat gideri, 5.000,00 TL bilirkişi ücreti, 5.200,00 TL adli Tıp raporuna ilişkin fatura giderleri olmak üzere toplam 10.953,50 TL yargılama giderinin, kabul / talep oranına göre hesaplanan 10.953,27 TL sinin davalı sigorta şirketinden alınarak davacıya verilmesine, geri kalan 0,23 TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 6-Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda kısmı anlaşama ile sonuçlanmış ise de, arabuluculuk ücretinin ödendiğine dair UYAP sistemi üzerinden dosyaya eklenen Arabuluculuk dosyasında düzenlenmiş herhangi bir sarf kararı bulunmadığı anlaşılmakla, yargılama giderlerinden sayılan arabuluculuk ücreti hakkında mevcut aşamada karar verilmesine yer olmadığına, 7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 469.706,39 TL üzerinden takdir edilen 75.153,02 TL vekalet ücretinin davalı sigorta şirketinden alınarak davacıya verilmesine, 8-Davalı sigorta şirketi kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen 10,00 TL üzerinden takdir edilen 10,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde HMK'nın 345. maddesi uyarınca, mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF YOLU AÇIK olmak üzere karar verildi.
Katip Hakim