T.C. ........ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/20 Esas - 2026/53 TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. ........ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2022/20 Esas KARAR NO : 2026/53
........x..........x.. ......x........x.........x .......x..........x.........x .x...........x..........x.........
DAVA : Alacak (Kooperatif Yönetim Ve Denetim Kurulu Üyelerinin Sorumluluğundan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 10/01/2022 KARAR TARİHİ : 22/01/2026 KARAR Y. TARİHİ : 13/02/2026
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Kooperatif Yönetim Ve Denetim Kurulu Üyelerinin Sorumluluğundan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: İDDİA: Davacılar vekili dava dilekçesi ile özetle; müvekkillerinin S.S...... Sanayi Toplu İşyeri Yapı Kooperatifi ortakları olduğunu, kooperatifin 22 Haziran 2019 tarihli Genel Kurul toplantısına katıldıklarını, alınan kararlara muhalefet şerhi koyduklarını ve akabinde ikame ettikleri Genel Kurul Kararlarının İptali davası neticesinde ........ 10.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 04/11/2020 tarihli 2019/425 Esas ve 2020/507 Karar sayılı ilamı ile 22/06/2019 tarihli Genel Kurul toplantısında alınan kararların yok hükmünde kabul edilmesini sağlayarak Genel Kurul kararlarının iptalini sağladıklarını, davalıların S.S...... Sanayi Toplu İşyeri Yapı Kooperatifi'nin 2011-2018 yılları arasında görev yapan Yönetim Kurulu üyeleri olduklarını, aralıksız Yönetim Kurulu görevini yerine getirdiklerini ve bunu yaparken davacı müvekkillerinin güvenlerini kötüye kullandıklarını ve S.S. ....... Sanayi Toplu İşyeri Yapı Kooperatifi'ni zarara uğrattıklarını, davalıların kasıt ve kusurlarıyla zarar verdiklerini, davalı Yönetim Kurulu üyesi ..........'nun Yönetim Kurulu görevini yasanın öngördüğü şekilde titizlik ve özen ile yapmadığını, aslında sadece evrak üzerinde başkan olduğunu, kendisinden beklenen görevi ifa yükümlülüğüne aykırı olarak oğlu ........'nun tevdi ettiğini ve Kooperatifin tüm yönetim ve işlerini oğlunun yapmasına göz yumduğunu, iptali sağlanan Genel Kurul'da toplantı günü Genel Kurul'u yöneten, konuşmaları yapanın da ........ olduğunu, davalıların kooperatif için yaptırılması öngörülen inşaatların yapım işini ihaleye çıkardıklarını, ancak bunu yaparken dürüstlüğe aykırı şekilde kendilerine menfaat temin edecek şekilde işi önceden anlaştıkları .......... Grup İnş. Taah. Mim.Taş. Mak. Rek. Org. ve Prom. San. Tic. Ltd. Şti.'ne ihale ettiklerini, ..........'nin sahibi ve şirket müdürünün ..........'nun oğlu olan ........'nun karısının yakın akrabası olan ....... olduğunu ve bu kişinin gerçekte bir piyon şahıs olduğunu, .........., oğlu ve diğer yönetim kurulu davalıların birlikte kendilerine haksız menfaat temin edecek şekilde ihaleyi ..........'ye vererek usulsüz para kazandıklarını, davalıların genel kurul kararlarının sebepsiz olarak yerine getirilmemesinden doğan sorumluluklarının olduğunu, müvekkillerinin davalı yönetim kurulu üyelerinin kooperatifin arsa alımına ait genel kurul kararları çerçevesinde hareket etmediğini öğrendiklerini, özellikle 08/05/2014 tarihindeki olağan genel kurul toplantısının 10. maddesi ile arsa alınması amacıyla üyelerden hisse başına 40.000,-TL. peşin ve yine hisse başına 125.000,-TL. kredi kullanılmasına ve toplamda hisse başına 165.000,-TL'nin ödenmesine karar verildiğini, fakat kayıtlarda arsa bedeliısı 115.000,-TL olarak gösterildiğini, üyelerden hisse başına toplanan 165.000,-TL. ile kayıtlara geçen arsa bedeli olan 115.000,-TL.nin arasındaki farkın, davalılar tarafından zimmetlerine geçirilmek suretiyle haksız kazanç temin edildiğini, inşaat işinin ihale edildiği ..........'nin işbu dava tarihi itibariyle inşaatlardaki imalatları değerlendirildiğinde teminat, yeterlilik, kapasite, sermaye, makine ve teknik yeterliliğe sahip olmadığı ve inşaat şirketinden teminat dahi alınmadığının öğrenildiğini, davalıların esasen yükleniciye verilmek üzere hazırlanan 08/05/2020 vade tarihli çeki gereğinden önce ..........'ye teslim ettiğini hatta Kooperatif çeklerini dahi ..........'ye teslim ederek şirketinin kasasında saklama yoluna gittiklerini, davalıların gelir gider farkının gerçek olmamasından sorumlu olduklarını, davalılar, inşaat işlerinin yapımını özenle takip etmeyerek muvazaalı şekilde anlaştıkları inşaat şirketi'nin işi eksik ve ayıplı imal etmesinde kusurlu davrandıklarını, davalıların kanunen tutulması gereken defterlerin mevcut olmaması veya düzensiz bir şekilde tutulmasından doğan sorumluluklarının olduğunu, huzurdaki davanın yanısıra ayrıca ........ Cumhuriyet Başsavcılığına taraflarınca ve diğer ortaklar tarafından ayrı ayrı suç duyurusunda bulunulduğunu, soruşturmaların 2020/186826 ve 2021/214441 soruşturma nolu hazırlık dosya esasında incelemeye başlatıldığını, davalılar ile ........ Arabuluculuk Dairesi Başkanlığı'nın 2021/123085 sayılı dosyası ile dava şartı arabuluculuk görüşmelerinin yapıldığını ancak bir anlaşmaya varılamaması neticesinde anlaşamazlık tutanağı düzenlendiğini beyan ederek; davalıların Yönetim Kurulu sıfatıyla yapmış oldukları zararlandırıcı işlemlerin ve zarar miktarının tespitine, davalıların müvekkillere vermiş oldukları zararın giderilmesi amacıyla belirsiz alacak davası şeklinde fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,-TL maddi tazminatın tüm davalılarca müştereken ve müteselsilen S.S...... Sanayi Toplu İşyeri Yapı Kooperatifi'ne ödenmesine, karar verilmesini talep etmiştir. SAVUNMA : Davalı .......... vekili cevap dilekçesi ile özetle; eser sözleşmesine ilişkin yapılan işlerde geçici ve kesin kabul yapılmasığından konusuz kalan davanın öncelikle reddinin gerektiğini, davacıların üye olduğu kooperatifle yüklenici şirketin arasındaki eser sözleşmesine bağlı olarak yapılan işlerle ilgili kesin kabul ve hesapların yapılması için inşaat kabul komisyonu kurulmuş olsa da komisyon tarafından malesef ne geçici ne de kesin kabulün yapılmadığını, dolayısıyla hukuken bir zararın oluşmasının mümkün olmadığını, kesin kabul yapılmadan zararın tespiti mümkün olmayacağı için işbu dava konusuz bir dava olduğunu ve davacıların gerçek dışı iddialarla yargıyı oyaladığını, dava dilekçesinde maddi delil niteliğinde hiçbir belge sunmadığı gibi, ileri sürdüğü iddiaların zaman, mekan ve içerik olarak somut olmadığını, aksine soyut ve mesnetsiz olduğunu, müvekkilinin yönetimde bulunduğu dönemde kooperatifin tüm mali ve hukuki evraklarının kusursuz olarak arşivlenerek eksiksiz olarak da yeni yöneticilere devir edildiğini, kooperatifin kuruluşundan itibaren tüm Genel Kurul toplantılarında alınan kararların ve verilen yetkilerin tamamının oy birliği ile alındığını, 22.06.2019 tarihinde yapılan genel kurul toplantısının yasal tüm prosedürlerinin muntazaman yerine getirildiğini, ancak Çevre Ve Şehircilik Bakanlığı'nın temsilcisinin toplantıya katılmaması sebebiyle ilgili tutanak hazırlanarak mahalle muhtarına ve mülki idareye (kaymakamlığa) bir personel gönderildiğini, ilgili birimlerin resmi tatilden dolayı kapalı olması sebebiyle gerekli bildirimin yapılamadığını, burada ana sözleşme hükümlerine bağlı kalınarak yasal süre geçince genel kurul yapımına devam edildiğini, hukuki yargılama alanının değerlendirme ve belgelendirme alanı olduğunu, 26.06.2015 tarihinde yapılan 2014 hesap yılı Olağan Genel Kurul toplantısında gündemin 6. maddesinde ve 25.03.2016 tarihinde yapılan 2015 hesap yılı Olağan Genel Kurul toplantısında gündemin 6. maddesinde karar verildiğini, bu genel kurul kararlarına dayanarak yapılan ihaleye 7 adet firma katıldığını, katılan firmaların bilgileri ve verdiği fiyat yönetim kurulu ve kooperatifin resmi avukatı Av. ............’nun bulunduğu ihale komisyonunca karara bağlandığını, ihalenin kanunlarına göre en düşük fiyat veren firmaya kaldığını ve 01.02.2017 tarihinde firma ile sözleşme imzalandığını, 08.05.2014 tarihli 2013 Hesap Yılı Genel Kurul Toplantısında gündemin 7 maddesine göre kooperatif adına arsa alımına karar verildiğini ve alınacak arsanın maksimum m2 fiyatlarının da yine aynı toplantıda belirlendiğini, alınacak arsanın bölgesi ve tutarı bilinemediğinden hisse başına 150.000’er TL toplandığını, arsa alımları yapıldıktan sonra ise yine hisse başına fazla kalan 35.000’er TL’nin kooperatifçe genel kurul kararı olmaması sebebiyle başka bir ödeme türüne mahsuplarının yapılmadığını ve üyelere tediye makbuzları ile ödenerek kooperatif kayıtlarından çıkartıldığını, kooperatife sonradan katılan üyelerden 115.000’er TL tahakkuk yapılarak tahsil edildiğini, inşaat imalatına hiç başlanmamış 19 parsel ile ilgili olarak 20/10/2018 tarihli Genel Kurul toplantısında üyelerin oy birliği ile karar alındığını, kooperatife ait müteahhit firmaca bitirilen inşaatların teslim alınması için 20.10.2018 tarihli olağanüstü Genel Kurul toplantısında İnşaat Kabul Komisyonunun kurularak müteahhit firmaca kabul komisyonuna tüm hak ediş, sözleşme ve dokümanların teslim edildiğini, 20/10/2018 tarihli genel kurulda kurulan kabul heyetinin kooperatifçe iskân raporları alınan inşaatlar için halen daha geçici ve kesin kabuller noktasında görevini yapmadıklarını, İnşaat Kabul Kurullarının bu günkü kooperatif yöneticileri olduğunu ve bugüne kadar görevlerini yapmadıklarını, karşı tarafça yersiz ve icapsız olarak müvekkilinin kişiliğini hedef tutup onu küçük düşürüp, dürüst olmayan kişi olarak göstermeye çalışan saldırıların hukuka ve gerçeklere aykırı olduğunu beyan ederek; öncelikle zarara konu davanın kesin kabul yapılmadığından (konusuz kalması nedeniyle) reddine, aksi halde haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın cevap dilekçelerinde açıkça belirttikleri delillerde dikkate alınarak reddi yönünde karar verilmesini talep etmiştir. Davalı .......... vekili cevap dilekçesi ile özetle; Eser Sözleşmesine ilişkin yapılan işlerde geçici ve kesin kabul yapılmadığından konusuz kalan davanın öncelikle reddini talep ettiklerini, müvekkillerinin döneminde inşaat kabul komisyonu kurulmuş olsa da komisyon tarafından ne geçici ne de kesin kabulün yapılmadığını, geçici ve kesin kabul yapılmadan zararın tespiti mümkün olmayacağı için işbu davanın konusuz bir dava olduğunu, 22.06.2019 tarihinde yapılan genel kurul toplantısının yasal tüm prosedürleri muntazaman yerine getirildiğini, iptal nedeninin usulden olduğunu, Kooperatif yönetim kurulunun 3 üyeden oluştuğunu ve üyelerin yetki ve sorumlulukları eşit olduğun, davacıların yönetim kurulu üyelerinin müteselsil sorumlu olduklarını biliyor olmalarına karşın, şahsi husumetinden dolayı ..........’nu konu etmekte ve sanki tek başına sorumlu gibi suçladıklarını, 26.06.2015 tarihli genel kurulda alınan karara dayanarak yapılan ihaleye 7 adet firmanın katıldığını, katılan firmaların bilgileri ve verdiği fiyatın yönetim kurulu ve kooperatifin resmi avukatı Av. ........’nun bulunduğu ihale komisyonunca karara bağlandığını, ihale kanunlarına göre en düşük fiyat veren firmaya kaldığını ve 01.02.2017 tarihinde firma ile sözleşme imzalandığını, iddia edildiği gibi asla kooperatifin zarara uğratılmadığını, müvekkilinin içinde bulunduğu eski yönetimce tanesini 800-900 bin TL’ye mal ettikleri dükkanların bugün itibariyle 4-5 milyon TL değerinde olduğunu, dolayısıyla her zaman basiretli bir tüccar gibi davranarak yasa hükümlerine gereken titizlikle uygun hareket edildiğini, Kooperatifin çıkmış olduğu ihale ve ihaleye katılan firmalar, alınan teklifler, düzenlenen şartnameler vs. bilumum ihale evrakı kooperatifin yeni yöneticilerine tutanak ile teslim edildiğini, Kooperatifin kuruluşu ile birlikte 08.05.2014 tarihli 2013 yılı hesap yılı genel kurul toplantısında gündemin 7 maddesine göre Kooperatif adına arsa alımına karar verildiğini ve alınacak arsanın maksimum m2 fiyatları da yine aynı toplantıda belirlendiğini genel kurulca belirlenen m2 fiyatları göz önüne alınarak alınacak arsanın bölgesi ve tutarının bilinemediğinden hisse başına 150,000’er TL toplandığını, arsa alımları yapıldıktan sonra ise yine hisse başına fazla kalan 35,000’er TL’lerin kooperatifçe genel kurul kararı olmaması sebebiyle başka bir ödeme türüne mahsuplarının yapılmadığını ve üyelere tediye makbuzları ile ödenerek kooperatif kayıtlarından çıkarıldığını, kooperatife sonradan katılan üyelerden 115,000 TL tahakkuk yapılarak tahsil edildiğini, her iki davacının da ....... Bankası İvedik Şubesi aracılığıyla arsa alım bedellerini ödeyip arsayı müvekkilinin daha uygun bedelle almaları sonucu bakiye miktarı belge karşılığı kendilerine iade edildiğini, inşaat imalatına hiç başlanmamış 19 parsel ile ilgili olarak 20.10.2018 tarihli genel kurul toplantısında üyelerin oybirliği ile karar alındığını, kooperatife ait müteahhit firmaca bitirilen inşaatların teslim alınması için 20.10.2018 tarihli olağanüstü genel kurul toplantısında İnşaat Kabul Komisyonu kurulduğunu ve müteahhit firmaca kabul komisyonuna tüm hakkediş, sözleşme ve dökümanların teslim edildiğini, kooperatife ait yapı kullanma izin belgeleri raporlarından da görüleceği üzere bodrumsuz işyerlerinin iskanı 15.10.2019 tarihinde bodrumlu işyerlerinin iskanı da 10.03.2020 tarihinde alınmış bulunduğunu, yapılan elektrik abonelikleri ile de 13.01.2020 tarihinden beri de ortakların işyerlerini fiili olarak kullandığını, elektrik aboneliğini yapılan firmaların işyerlerine elektrik abonelik işlemleri sonucu taşındığını, 20.10.2018 tarihli genel kurul toplantısında üyelerden oluşan kabul heyeti kurulduğunu, ancak kabul heyetinin kooperatifçe iskan raporları alınan inşaatlar için halen daha geçici ve kesin kabuller noktasında görevini yapmadıklarını, inşaat kabul kurullarının davacılarla iş birliği içindeki bugünkü kooperatif yöneticileri olduğunu, kabulleri yapılmayan inşaatlar için şu ana kadar yüklenici firmaya yapılan ödemelerin avans mahiyetli olup henüz fazla ya da eksik ödemeden söz edebilmenin mümkün olmadığını, müvekkillerinin de yönetimde oldukları dönemde Kahraman Kazan Sulh Hukuk Mahkemesi'ne 28.07.2020 tarih, 2020/18 D. İş ve 2020/16 kararla tespit yaptırıldığını, yasal süreç gereği müteahhit firma önce imalatlarını yaptığını, ardından da banka eksperlerince yapılan seviye tespitlerine göre ödemelerini aldığını, katılan ortakların açık kabulü nedeniyle müvekkilinin hukuki sorumluluğunun bulunmadığı, ........ Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2020/186826 soruşturma numaralı bilirkişi raporunda da benzeri konuların değerlendirilip müvekkillerine ilişkin suç teşkil edecek bir tespit yapılamadığı sonucuna varıldığını beyan ederek; öncelikle zarara konu davada geçici ve kesin kabul yapılmadığından (konusuz kalması nedeniyle) reddine, aksi halde; haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı .......... vekilinin cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafça, müvekkili aleyhine Kooperatif Yönetim ve Denetim Kurulu Üyelerinin Sorumluluğundan kaynaklanan alacak davası açıldığını, açılan bu davanın haksız ve mesnetsiz olduğunu, davacının talebinin asılsız olduğunu, usul ve yasalara açıkça aykırı olan haksız davanın reddinin gerektiğini, talep edilen alacağın davanın açıldığı tarih dikkate alındığında zamanaşımına uğradığını, S.S. ....... Sanayi Toplu İşyeri Yapı Kooperatifi'nin 2013 yılında sanayiciler tarafından kurulduğunu ve müvekkili .........'ın kooperatifin kurucu yönetim kurulu üyesi olduğunu, kooperatifin kurulma amacının sanayicilere, tacirlere daha rahat üretim yapabilecekleri bir mekân tesis ederek, Kahraman Kazan ilçesinin sanayi gücünü artırıp, istihdam sağlamak olduğunu, davacı tarafın dava dilekçesinde ileri sürdüğü iddiaların tamamının dayanaksız olduğunu, davacı tarafça talep edilen zararların somutlaştırılamadığını, iddia edilen hususların tamamının gerçeğe aykırı olduğunu, güveni kötüye kullanma ve S.S. ....... Sanayi Toplu İşyeri Yapı Kooperatifini zarara uğratma iddialarının gerçek dışı olduğunu, müvekkilinin basiretli bir tacir olarak 2017 yılında ihaleyi yerine getirdiğini, 7 adet ihaleye katıldığını, ihale kanunlarına uygun olarak en düşük fiyat veren firmaya ihale kaldığını ve 01.02.2017 tarihinde firma ile sözleşme imzalandığını, müvekkilinin basiretli bir tacir gibi davranarak şu an da tanesinin 3-4 milyon değeri olduğu halde sözleşmede karara bağlanan hususu yaklaşık 800-900 bin lira bir değere mal ettiğini, yönetim kurulunun görevini basiretli, titiz ve özen içerisinde yerine getirdiğini ve basiretli bir şekilde şirketin menfaatine sonuçlandırıldığını, .......... Grup İnş. Taah. Mim. Taş. Mak. Reklam Organizasyon ve Promosyon San. Tic. Ltd. Şti.ne hak ettikleri gibi ihale edildiğini, kooperatifin her bir üyesinden işin gerçekleşmesi için değil, arsa alımı için 150.000,00-TL talep edildiğini, ancak arsanın 115.000,00-TL'ye alınarak paranın arta kalanının hakkaniyete uygun olarak kooperatifin resmi tediye makbuzu ve üyelerin ıslak imzası ile iade edildiğini, iki bankada da kredi alması sıkıntılı olduğundan ... Türk Katılım Bankasındaki kredinin ....... Bankası marifeti ile kapatıldığını, tüm üyelerin tapularının hala kooperatifin uhdesinde olduğunu, burada hiçbir hak kaybı ve görevi kötüye kullanmanın olmadığını, 08.05.2020 tarihli çek ve kooperatif çekleri hakkında hiçbir usulsüz işlemin olmadığını, herşeyin mevzuata ve usule uygun olduğunu, yapılmakta olan kooperatifin büyük bir proje olduğundan mimarlık firması ile imzalandığını, bütün arsaların zemin etüt raporlarının yapıldığını, 87 adet fabrikanın iskânının mevcut olduğunu, ayrıca istinat duvarı yapılması gereken yerlerin 20 metrelik Büyükşehir Belediyesine ait yollara cephe olduğunu, bu durumla ilgili yazının Büyükşehir Belediyesine defaten iletildiğini, buna istinaden Kahramankazan Sulh Hukuk Mahkemesi'ne 2019/4 Değişik İş dosyası ile tespit davası açıldığını, Büyükşehir Belediyesine ait yollara işlem yapılmasının yasal olarak imkânsız olduğunu, 2018 olağan üstü genel kurulda ek protokol onaylayarak 15.10.2018 tarihli ek protokol ile 220428 ada 1-2-3-4 parsellerde bulunan 6 adet işyeri ve 220420 adada bulunan 13 adet yapımı genel kurul kararı ile durdurulduğunu, ....’ın Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı olduğu yeni yönetim kurulunun 19 adet fabrikanın imalatına hala başlayamadığını, bilanço, gelir gider tablolarında ve diğer verilerde hiçbir eksiklik ve usulsüzlüğün olmadığını, üyelerin dükkânlarını teslim alamaması ve yeni bir yönetim seçilmesi gibi bazı şahsi nedenlerle ibra edilmediğini, 28.10.2018 tarihinde yapılan 2018 olağan üstü genel kurul toplantısında şu an ki ....... Koop. Başkan Yardımcısı .........., şu anki ....... Koop. Başkanı ......... Şirin ve şu anki ....... Koop. Yönetim Kurulu Üyesi .....’a verilen önerge ile İnşaat Geçici Kabul Komisyonuna seçildiğini, bütün belge ve evrakların dolayısıyla şuan ki seçilmiş ....... Kooperatif Yönetimine 28.10.2018 tarihinden itibaren mevcut olduğunu, şuan ki yönetim kurulunun imzalarıyla ....... Kooperatifini denetlemek için ......... Mimarlık Müşavirlik Firması ile sözleşme yapıldığını, bütün belgeler ile inceleme ve sonuç raporlarının kendilerine teslim edildiğini, müvekkiline atfedilen iddiaların tamamen asılsız ve mesnetsiz olduğunu, müvekkilinin yöneticilik yaptığı dönemde tamamen üyelerin menfaatine kararlar verildiğini, hiçbir zaman telafisi mümkün olmayacak kararlar alınmadığını, bütün yönetim kurulu kararlarının genel kurul kararlarına dayanarak alındığını, müvekkilinin kimse ile iştirak halinde hareket etmediğini beyan ederek; haksız ve kötü niyetli davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER: ........ Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün 11/01/2022 tarihli cevabi yazısının incelenmesinde; dava dışı S.S...... Sanayi Toplu İşyeri Yapı Kooperatifi'nin 364115 sicil numarası ile ........ Ticaret Sicil Müdürlüğü'nde kayıtlı olduğu, 23/12/2023 tarihinde kurulduğu, kurucu ortaklarının ........, ............., ........, ........., .........., ........., ........ ve .......... oldukları, 26/09/2022 tarihine kadar yönetim kurulu üyesi olarak ......... ...... ........., ......ın seçildiği görülmüştür. ........ Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün 11/01/2022 tarihli cevabi yazısı ekinde sunulan S.S...... Sanayi Toplu İşyeri Yapı Kooperatifi'nin ana sözleşmesinin incelenmesinde; "Birinci Bölüm: KURULUŞ, TÜZEL KİŞİLİĞİN KAZANILMASI VE ANASÖZLEŞME DEĞİŞİKLİĞİ, UNVAN, MERKEZ, SÜRE, AMAÇ VE FAALİYET KONULARI KURULUŞ: Madde 1- Bu anasözleşmede isimleri, tabiiyetleri, ikametgah adresleri ve taahhüt ettikleri sermaye payları gösterilen kimseler tarafından, 1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu hükümlerine göre değişir ortaklı, değişir sermayeli ve sınırlı sorumlu bir TOPLU İŞYERİ YAPI KOOPERATİFİ kurulmuştur. TÜZEL KİŞİLİĞİN KAZANILMASI VE ANASÖZLEŞME DEĞİŞİKLİĞİ: Madde 2- Kooperatif Ticaret Siciline tescil ile tüzel kişilik kazanır. Tescilden önce kooperatif namına iş ve işlem yapanlar bunlardan şahsen ve zincirleme olarak sorumludurlar. Anasözieşmede yapılacak değişiklikler kuruluştaki usule tabidir. UNVAN: Madde 3- Kooperatifın unvanı SINIRLI SORUMLU ....... SANAYİ TOPLU İŞYERİ YAPİ KOOPERATİFİ 'dir MERKEZ VE ÇALIŞMA BÖLGESİ: Madde 4- Kooperatifın merkezi ........'dir Adresi İVEDİK ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ MAHALLESİ 1567. CADDE DERİCİLER SİTESİ /NO:72 YENİMAHALLE/........ 'dir. SÜRE: Madde 5- Kooperatifın süresi 30 yıldır. AMAÇ VE FAALİYET KONULARI: Madde 6- Kooperatifın amacı, ortaklarının işyeri ihtiyaçlarını karşılamaktır. Bu amaçla kooperatif: 1 - Kooperatifin amacı ortakların işyeri ihtiyaçlarını karşılamaktır. Bu amaçla kooperatif: 1 - Arsa ve arazi satın alır, birleştirir imar planına uygun biçimde böldürerek alt-yapı, plan, proje ve maliyet hesaplan hazırlar ve ortaklarına toplu işyeri yaptırır. 2- Yaptırılan işyerlerinin mülkiyetini bu ana sözleşmede yazılı esaslara göre ortaklarına aktarır. 3- Ortaklarının sosyal, kültürel ve ekonomik ihtiyaçlarını karşılamak üzere gerekli tesisleri kurar, bunlari ortaklarına aktarabilir. 4- Yukarıdaki fıkralardaki yazılı hususları sağlamak üzere, ilgili kurum ve kuruluşlarla Ortak çalışmalarda bulunabilir, gayrimenkul ve menkulleri iktisap eder, kiralar, kiraya verir, satar ve benzeri tasarruflarda bulunur, ayni haklar tesis eder. 5- Kooperatifin kredi ihtiyacının karşılanması amacıyla ilgili finansman kuruluşlarına başvuruda bulunur, borçlanır, açılan kredinin zamanında ve amacına uygun kuiiamimasmı sağlayıcı tedbirleri alır. 6- Toplu İşyeri Yapı Kooperatifleri üst kuruluşlarına katılır. 7- Gerektiğinde ortaklar ve personel için yardım fonları oluşturur, konusu ile ilgili eğitim, yaym, araştırma ve benzeri faaliyetlerde bulunur. İKİNCİ BÖLÜM SERMAYE VE PAYLAR SERMAYE: Madde 7- Kooperatifın semayesi, ortakların taahhüt ettikleri payların toplam tutarlarından ibaret olup, değişkendir. Ancak, sermayenin en az haddi 900,00 Türk Lirasıdır. Kuruluşta bu sermayenin tamamının taahhüt edilmesi ve 1/4'ü tescilden önce ödenmiştir. Ayni sermaye konamaz. PAYLAR: Madde 8- Bir ortaklık payının değeri 100,00-TL'dir. Ortaklar en çok 5.000 pay taahhüt edebilirler. Ancak, her ortağın en az 1 pay taahhüt etmesi zorunludur. Ortaklık payları, bu anasözleşmenin 19'uncu maddesine göre düzenlenen ortaklık senedinde gösterilir. Senetle temsil edilmeyen paylar 100.-TL üzerinden itibar olunur. PAYLARIN ÖDENMESİ: Madde 9- Ortakların taahhüt ettikleri pay bedellerinin en az 1/4'ü peşin, geri kalanı ise yönetim kurulunca belli edilecek eşit aylık taksitler halinde ve en fazla bir yıl içinde ödenir. ORTAKLIK SENEDİ: Madde 19- Her ortağın üyelik haklarının, ada yazılı ortaklık senedi ile temsil olunması şarttır. Bu senede kooperatifin unvanı, sahibinin adı ve soyadı, iş ve konut adresi, kooperatife girdiği ve çıktığı tarihler yazılır. Bu hususlar, senet sahibi ile kooperatifi temsile yetkili olan kimseler tarafından imzalanır. Ortağın yatırdığı veya çektiği paralar tarih sırası ile kaydedilir. Bu kayıtlar kooperatifin ödediği paralara ait ise ortak imza eder. İmzalı ortak senedi makbuz hükmündedir. Mezkur senet anasözleşmeyi ihtiva etmek şartıyla ortaklık cüzdanı şeklinde de düzenlenebilir. Ortaklık senetleri kıymetli evrak niteliğinde olmayıp sadece ispat vesikası hükmündedir. ÇAĞRININ ŞEKLİ: Madde 28- Olağan ve olağanüstü toplantılara çağrı; taahhütlü mektupla, aynca gerektiğinde gazete ile gazete olmayan yerlerde mahalli örf ve adete göre ilan yolu ile yapılır. Çağrının sadece yazılı olarak imza karşılığında yapılması da mümkündür. Çağrının, toplantı gününden en az 30 gün önce ve en çok iki ay içinde yapılması, toplantının gün ve saati ile yerinin ve gündem maddelerinin bildirilmesi zorunludur. Çağrıda, birinci toplantıda çoğunluk sağlanamadığı takdirde yapılacak olan sonraki toplantıların tarihi, saati ve yeri açıklanarak yeni bir bildirime gerek kalmaksızın bir defada ortaklara duyuru yapılabilir. Toplantılar arasında en az 7, en fazla 30 gün süre bulunması gerekir. Sürelerin hesabında duyuru ve toplantı günleri hesaba katılmaz. Anasözleşmenin değiştirilmesi söz konusu ise, yapılacak duyuruda değiştirilecek maddelerin numaralarının yazılması ile yetinilir. BÜTÜN ORTAKLARIN HAZIR BULUNMASI: Madde 29- Kooperatifın bütün ortaklarının veya temsilcilerinin hazır bulunması ve itirazın olmaması halinde, genel kurul toplantılarına ilişkin diğer hükümler saklı kalmak şartı ile toplantıya çağrı hakkındaki hükümlere uyulmamış olsa da kararlar alınabilir. Ancak, kararların muteber olabilmesi için, toplantıda Bakanlık Temsilcisi bulundurulması hususunda gerekli işlemlerin yapılmış olması şarttır. Yukarıdaki fıkraya göre alınan kararlar, tüm ortaklar ve ortakların toplantıda oy birliği ile seçecekleri temsilciler tarafından imzalanacak bir tutanağa bağlanır. YÖNETİM KURULU SEÇİM V E SÜRESİ: Madde 42- Yönetim kurulu, genel kurulca en az bir, en çok dört yıl için seçilir ve en az üç üyeden oluşur. Genel kurulca böyle bir süre tespiti yapılmaması halinde bir yıl için seçilmiş sayılır. Yönetim kuruluna seçilen üye sayısı kadar da yedek üye seçilir. Yönetim kurulunun asil ve yedek üyeleri genel kurulda en çok oy alanlar arasından sıra ile belirlenir. Oylarda eşitlik halinde kur'aya başvurulur. Süresi sona eren üyeler yeniden seçilebilir. Genel kurul lüzum görürse yönetim kurulu üyelerini her zaman değiştirebilir. YÖNETİM KURULU SEÇİLME ŞARTLARI V E BAĞDAŞMAYAN GÖREVLER: Madde 43- Yönetim kurulu üyelerinde aşağıdaki şartlar aranır. 1- Türk vatandaşı olmak, 2- Kooperatif ortağı olmak ve medeni haklan kullanma ehliyetine sahip bulunmak, 3- Başka bir toplu işyeri kooperatifinde yönetim kurulu üyesi olmamak, 4- Devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, milli savunmaya karşı suçlar, devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk, zimmet, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından ya da 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu hükümlerine göre mahkum olmamak. 5- Aynı zamanda kooperatifte denetçi olmamak, Yönetim kurulu üyeliğine seçilen tüzel kişiler, yukarıdaki şartları taşıyan gerçek kişiler vasıtasıyla temsil edilirler. Seçilme şartları denetim kurulu tarafından araştırılır. Bu şartları taşımadıkları halde seçilenler ile sonradan kaybedenlerin görevlerine yönetim kurulunca son verilir. Haklarında yukarıdaki suçlarla ilgili olarak kamu davası açılmış olanların görevleri ilk genel kurul toplantısına kadar devam etmekle beraber, yönetim kurulunca bu durumdaki üyelerin genel kurulca azli veya göreve devamı hakkında karar alınmak üzere yapılacak ilk genel kurul gündemine madde konulur. KOOPERATİFİN TEMSİL V E İLZAMI: Madde 46- Kooperatif adına düzenlenecek evrakın muteber olması veya kooperatifi ilzamı için, kooperatif unvanı altında temsile yetkili olanlardan ikisinin imzası gereklidir. Yönetim kurulu, kooperatifi temsil ve kooperatif adına imza atmaya yetkili şahısları kararla tespit eder ve bu kararın noterlikçe onaylanmış bir sureti, imzalarla birlikte tescil edilmek üzere Ticaret Sicili Memurluğuna verilir. Gerektiğinde, yukarıdaki fıkra hükmüne göre hareket edilerek imza yetkisine sahip kimseler değiştirilebilir. DENETİM KURULU SEÇİM VE SÜRESİ: Madde 52- Seçimi ve Süresi Genel Kurulca, en az bir yıl için ortaklar arasından veya dışarıdan en az iki veya daha fazla denetim kurulu üyesi ile bir o kadar da yedeği seçilir. Genel kurulca süre tespiti yapılmaması halinde bir yıl için seçilmiş sayılır. Süreleri biten üyeler tekrar seçilebilir. Bu anasözleşmenin 42'nci maddesinin 3'üncü ve 4'üncü fıkraları hükümleri Denetim kuruluna üye seçiminde de uygulanır. DENETİM KURULU SEÇİLME ŞARTLARI VE BAĞDAŞMAYAN GÖREVLER: Madde 53- Denetim kurulu üyelerinde aşağıdaki şartlar aranır: 1 - Türk vatandaşı olmak ve medeni hakları kullanma ehliyetine sahip bulunmak, 2 - Devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, milli savunmaya karşı suçlar, devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat kanştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından ya da 1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu'na göre mahkum olmamak. 3 - Aynı zamanda kooperatifte yönetim kurulu üyesi, kooperatif personeli veya yönetim kurulu üyeleriyle üçüncü derece dahil kan ve sihri hısım (kendisinin ve eşinin, anne, baba, çocuk, büyükanne, büyükbaba, torun, amca, hala, dayı, teyze, kardeş, kardeş çocuğu) olmamak, yönetim kurulu üyeleriyle aralarında iş ortaklığı bulunmamak. SEKİZİNCİ BÖLÜM ÇEŞİTLİ HÜKÜMLER BAKANLİK VE DİĞER KURUM VE KURULUŞLARIN DENETİMİ: Madde 85- Kooperatif Çevre ve Şehircilik Bakanlığının denetimine tabidir. Bakanlık; kooperatif üst kuruluşlarını, ilgili müesseseleri ve bağımsız denetim kumluşiarını kooperatifi denetlemekle görevlendirebilir. Kredi veren kamu kurum ve kuruluşları da; kredilerin açılış gayesine uygun olarak kullanılıp kullanmadığı, plan ve projesine uygunluğu, teknik özellikleri ve kalite açısından kooperatifi denetleyebilirler. Kooperatif görevlileri; kooperatife ait mal, para ve para hükmündeki kağıtları ve gizli de olsa bunlarla ilgili defter ve belgeleri istenildiğinde müfettişlere, kooperatif kontrolörlerine ve kredi kuruluşlarının denetim görevlilerine göstermek, saymasına ve incelenmesine yardımda bulunmak, istenilen bilgileri gerçeğe uygun ve eksiksiz olarak vemıek ve doğru beyanda bulunmakla yükümlüdürler. İlk Yönetim K U R U L U Üyeleri: Madde 87- .............. ......... Yönetim Kurulu Üyesi olarak, İlk Denetim Kurulu Üyeleri: Binalı Yağiz, ........ Kurucular ........, Ahmet ........., ......, ........, ........., .........., ........., ........, ........., ........ Cumhuriyet Başsavcılığının 2020/186826 Soruşturma sayılı dosyasının incelenmesinde; soruşturmanın dava dışı S.S...... Sanayi Toplu İşyeri Yapı Kooperatifi Yönetim ve Denetim Kurulu ile .......... Firması Yetkilisi (Mütcahhit Firma) hakkında başlatıldığı, konu dosyada alınan bilirkişi raporunda; "Sayın Savcılık Makamını tarafımıza tevdii edilmiş olduğu görev üzerine 2020/186826 soruşturma nolu dosyası tarafımızdan incelenmiş olup, İncelemeye konu S.S ....... Sanayi Toplu İşyeri Yapı Kooperatifinde; .......... Koop. Başkanı, ......... Koop. Başkan Yardımcısı, .......... Muhasip Üyesi, ......Koop. Denetçisi, ........ Koop. Denetçisi olarak yasal sorumlulukları nedeniyle şüpheli ........'nun Kooperatifin yüklenici müteahhit firmasının yetkilisi olması nedeniyle şikayete konu edilmiş olduğu, müştekilerin ise incelemeye konu S.S ....... Sanayi Toplu İşyeri Yapı Kooperatifinin üyeleri oldukları, Aidat ödemeleri dışında faiz ve gecikme cezası adı altında alınmış bir karar olmamasına rağmen geciken ödemelere aylık % 2 gecikme faizi uygulandığı iddiası ile ilgili olarak, İncelemeye konu S.S ....... Sanayi Toplu İşyeri Yapı Kooperatifi'nin 25.06.2016 tarihinde yapılan genel kurul toplantısında gündemin 10. Maddesinde aidatlarını zamanında ödemeyen ortaklardan aylık net % 2 gecikme cezası alınması önerisinin oybirliği ile kabul edildiği, İncelemeye konu S.S ....... Sanayi Toplu İşyeri Yapı Kooperatifi'nin 30.06.2018 tarihinde yapılan genel kurul toplantısında gündemin 11'nci maddesinde aidatlarını zamanında ödemeyen ortaklardan aylık net % 2 gecikme cezası alınması önerisinin oybirliği ile kabul edildiği, incelemeye konu S.S ....... Sanayi Toplu İşyeri Yapı Kooperatifi'nin yukarıda belirtilen genel kurullarında görüldüğü üzere genel kurul kararı olarak aidatlarını zamanında ödemeyen ortaklardan aidat net % 2 gecikme cezası alınması hususunda yıllara sari şekilde genel kurullarda karar alınmış olduğu, bu nedenle şikayete konu edilen gecikme cezalarının alınmasında herhangi bir karar olmadığı şeklindeki iddialarının sübut bulmadığı, yapılan işlemde suç teşkil edecek bir tespit yapılamadığı, Şüpheliler kooperatif yönetim ve denetim kurulu üyeleri olarak diğer şüphelinin müteahhit firma yetkilisi olarak yapılan eksik ve ayıplı imalatlar ve kooperatif aleyhine müteahhit firma lehine yapılan işlemler nedeniyle kooperatifin ve üyelerin zararına sebebiyet verildiği iddiası ile ilgili olarak; Müteahhit firma ile kooperatif arasında 01.02.2017 tarihinde “106 Adet Prefabrik İşyeri Binası Yapım İşi Sözleşmesi' imzalanmıştır. Sözleşmenin konusu; (...) 106 adet prefabrik işyeri binası yapım işi olduğu, 220428 Ada 1-6 parsellerde bulunan 6 adet işyeri için inşaat ruhsatının alınmaması ve 220420 adada yer alan 13 adet işyeri için ise imar değişikliği nedeni ile inşaattan vazgeçilmesi nedeni ile toplam 19 adet işyerinin imal ve inşasında ek protokol ile vazgeçilerek toplamda 87 adet prefabrik işyeri binasının yapımına karar verilmiş olduğu, Bu kapsamda kooperatif ile müteahhit firma arasında akdedilen sözleşmenin birim fiyatlı mahal listeleri ile birim fiyat tariflerine istinaden yapılan eser sözleşmesi olduğu, Müteahhit firma .......... Grup İnşaat Tic. Ltd. Şti'nin yapılan sözleşmeler kapsamında incelemeye konu S.S ....... Sanayi Toplu İşyeri Yapı Kooperatifi'nin inşaat yapım işlerini yıllara sari şekilde yapmakta olduğu, Bu kapsamda yapılan imalatların işlemlerin üyelerin ve kooperatifin zararına sebebiyet verdiği, hususu ile ilgili olarak; İşbu soruşturmaya konu zarara ilişkin iddiaların kaynağının taraflar arasında akdedilen inşaat taahhüt eser sözleşmesi olduğu, Ancak kesin hesap ve kesin kabulün yapılmadığı, söz konusu yapılan iş ve işlemler nedeniyle zararın tespit edilebilmesi için kesin hesap ve kesin kabulün yapılması gerektiği, Uygulamadan yapılan ödemelerin avans niteliğinde kaydı ile kesin hesaptan kesinleşecek meblağdan yapılan ödemelerin düşülmesi sonucu şayet varsa fazla yapılan ödemelerin tespit edilebileceği, Bu kapsamda da tarafların ........ 10. Asliye Ticaret Mahkemesinde 2020/619 esas sayılı dosyasında müteahhit şirketin kooperatife karşı açtığı dava ........ 6. Asliye Ticaret Mahkemesinde 2021/280 esas sayılı dosyasında kooperatifin müteahhit firmaya karşı açtığı dava söz konusu şikayet hususlarına dayalı sözleşmeden kaynaklı alacak davaları olduğu, Ayrıca aynı hususlar ile ilgili ........ 8. Asliye Ticaret Mahkemesinde 2021/103 esas sayılı davasında 2021/463 nolu 07.07.2021 tarihli kararında eser sözleşmesinden kaynaklı uğranılan zarara konu davada kesin kabul henüz yapılmadığından bu aşamada erken açılan davanın reddine karar vermek gerekmiştir, şeklinde karar verilmiş olduğu, Tüm tespitler sonucu, şüphelilerin eksik ve ayıp imalatlar ve kooperatif aleyhine müteahhit firma lehine yapılan işlemler nedeniyle sözleşmeden kaynaklı zarara uğratıldığına ilişkin taraflar arasında kesin kabul yapılmadığından zarar oluşup oluşmadığına ilişkin bir tespit yapılmadığı, bu haliyle şikayete konu edilen hususlar ile ilgili suç teşkil edecek bir tespit yapılamadığı, Kooperatif üyelerinden 150,000 TL toplandığı ancak kooperatif kayıtlarında bu miktarın 115,000 TL olarak girildiği, aradaki fark miktarına 35,000 TL'lık her üyeye makbuz karşılığı iade edildiği gibi kayıtların yanıltıcı olduğu, aslında üyelerin 35,000 TL her üyeye iade edilmediği, inşaat firması sahibi ........'nun hesabına yatırıldığı iddiası ile ilgili olarak; Söz konusu iddialar ile ilgili yapmış olduğumuz incelemelerde Kooperatif tarafından üyelere geri ödendiği belirtilen 35,000 TL'nin 2015 takvim yılında işlemlerin yapıldığı, konu ile ilgili olarak şüpheli ...'nın 12.03.2021 tarihli ifadesi ekinde, bir kısım üyelere yapılan ödemelere ilişkin tediye makbuzlarının sunulmuş ise de söz konusu iddia 2015 takvim yılına ait olduğu, tarafımıza tevdii edilen ticari defter ve kayıtlardan 2015 yılına ilişkin ticari defterlerin mevcut olmadığı, Ayrıca her üyeye ait cari hesap muavinlerinin ve yatırdığı iddia edilen meblağ makbuzlarının ve yapılan geri ödemeye ilişkin makbuzların bulunmadığı, bu nedenle iş bu iddia ile ilgili bir tespit yapılamadığı" bildirilmiştir. ........ 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 27/09/2021 tarih, 2021/280 Esas,2021/656 Karar sayılı kararında, 29/04/2021 tarihli, davacı Sınırlı Sorumlu ....... Sanayi Toplu İşyeri Yapı Kooperatifi davalı .......... Grup İnşaat Taahhüt Mimarlık Taşımacılık Makine Reklam Organizasyon Ve Promosyon Sanayi Ticaret Limited Şirketi hakkında açılan davada mahkeme dosyasının, HMK 166. maddesi gereğince hukuki irtibat bulunan ........ 10. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/619 Esas sayılı dava dosyası ile birleştirilmesine, Mahkememiz esasının bu şekilde kapatılmasına ve yargılamanın ........ 10. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/619 Esas sayılı dava dosyası üzerinden yürütülmesine karar verilmiştir. ........ 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 07.07.2021 tarih ve 2021/103 Esas Numaralı, 2021/463 Karar sayılı dosyasının incelenmesinde; ... Enerji Teknolı ve Makine Sanayi Dış Ticaret Ltd. Şti tarafından ..., ........, .........., ........., .......... Grup İnşaat Taahhüt Mimarlık Taşımacılık Makine Reklam Organizasyon ve Promosyon San. Tic. Ltd. Şti hakkında davalıların Kooperatifler Kanunu ve TTKya aykırı davrandıkları ve S.S. ....... Sanayi Toplu İşyeri Yapı Kooperatifini zarara uğrattıkları iddiası ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak koşuluyla, şimdilik 15.000,00 TL tutarındaki tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile S.S. ....... Sanayi Toplu İşyeri Yapı Kooperatifine ödenmesinin talep edildiği, Mahkemenin 07.07.2021 tarih ve 2021/103 Esas Numaralı, 2021/463 sayılı kararında; "........ Asliye 10. Ticaret Mahkemesinin 2019/425 esas sayılı dava dosyası UYAP üzerinden celp edilmiş, yapılan incelemede; davacıların ............., davalının S.S ....... Sanayi Toplu İşyeri Kooperatifi, davanın davalı kooperatifin 22.06.2019 tarihli genel kurul toplantısında alınan kararların tümünün yok hükmünde olduğunun tespiti, talebin yerinde görülmemesi halinde gündemin 5. Maddesinde görüşülen yönetim ve denetim kurulu üyelerinin ibrası, bilançonun onaylanmasına dair kararın iptali istemi olduğu, yapılan yargılama sonucu 04.11.2020 tarih 2020/507 sayılı kararla davanın kabulü ile davalı kooperatifin 22.06.2019 tarihli genel kurulunda alınan kararların yok hükmünde olduğunun tespitine karar verildiği anlaşılmıştır. ........ Asliye 10. Ticaret Mahkemesinin 2020/619 esas sayılı dava dosyası Uyap üzerinden celp edilmiş, yapılan öncelemede; davacının .......... Grup... Ltd. Şti. Davalının S.S ....... Sanayi Toplu İşyeri Kooperatifi, davanın; ........ 14. İcra Müdürlüğünün 2020/9384 sayılı takip dosyasında takibe yapılan itirazın iptaline ilişkin olduğu, icra takibinin dayanağının taraflar arasında düzenlenen eser sözleşmesi kapsamında davacı tarafça işin eksiksiz ve ayıpsız olarak yapılıp teslim edildiği, 19 nolu hakkediş ödemesi yapılmadığı gibi kesin hesaba da yanaşılmadığından bahisle sözleşmeye konu bakiye alacağa ilişkin olup davanın derdest olduğu anlaşılmıştır. ........ Asliye 6. Ticaret Mahkemesinin 2021/280 sayılı dava dosyası UYAP üzerinden celp edilmiş, yapılan incelemede; davacının S.S ....... Sanayi Toplu İşyeri Kooperatifi, davalının .......... Grup ... Ltd. Şti dava konusunun taraflar arasındaki eser sözleşmesine dayalı olarak davalı tarafından yapılan prefabrik işyeri inşaatında, eksik, projeye aykırı, şartnameye aykırı, eksik ve hatalı işler nedeniyle fazla ödeme yapıldığı, iddiasıyla alacağın tahsili isteğine ilişkin olup, davanın derdest olduğu anlaşılmıştır. Davacı Vekili 23.06.2021 tarihli oturumunda beyanında; ........ Asliye 10. Ticaret Mahkemesindeki davanın davalı şirket tarafından kooperatife açılan dava ........ Asliye 6. Ticaret Mahkemesindeki davanın eser sözleşmesi kapsamında eksik iş yapılıp fazla ödeme iddiasıyla alacak davası olup, işbu dava konusunun da aynı işlere ilişkin olduğunu belirterek bekletici mesele yapılması isteğinde bulunmuştur. Bir kısım davalılar vekilleri, geçici ve kesin kabullerin yapılmadığını, bu aşamada zararın ortaya çıkmasının da mümkün olmadığını, bekletici mesele yapılması talebini de kabul etmediklerini bildirmişlerdir. Davacı taraf; dava dışı S.S ....... Sanayi Toplu İşyeri Kooperatifinin ortağı olup, davalı .......... Ltd. Şti'nin kooperatife ait işyerinde 106 adet prefabrik işyeri yapım işini üstlendiğini, bu sözleşmeye dayalı olarak kooperatifin zarara uğradığı iddiasıyla zararın kooperatif eski yönetici ve denetçileri ile eser sözleşmesinin tarafı şirketten tazmini ile dava dışı kooperatife ödenmesi isteğinde bulunmakta, davalı taraf; zararın olmadığı, ayrıca bu aşamada da belirlenemeyeceği savunmasında bulunmaktadırlar. Mahkemece yapılan inceleme ve tüm dosya kapsamına göre; işbu davaya konu zarara ilişkin tazminat davasının dayanağının eser sözleşmesine ilişkin olup, kesin hesap ve kesin kabulün yapılmadığı, bu sözleşme nedeniyle zarara uğranıldığı belirtilmekle kesin hesap ve kesin kabul yapılmadan zararın olup olmadığının belli olamayacağı, başlangıçta avans ödemeleri olup olmadığı, varsa da kesin hesaptan mahsup sonucu zararın ortaya çıkacağı, ........ 10. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/619 esasına kayıtla yüklenici şirket tarafından kooperatife karşı, ........ Asliye 6. Ticaret Mahkemesinin 2021/280 esasına kayıtla kooperatif tarafından yükleniciye karşı aynı sözleşmeden kaynaklı alacak davaları açıldığı, kesin hesabın bu dosyalarda belirleneceği ve zararın da var ise kesin hesap ve kesin kabul sonrası ortaya çıkacağı, eser sözleşmesinden kaynaklı uğranılan zarara konu davada kesin kabul henüz yapılmadığından bu aşamada erkan açılan davanın reddine karar vermek gerekmiştir. İşbu davada davalı olarak şirketin de belirtildiği, şirketin eser sözleşmesinin yüklenicisi olduğu, bu davanın haksız fiilden kaynaklandığı, birlikte sorumluluk olarak davanın açıldığı anlaşılmakla haksız fiilden kaynaklı olarak şirkete karşı açılan davada da kesin kabul henüz yapılmadığından bu aşamada erken açılan davanın reddine karar vermek gerekmiştir" denildiği görülmüştür. ........ 10. Asliye Ticaret Mahkemesinin 04/11/2020 tarih, 2019/425 Esas,2020/507 Karar sayılı kararında "21/08/2019 tarihinde açılan davacılar ..........'nun davalı S.S. ....... Sanayi Toplu İşyeri Kooperatifi hakkında 22/06/2019 tarihli genel kurul toplantısında alınan kararların tümünün yok hükmünde olduğunun tespitine, talebin yerinde görülmemesi halinde gündemin 5. maddesinde görüşülen yönetim ve denetim kurulu üyelerinin ibrasına, bilançonun onaylanmasına dair kararın iptaline karar verilmesi istemli davada, davacıların davalı kooperatifin üyesi olduklarına 26/10/2018 tarihli genel kurul toplantısına katılarak iptali talep edilen kararlara muhalefet şerhi koyduklarını kooperatif genel kuruluna bakanlık temsilcisinin katılmadığını, mülki amire bildirim yapılmadığını, bu nedenle yapılan genel kurulda alınan kararların yok hükmünde olduğunu ve ayrıcada gündemin 5. Maddesinde görüşülen ve yönetim ve denetim kurulu üyelerinin ibrasına bilançonun onaylanmasına dair kararın iptaline, karar verilmesini talep etmiş ise de kooperatifler kanununun 87. Maddesi ve 10/12/1973 tarihli resmi gazetede yayınlanan kooperatif ve üst kuruluşlarının genel kurulunda bulundurulacak ticaret bakanlığı temsilcisinin nitelik ve görevleri hakkındaki tüzüğün 4. Maddesinde bakanlık temsilcisi usulüne uygun şekilde talep edilmesine rağmen temsilci toplantıya gelmez ise durumun o yerin mülki amirine bildirileceği, ve temsilcinin onun tarafından atanacağı, atanan kişide bir saat beklenildiği halde gelmez ise genel kurul toplantısının yapılacağı söz konusu toplantıda bakanlık temsilcisinin bir saat beklenilmesine rağmen toplantıya katılmadığı yazılmasına rağmen durumun mülki amire bildirildiğine dair, bir kayıp düşünülmediğinden yukarıda belirtilen yasa hükmü gereğince söz konusu genel kurulda alınan kararlar yok hükmünde olduğu, bu husus tespit edildiğinden davacının diğer talebinin incelenmesine gerek görülmediğinden açılan davanın belirtilen nedenlerle kabulüne" karar verildiği anlaşılmıştır. Kahramankazan Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2020/18 D. İş sayılı dosyasının incelenmesinde; dava dışı S.S...... Sanayi Toplu İşyeri Yapı Kooperatifi tarafından .......... Grup ... Ltd. Şti aleyhine kooperatifin ........ ili, Kahramankazan ilçesi, Saray mevkiinde devam eden 106 adet prefabrik işleri inşaatına ilişkin olarak, işin ne kadar tamamlandığı, eksik veya fazla imalatın bulunup bulunmadığı, davalı şirket tarafından yapılan imalatların sözleşme ve eki şartnameye uygun olup olmadığı, varsa eksik ve kusurlu imalatların tespitinin istendiği, bilirkişi heyetince 87 adet taşınmaz üzerinde tespit yapıldığı ve raporun dosyaya ibraz edildiği görülmüştür. Dava dışı S.S...... Sanayi Toplu İşyeri Yapı Kooperatifi'nin 08.05.2014 tarihinde yapılan 2013 yılı olağan genel kurul toplantısının 7'nci gündem maddesinde; "Arsa alımının görüşülerek karara bağlanması ve yönetim kuruluna arsa alımı için yetki verilmesi müzakereye açıldı. Yapılan müzakere sonunda Kooperatif adına, ........ ili hudutları ve Türkiye sınırları dahilinde T.C Çevre ve Şehircilik Bakanlığından, T.C Başbakanlık Toplu Konut İdaresi Başkanlığından, Belediyelerden, Kooperatif Birliklerinden, kooperatiflerden, şirketlerden, özel ve tüzel kişilerden, üçüncü şahıslardan, müvacir alan içinde veya dışında, hisseli veya müstakil, toplu veya zilliyetlik hakkının devri ile arazilerin azami metrekare birim 200.00 TL'den yukarı olmamak üzere, gerek toplu devri ile gerek satış vaadi ile gerek noterden tanzim edilecek vekaletname ile gerek takas (trampa) yoluyla ve gerekse tahsis sözleşmesi ile satın alınması hususunda yönetim kuruluna yetki verilmesi önerisi oya sunuldu ve oybirliği ile kabul edildi."
10'ncu gündem maddesinde; "2014 yılı tahmini bütçesi ve çalışma programı yönetim kurulu başkanı .......... tarafından genel kurula okundu ve müzakereye açıldı. Yapılan müzakere sonucunda 2014 yılı mayıs ayından itibaren bir sonraki olağan genel kurula kadar kooperatif ortaklarından aylık 250 TL aidat alınması, kooperatife arsa alınması için 2014 yılı sonuna kadar ödenmek üzere ortaklardan hisse başına 40.000 TL alınması, ayrıca arsa ödemesi için tahmini bütçede yer alan hisse başına 125.000 TL kredi kullanılması önerisi ortakların oyuna sunuldu. Yapılan oylama sonucunda oybirliği ile kabul edildi. Yapılan müzakere sonunda 2014 yılı bütçesinin tümü yapılan değişiklikler ve dip notlarıyla birlikte oybirliği ile kabul edildi. Genel kurul tarafından tahmini bütçede fasıllar arası aktarma ve yeni fasıllar açma hususunda yönetim kuruluna yetki verilmesi yapılan oylama sonucu oybirliği ile kabul edildi." şeklinde olduğu anlaşılmıştır. Kooperatif Yönetim Kurulunun 06.04.2016 tarih ve 2016/3 sayılı toplantısında; "Kooperatif Yönetim Kurulunun 12.03.2016 tarihli kararı ile Kazan Belediyesinin 25.03.2016 tarihli ihalesine katılmak için yapılan yetkilendirme neticesinde alımı yapılan (...) parseller için toplam alım bedeli olan 1,628,220.00 TL'nin ödenmesi için ... Türk Katılım Bankasından kredi talebinde bulunanlara alınacak kredinin arsa ödemesi için kullanılmasına,” karar verildiği görülmüştür.
Kooperatifin 25.06.2016 tarihinde yaptığı 2015 yılı olağan genel kurul toplantısının; 7'nci gündem maddesinde; “Yapılan görüşmeler neticesinde (...) arsaların alımlarının yapılması, tüm tapu tescil ve devir işlemleri ile ihale dökümanlarını imzalama ve bedellerinin ödenmesi hususunda yönetim kuruluna yetki verildi. Yine Kooperatifin ihtiyacı olması durumunda ........ ili hudutları dahilinde imarlı, imarsız, arsa, tarla veya benzeri vasıflarda m2'si 350 TL'ye kadar taşınmaz alınması hususunda yönetim kuruluna oybirliği ile yetki verildi. Ayrıca alımı yapılan yukarıdaki altı parsele yeni üyelik kayıtları ile ilgili olarak verilen sözlü önerge ile üyelik giriş bedellerinin 500,000 TL., 400,000 TL., ve 300,000 TL olması hususu genel kurula tek tek okunarak yine tek tek önergeler oylandı. Yapılan oylama sonucunda üyelik giriş bedellerinin 300,000 TL'den az olmamak üzere gelen talepler doğrultusunda üyelik giriş bedellerini artırmaya yönetim kurulu yetkili kılınarak, aynı bedellerde talepler olması durumunda mevcut kooperatif üyeleri lehine karar verilmesi oybirliği ile kabul edildi. Alımı yapılan yeni arsalara mevcut yüzölçümüne göre 6 yeni ortak daha alınması hususu genel kurulun onayına sunuldu ve oybirliği ile kabul edildi.” Şeklinde karar alındığı görülmüştür.
Ek düzeltme tutanağında genel kurulun 7'nci gündem maddesinde; “Kooperatif adına alımı yapılan ilave arsalar ile bu arsalara yapılacak ödemeler hakkında Yönetim Kurulu Başkanı .......... tarafından genel kurula detaylı bilgi verildi ve konu müzakereye açıldı. Yapılan görüşmeler neticesinde 220428 Ada 1 Parsel 1027 m2 216,697.00 TL., 220428 Ada 2 Parsel 1027 m2 214,643.00 TL., 220428 Ada 3 Parsel 1028 m2 215,880.00 TL., 220428 Ada 4 Parsel 1028 m2 226,160.00 TL., 220428 Ada 5 Parsel 1028 m2 237,468.00 TL., 220428 Ada 6 Parsel 1028 m2 239,524.00 TL, 220425 Ada 1 Parsel 1816 m2 277,848.00 TL., ve 3408 Ada 2 Parsel 89,829.00 m2 102,409.20 TL'lik arsaların alımlarının yapılması, tüm tapu tescil ve devir işlemleri ile ihale dökümanlarını imzalama ve bedellerini ödeme hususunda yönetim kuruluna yetki verildi. Yine Kooperatifin ihtiyacı olması durumunda ........ ili hudutları dahilinde imarlı, imarsız, arsa, tarla veya benzeri vasıflarda m2'si 350.00 TL'ye kadar taşınmaz alınması hususunda yönetim kuruluna oybirliği ile yetki verildi. Ayrıca alımı yapılan yukarıdaki altı parsele yapılacak yeni üyelik kayıtları ile ilgili olarak verilen sözlü önerge ile üyelik giriş bedellerinin 500,000.00 TL, 400,000.00 TL ve 300,000.00 TL olması hususu genel kurula tek tek okunarak yine tek tek önergeler oylandı. Yapılan oylama sonucunda üyelik giriş bedellerini artırmaya yönetim kurulu yetkili kılınarak aynı bedellerde talepler olması durumunda mevcut kooperatif üyeleri lehine karar verilmesi oybirliği ile kabul edildi. Alımı yapılan yeni arsalara mevcut yüzölçümüne göre 6 yeni ortak daha alınması hususu genel kurulun onayına sunuldu ve oybirliği ile kabul edildi.” yönünde genel kurul kararı alınmıştır. Alınan karara ilişkin genel kurul tutanağı Divan Başkanı Katip Üyeler ve Bakanlık Temsilcisi tarafından imzalanmıştır. Kooperatif Yönetim Kurulunun 25.06.2016 tarihinde yapılan olağan genel kuruluna sunduğu 2015 yılı Yönetim Kurulu Yıllık Çalışma Raporun; 25.06.2016 tarihinde yapılan genel kurulda Yönetim Kurulu Çalışma Raporu genel kurulun 4'üncü gündem maddesinde okunarak müzakere edilmiştir. Genel kurulun 5'nci gündem maddesinde yönetim kurulu ibra edildiği görülmüştür. Yönetim Kurulu Çalışma Raporunda genel kurulda okunan 11,411,103.73 TL tutarındaki arsanın kooperatifin 31.12.2014 ve 31.12.2015 tarihli bilançolarında Arazi ve Arsalar Hesabında gösterilmiştir. Dolayısıyla arsa alımı ve arsaya ödenen tutarlar kooperatifin kayıtlarında yer almış ve bilançoda gösterilmiştir. Mahkememizce dava dışı S.S...... Sanayi Toplu İşyeri Yapı Kooperatifi'nin 2014, 2015, 2016, 2017 ve 2018 yılları ticari defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış olup, alınan bilirkişi raporunda; dava dışı kooperatifin 2014, 2015, 2016,2017 ve 2018 yılları ticari defterlerinin noter onaylarının TTK'nın 64/3. maddesine göre, yasal sürelerde ve usulüne uygun şekilde yaptırıldığı, ticari defterlerinin kayıt nizamının Vergi Usul Kanunu'nun 215-219 maddelerine ve Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği hükümlerine uygun olduğu, ticari defterlerin içerdiği kayıtların birbirini doğruladığı, usulüne uygun ticari defterlerinin; HMK'nın 222/2 maddesi uyarınca ticari davalarda delil olarak kabul edilebilme niteliğine sahip olduğu, diğer taraftan, davalıların” kooperatif defterlerinin düzensiz tutulmasından kaynaklanan herhangi bir zarar tespit edilemediği bildirilmiştir.
Davacı Tanığı ... beyanında: "2014 yılı ....... Yapı Kooperatifi üyeliği için diğer tanık Nedim vesilesi ile başkan olarak bildiği ..........yla görüştüm üyelik evraklarımı başkan yardımcıları .......... ve .........'a verdim ........ tahsin beyin yani başkanın yerine ben muhatap olduğum kişiydi ve ben önce ... eroğlunu başkan olarak düşünmüştüm fakat ........ bana kendisinin siyasi parti işleri olduğu için bizzat başkan olmadığını başkanlığı babası tahsinin yaptığını söylüyordu, baba ve oğul genel kurullara katılırlardı, ... bey kooperatif üyesiydi ancak tahsin beyin kooperitif üyesi olduğun bilmiyorum, genel kurullarda oy kullanıp kullamadığını bilmiyorum dedi. (Davacı vekili filiyatta başkan olarak kooperatifin işlerini kim yürütürdü sorusu üzerine) başkanla görüşmek istediğimizi ofiste sorduğumda direkt ... bey ile görüştürüyorlardı, davacı vekilinin önceki celse ara karar gereği ben sorularımı hazırlamıştır bu sorular çerçevesinde bu sorular sorula bilir beyanı üzerine davalı Murat ve Tahsin vekili söz aldı: Ben buradaki sorulara karşıyım çünkü yargılamaya ilişkin değildir zira soruların içerikleri gerektiğinde belgeler toplanarak ibraz edilebilecek hususlardır dedi. Devamla tanıktan önceki yenimini ve kimliği tahtında soruldu: Davalı tahsin ile ... arasındaki ilişki nedin, ... kooperif başkanı gibi hareket edermiydi sorusu üzerine; Ben kooperatife üye olduktan sonraki 1 yıla yakın bir süre başkan olarak ........ olarak biliyordum, az önce zaten söylediğim gibi parti üyeliğinden dolayı resmiyette babam görünüyor oysa işleri ben yapıyorum dedi kooperatif başkanlığı görevini filiyatta kim yürütürdü sorusu üzerine; filiyatta yürüten kişi ... Eroğludur, dedi .......unun .......... Grup İnşaat Ltd. Şti ile ilişkisi nedir sorusu üzerine: ........ ile bir görüşmemizde kooperatife ait işleri her hangi bir firmaya ihale etmektense bir firma kuracağız firma üzerinden inşaatlarımızı taşeronlara yaptırtacağız bu firma zaten kooperatif olarak iş bittikten sonrada şirketi kapatıp varlığı zaten kooperatifin olacak dedi, 35 bin TL lik iade ödemeleri hakkında ne biliyorsunuz bu para size idae edildimi iade edilmeyen ortaklar varmı sorusu üzerine: ilk arsa alımı için 150 bin TL para toplandı sonra yine ........ beni ofise çağırdı resmiyette ödeme yaptığımız 115 bin TL vardı 35 bin TL sinin makbuzlarını keseceğiz sonrada 35 bin TL lik fark iade edilecek dedi. Her hangi bir iade yoktur dedi, (Yönetim Kurulu İnşaat kredisi için çekilen paranın içinde 3 milyon 845 bin TL'yi arsa bedeli karşı ödeme yaptığı hakkında sizi bilgilendirdimi yada öncesinde onay aldı mı sorusu üzerine; onay alınmadı her hangi bir bildirim yapılmadı dedi. ( yapımından vazgeçilen prefabrik yapılar karşılığı sözleme bedeline 13 milyon 160 TL'nin tenzilat yapılıp yapılmadığı ve bu paranın .......... Grup limited şirketine ödenip ödenmediği hakkında bir bilginiz varmı sorusu üzerine): ilk inşaat yapıldığında bize bedel söylenmişti ilk 350 bin TL denilmişti sonra fiyat artışlarından dolayı 480 bin TL denildi, sonrasında isteyenin kredi isteyenin nakit kullanabilceği söylendi, benim adıma kredi kullanabileceğimi söyledim, adıma kullanılan krediler nedeniyle kooperafe senetler verdim ama 106 için yapılan ihale dosyasından ihale yapıldığını biliyorum ama dosya ayrıntısını bilmiyorum, sonraki genel kurullarda bir kısım imalatların yapılmayacağını arsa olarak bekleneceğini ........ söyledi, hem ruhsatlandırma sürecinin uzadığını, hemde üyelerin ödeme için müsait olmadığını ve sonradan ödeme yapılacağını müsait olunacağını söyledi sonradan imalatların yapılacağını söyledi, bundan kaynaklı ihale dosyasında fiyat indirilip indirilmediği konusunda bilgim yoktur dedi. ( Kooperatifin 106 107 108 109 nolu ortaklık hisselerini 20/07/2017 tarihde z......na devri kararı öncesinde diğer kooperatif üyelerine yada sizlere satın almak isteyip istemeyeceğiniz konusunda bildirim yapıldımı yada haberdar edildinizmi sorusu üzerine): Genel kurulda bu hisselerin satışı için karar alındı, taban fiyat belirlendi, satın alma önceliği kooperatif üyelerinin olacaktı ancak kooperatif üyesi olarak ben öyle bir bilgi almadım dedi. Davalılar ......... vekili (genel kurula katılımlar olduğunda yönetim kurulu faaliyet raporunu kimler okuyordu sorusu üzerine); genelde ..........okuyordu, divan başkanlığına bir kişi seçiliyordu" şeklinde beyanda bulunmuştur. Davacı Tanığı .........l beyanında: "Bu kooperatife bir dükkan sahibi olmak için girmiştim 25 yıldır ostim esnafıyım, iyi niyetle başlanan bir kooperatifti, inşaatlar başlayıp para mevzusu çoğalmaya başlayınca girdiğimiz amacın dışına yönetim çıktı, bizde işin içine girmiş bulunduğumuzdan dolayı bu sarmaldan kurtulamadık dedi, (Davacı vekili filiyatta başkan olarak kooperatifin işlerini kim yürütürdü sorusu üzerine): kooperatifin işlerini ........ ile ......... yürütürdü dedi ( Davalı tahsin ile ... arasındaki ilişki nedin, ... kooperif başkanı gibi hareket edermiydi sorusu üzerine; .......... ... eroğlunun babasıdır, ........ babasını kooperatif başkanı olarak kayıtlara geçirmiş, gördüğüm ve bildiğim olaylardın tahsin eroğlunun hiç bir haberinin ve bilgisinin olmadığını gördüm dedi.(kooperatif başkanlığı görevini filiyatta kim yürütürdü sorusu üzerine; ........ yürütürdü dedi. ( ......eroğlunun .......... Grup İnşaat Ltd. Şti ile ilişkisi nedir sorusu üzerine:) .......... şirketi ile bize inşaatı kendimiz yapacağız bunun için bir şirket kuracağız biz şirketin ilk başta kooperatif adına kurulduğunu düşündüm, ... ........ kısaltmasıdır, kendisi şirketi kooperatif adına kurmayı düşünmüştük ama şahıs şirketi olarak kurduk, bankadan inşaat için kredi kullanacağız kooperatif olarak kendi kendimize kredi kullanamıyoruz, onun için bir inşaat şirketine hak edişi ile bankaya borçlandırma yapılıyor dedi. .......... ile ilgili bilgim bu şekildedir dedi. (35 bin TL lik iade ödemeleri hakkında ne biliyorsunuz bu para size idae edildimi iade edilmeyen ortaklar varmı sorusu üzerine:) 150 bin TL lık arsa alıncağı söylenmişti, ben kredi kullanmadan 150 bin TL yi yatırdım daha sonra bana 115 bin TL ye mal oldu sen 150 bin TL fazla yatırmış olarak gözüküyorsun bilançoda eşit olmak üzere 35 bin TL iade edeceğiz herkese eşit olacaktır ve sonradan iade edilecektir dediler, 1 - 2 sene içerisinde ... bey bu para iade edilmediği dediğimde üyelerden eksik ödeme yapanlar var o yüzden zor ödeme yapıyoruz bizde paran baki dedi. Daha sonrada hiç bir ödeme almadım dedi. (Yönetim Kurulu İnşaat kredisi için çekilen paranın içinde 3 milyon 845 bin TL'yi arsa bedeli karşı ödeme yaptığı hakkında sizi bilgilendirdimi yada öncesinde onay aldı mı sorusu üzerine): öyle bir bilgilendirme yapılmadı, onayımız alınmadı dedi. ( yapımından vazgeçilen prefabrik yapılar karşılığı sözleme bedeline 13 milyon 160 TL'nin tenzilat yapılıp yapılmadığı ve bu paranın .......... Grup limited şirketine ödenip ödenmediği hakkında bir bilginiz varmı sorusu üzerine): bir bilgim yoktur dedi.( Kooperatifin 106 107 108 109 nolu ortaklık hisselerini 20/07/2017 tarihde ... eroğluna devri kararı öncesinde diğer kooperatif üyelerine yada sizlere satın almak isteyip istemeyeceğiniz konusunda bildirim yapıldımı yada haberdar edildinizmi sorusu üzerine): bildirim yapılmadı dedi, bundan haberdar edilmedim dedi. Bu konu hakkında bilgim yoktur dedi. Davalı vekillerinin sorusu olmadıklarını bildirdi. Davacı tanığından ihtaratla tanıklık yapıp yapmayacağı soruldu: Ben tanıklık yapacağım ve yaptım" şeklinde beyanda bulunmuştur. Davacı Tanığı ......... beyanında; "davacılar vekilinin 15/04/2024 tarihli tanıklara sorulacak listedeki (davalı .......... ile ........ arasındaki ilişki nedir? ........ kooperatif başkanı gibi hareket eder miydi?) Ben kooperatife üye olurken ........'nu tanıyordum, Tahsin'i tanımazdım, ... hem kurucu hem kooperatifi olarak bilirdim, ... konuşma yaptığında Tahsin bey en arkada oturuyordu, ben Tahsin bey'in kooperatif başkanı olduğunu 1-2 toplantı yapıldıktan sonra öğrendim, (kooperatif başkanlığı görevini kim yürütürdü) ... bey yürütürdü, başkan yardımcısı ise ........., denetçi de ........'tir, beni de bu kooperatife sokan ........'tir ve benim bu kooperatifte 2 hissem vardır, (........'nun .......... Grup İnşaat Ltd. Şti ile ilişkisi nedir) biz kooperatif adına şirket kuracağız diye ... bey dedi, kooperatifin işlerini üst yapısını kurulan şirket yapacaktı (35.000 TL'lik iade ödemeleri hakkında ne biliyorsunuz, Bu para size iade edildi mi? İade edilmeyen ortaklar varmıdır?) Hiçbirimize iade yapılmadı, (Yönetim kurulu İnşaat kredisi için çekilen paralar içinde 3.845.000,00-TL'yi arsa bedeli karşılığı ödeme yaptığı hakkında sizi bilgilendirdi mi / onay aldı mı?) Bilgilendirme yapılmadı, onay alınmadı, daha doğrusu toplantılarda böyle bir öneri hiç gelmedi, (Yapımından vazgeçildiği ileri sürülen prefabrik yapılar karşılığı sözleşme bedelinden 13.160.000,00-TL bir tenzilat yapılıp yapılmadığı, bu paranın .......... Grup'a ödenip ödenmediği hususunda soruldu) Bundan haberim yoktur, (Kooperatifin 106-107-108-109 no'lu ortaklık hisselerinin 20/07/2017 tarihinde ........'na ileri sürülen devir kararı öncesinde diğer kooperatif ortaklarına veya sizlere satın alıp almak istemeyeceğiniz hususunda bildirim yapıldı mı? / haberiniz oldu mu?) Bu arsaların olduğundan haberimiz vardı, sosyal alan yada başka yerden arsa takası yapılabileceği söylendi, Davalı .......... ile .......... vekili Av. .......... tanığa sorusunun olmadığını söyledi, Davalı ......... vekili Av. ............'de sorusunun bulunmadığı söyledi. Davacı vekili bu esnada devir konusunda bildirim yapıldı mı? sorusunda tanık yapılmadı demişti, bu tutanağa geçmedi, sözü üzerine tanıktan devir konusunda soruldu; Neyin devri olduğunu anlayamadım, dedi, Davacı vekili; Kooperatifin 106-107-108-109 no'lu ortaklık hisselerinin 20/07/2017 tarihinde ........'na ileri sürülen devir kararı öncesinde size bilgi verildi mi sorusu üzerine tanık bize bilgi verilmedi, benim 2 hissem vardı, birinde ihraç edildim, diğeri devam ediyor, ben mahkeme yoluyla geri döndüm" şeklinde beyanda bulunmuştur. Mahkememizce kooperatif uzmanı ........................................... oluşan bilirkişi kurulundan alınan bilirkişi raporunda; Kooperatifin 106 adet prefabrik işyeri inşaatı işinin ihale kapsamında olan ve yerinde inşa edilmeyen 19 adet bodrumsuz binanın 2017 yılı ihale tarihi itibari ile toplam inşaat maliyetinin 8.228.432,60 TL olarak hesaplandığı, Kahramankazan Sulh Hukuk Mahkemesi 2020/18 D.İŞ sayılı dosyasına sunulan 09.12.2020 tarihli bilirkişi raporunda yer alan eksik ve kusurlu işler dikkate alınarak yapılan değerlendirme sonucu inşası yapılan 87 adet iş yerindeki eksik ve kusurlu işlerin bedeli her bir işyeri için 2017 ihale tarihi itibari ile ayrı ayrı hesaplanmış olup yapılan hesaplamalar sonucu eksik ve ayıplı işlerin ihale tarihi itibari ile tamamlanma bedelinin İnceleme ve Değerlendirme bölümünde yer alan tabloda hesaplanmış olduğu, 87 adet işyerinin ihale tarihindeki toplam maliyetinin 53.660.165,52 TL, 87 adet işyerinin tespit raporundaki durumlarına göre ihale tarihindeki toplam maliyetinin 48.682.831,80 TL, 87 adet iş yeri için eksik ve ayıplı işlerin ihale tarihi itibari ile tamamlanma bedelinin toplam 4.977.333,72 TL olarak hesaplandığı, kooperatifinin ticari defterlerine göre; .......... şirketinin, 2018 öncesi döneme ait (52.957.164,28433.341.281,55) toplam 86.298.445,83 TL iş bedelinden kaynaklanan, 01.06.2020 tarihinden itibaren dava tarihi itibari ile 6.299.536,24TL bakiye alacağı bulunduğu, 31.12.2018 tarihi itibari ile 10.116.990,01TL iş avansı borcu olan .......... şirketinin 01.06.2020 tarihinden itibaren dava tarihi itibari ile, 6.299.536,24 TL alacaklı duruma geçtiği, İnşa edilmeyen 19 adet bodrumsuz binanın 2017 yılı ihale tarihi itibari ile toplam inşaat maliyeti olan 8.228.432,60 TL ile 87 adet iş yeri için eksik ve ayıplı işlerin ihale tarihi itibari ile tamamlanma bedeli olan toplam 4.977.333,72 TL'nın (8.228.432,60 TL + 4.977.333,72 TL)= 13.205.766,32 TL'lık tutardan kooperatif kayıtlarına göre .......... firmasının alacağı olan tutarın çıkarılması sonucu (13.205.766,32 TL - 6.299.536,24 TL ) = 6.906.230,08 TL Kooperatifin .......... firmasından alacağı olduğunun hesaplandığı bildirilmiştir. Bilirkişi kurulundan ek raporlar istenilmiştir. Bilirkişi kurulundan 11/12/2023 tarihli tarafların itirazlarına yönelik ek rapor alınmıştır.
Bilirkişi kurulundan tarafların itirazlarının karşılanması ve rapor ve ek rapor sonrası mübrez belge ve anlatımlara göre 12/02/2025 tarihli ek rapor alınmış; bilirkişi kurulu 12/02/2025 tarihli ek raporunda yapılan itirazların incelenerek gerekli açıklamaların yapıldığı, yapılan itirazların büyük kısmı ile ilgili görüşlerimizi değiştirecek somut bir bilgi ve belge sunulmadığı, Bilirkişi Kurulu Raporu ile Bilirkişi Kurulu Ek Raporlarındaki görüşlerinde değişiklik olmadığı, davacıların Vekilinin rapora itiraz dilekçelerinde yer alan; kooperatifin önceki yıllardan KDV'si mevcut olduğundan KDV yönünden ilgili idari kurumdan alacaklı olmasına ve bu nedenle mahsuplaşma yapabilme imkanı olmasına rağmen bunun yönetim kurulu tarafından yapılmadığı, kooperatifin ve ortakların zararına yol açacak şekilde 7,500,000 TL KDV ödemesi ortakların zararına yol açıldığı yönündeki KDV ile ilgili itirazlar uzmanlık alanımıza girmediğinden 46.01 Yurt İçinden Alınan Vergi, Resim, Harç ve Mali Yükümlülükler altuzmanlık alanında Bilirkişilik Bölge Kurulu listesine kayıtlı yeminli mali müşavir bilirkişi tarafından — incelenmesi ve konu hakkında rapor alınmasının uygun olacağının belirtildiği görülmüştür. Tarafların itirazlarının karşılanmasına ilişkin bilirkişi kurulunca 24/09/2023 tarihli rapor ibraz edildiği anlaşılmıştır.
Tarafların itirazlarının karşılanması ve rapor sonrası mübrez belge ve anlatımlara göre mali müşavir bilirkişi .......... bilirkişi kuruluna katılmış ve 24/09/2025 tarihli bilirkişi kurul raporunda 2023 Yılı E-defter beratlarının zamanında oluşturulmadığı, Yönetimdeki her bir davalının, Üye aidat borcunun Bilirkişi raporunun düzenlenme tarihi itibariyle, 2023 Yevmiye defteri kapanış bakiyesine göre, davalı ..........'nın S.S. ....... Sanayi Toplu İşyeri Yapı Koop 'ne 544.201,41 TL borcu olduğu, davalı ........., S.S. ....... Sanayi Toplu İşyeri Yapı Koop “ne 1.333.286,83 TL borcu olduğu, davalı .........., S.S. ....... Sanayi Toplu İşyeri Yapı Koop “ne 1.127.430,52 TL borcu olduğu, muavin defter kayıtlarının sunulmamış olması nedeniyle Kooperatifle başka hareketlerden kaynaklı muhasebe hareketlerinin olup olmadığına dair bir tespit yapılamadığı belirtilmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Taraflar arasında davacıların dava dışı kooperatifin üyesi, davalıların ise 2011-2018 yılları arasında kooperatif yönetim kurulu üyesi oldukları konusunda uyuşmazlığın olmadığı anlaşılmıştır. Davadaki uyuşmazlık; Kooperatif için yaptırılması öngörülen inşaatın yüklenici olarak dava dışı .......... Grup ... Ltd. Şti. Ye verilmesinin kooperatif zararına sebep olup olmadığı, olmuş ise miktarı, kooperatif üyelerinden 08/05/2014 tarihli genel kurulun 10. Maddesi uyarınca toplanan arsa bedeli üzerinden davalıların haksız kazanç sağlayıp sağlamadığı, sağlamış ise miktarı ve bu bağlamda var ise kooperatif zarar miktarı, yüklenici firma tarafından yapılmayan iş yeri adedi ve var ise kooperatifin zarara uğrayıp uğramadığı, yüklenicinin sözleşme konusu işi eksik ve ayıplı imal edip etmediği, etmiş ise davalıların kusurlu olup olmadığı, davalılar kusurlu ise kooperatifin zarara uğrayıp uğramadığı, uğramış ise miktarı, davalıların genel kurul kararı olmaksızın İnşaat ruhsatı, harç vergisi, elektrik iskan ve doğalgaz için üyelerden aidat toplayıp toplamadığı, bu durumun kooperatif zararına sebep verip vermediği, yine tahsil edilemeyen aidatlar için %2 gecikme faizi ile tahsilat yapıp yapmadıkları, anılı eylem sebebiyle kooperatifin zarara uğrayıp uğramadığı, davalıların inşaat işleri için ....... Bankasından kullanılan krediyi ödemek için üyelerden topladıkları bedeli muvazaalı ve örtülü şekilde yüklenici firmaya aktarıp aktarmadıkları, bu sebeple var ise kooperatif zarar miktarı, davalıların hisselerini düşük bedelle alıp almadıkları, bu suretle kooperatifin zarara uğrayıp uğramadığı, uğramış ise miktarı, davalıların kooperatif defterlerini düzensiz tutup tutmadıkları, tutmuş iseler bu sebeple kooperatifin var ise zarar miktarı noktasında toplanmaktadır. Kooperatif ortaklarından her biri ortaklık amacı çerçevesinde borç ve yükümlülük altına girerler. 1163 sayılı Kanun'un 23. maddesine göre ortaklar hak ve vecibelerde eşittirler. “Eşitlik” kavramı mutlak ve nispi eşitlik olmak üzere ikiye ayrılır. Ortaklık statüsünden doğan objektif haklara sahip olma ve bunların korunmasını isteme hakkı mutlak eşitlik kapsamındaki haklara örnek gösterilebilecek iken, kooperatif ortaklığına bağlı olarak yararlanma ve maddi menfaat sağlamada ortağın eylemli katkısı ve özverisinin gözetilmesi ise nispi eşitlik ilkesi gereğidir. Bu itibarla, ortaklıktan kaynaklanan borçlarını yerine getiren bir ortağın, eşit durumda bulunduğu diğer ortaklara tanınan haklardan kendisinin de yararlandırılmasını istemeye hakkı vardır. Kooperatif ortakları bakımından geçerli olan ve öğretide "açık kapı ilkesi" olarak kabul edilen ilke uyarınca ortaklık şartlarını taşıyan ve kooperatife ortak olmak isteyen gerçek ve tüzel kişiler kooperatife girmekte serbest olduğu gibi kooperatiften çıkarken de serbesttir. Açık kapı ilkesi kooperatiflere özgün bir nitelik katar ve onu diğer ticaret şirketlerinden ayırır, ancak bu kural mutlak olarak serbestlik anlamına da gelmemektedir. Zira açık kapı ilkesinin bir uzantısı olup onu tamamlar nitelikte olan "kooperatifin korunması ilkesi" gereğince ortağın kooperatiften çıkışı kooperatife zarar vermemelidir. Kooperatifin korunması ve varlığını sürdürebilmesi için ana sözleşme ile birtakım koruyucu ve sınırlandırıcı hükümler getirilebilir, ancak ana sözleşmeye konulan sınırlandırıcı hükümler hiçbir şekilde ortağın kooperatiften çıkmasını önleyemez ve kooperatiften ayrılmayı da haksız olarak güçleştiremez. Kooperatiflerde ortaklık sıfatını kazanan herkesin, açık kapı ilkesi gereğince kooperatiften çıkma hakkı olduğu gibi ana sözleşmede açıkça belirtilmiş olan nedenlerle ortağın çıkarılmasına (ihracına) karar verilmesi de mümkündür. Yapı kooperatiflerinin amacı ortakların konut ihtiyaçlarını karşılamak olup, gerçek ve tüzel kişiler ekonomik menfaatlerini ve ihtiyaçlarını sağlayıp korumak amacıyla kooperatiflere ortak olmaktadırlar. Kooperatifin kurulabilmesi için, ortakların menfaatlerini ortaya koydukları ve üzerinde anlaşmış oldukları, karşılıklı ve birbirine uygun irade beyanlarını gösteren ana sözleşmenin varlığı gereklidir. Kurucu ortaklar ana sözleşmeyi emredici hükümlere, ahlâk ve adaba, kamu düzenine ve iyiniyet kurallarına aykırı olmayacak şekilde sözleşme özgürlüğü kapsamında diledikleri gibi hazırlayabilirler. Ana sözleşmeye 1163 sayılı Kanun'a aykırı olmamak koşuluyla sözleşme serbestisi çerçevesinde istenilen hükümler konulabilir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 01/11/2023 tarih, 2022/6-1227 Esas, 2023/1045 Karar). 1163 sayılı Kanun ve ana sözleşmede, yönetim kurulu üyelerinin bu sorumluluklarının niteliği yönünden açık bir hüküm mevcut değilse de, Kanunun 98. maddesi, kanunda aksine açıklama olmayan hususlarda, mülga 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu'ndaki (eTTK) anonim şirketlere ait hükümlerin uygulanacağını düzenlediğinden, anonim şirketlerle ilgili hükümlere bakmak gerekmektedir. Buna göre genel kurul kararlarının iptali davalarında TTK'nın 445. maddesi gereğince, alınan kararların yasaya, anasözleşmeye veya objektif iyiniyet kurallarına aykırı olduğunun da yaklaşık olarak ispat edilmesi gerekmektedir. TTK m. 450 gereğince genel kurul kararının iptaline veya butlanına ilişkin mahkeme kararı, kesinleştikten sonra bütün pay sahipleri hakkında hüküm ifade etmektedir. 1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 98.maddesinde "Bu kanunda aksine açıklama olmayan hususlarda Türk Ticaret Kanunu'ndaki anonim şirketlere ait hükümler uygulanır." şeklindeki düzenleme dikkate alındığında Türk Ticaret Kanunu'nun 445. maddesinde "446 ncı maddede belirtilen kişiler, kanun veya esas sözleşme hükümlerine ve özellikle dürüstlük kuralına aykırı olan genel kurul kararları aleyhine, karar tarihinden itibaren üç ay içinde, şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinde iptal davası açabilirler." yer alan amir düzenlemesi karşısında genel kurul kararlarının iptali talebiyle açılan davada şirket merkezinin bulunduğu yer Asliye Ticaret Mahkemesi kesin yetkilidir ve bu yetki kamu düzenine ilişkindir. Ticarî defterlerin ibrazı ve delil niteliği, HMK’nın 222. maddesinde düzenlenmiş olup maddenin 1. fıkrasında mahkemenin, ticarî davalarda tarafların ticarî defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebileceği ve aynı maddenin 2. fıkrasında ise ticarî defterlerin, ticarî davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması gerektiği düzenlenmiştir. Ticarî defter kayıtları ikinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan tarafın, ticarî defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticarî defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticarî defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz (HMK m. 222/3). Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticarî defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olurlar (HMK m. 222/4). HMK'nın 222/5. maddesi uyarınca ticarî defterlerin ibraz edilmemesi durumunda ibrazı isteyen tarafın iddiasını ispatladığı kabul edilecek olup bu hususta hâkime takdir yetkisi tanınmamıştır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 04/10/2022 tarih, 2019/23 (6)-852 Esas, 2022/1226 Karar sayılı kararında açıklandığı üzere İspatı gerekli ve önemli olan vakıalar, hâkimin vereceği kararı etkileyen ve hâkimin karar verirken dikkate alması gereken vakıalardır Kural olarak hâkim, taraflar arasında uyuşmazlık konusu olan vakıaların gerçekleşip gerçekleşmediğini kendiliğinden araştıramaz. Belli bir olayın gerçekleşip gerçekleşmediğini, tarafların ispat etmesi gerekir. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun (TMK) “İspat yükü” başlıklı 6. maddesi uyarınca, “Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür.” Aynı yöndeki düzenleme HMK’nın 190. maddesinin birinci fıkrasında, “İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukukî sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir” şeklinde ifade edilmiştir. Buna göre ispat yükü, ispatı gereken vakıalara dayanan tarafa ait olup, herkes iddiasını ispatla mükelleftir. İspat için başvurulan araçları (vasıtaları) ifade eden deliller; HMK'da senet, yemin, tanık, bilirkişi, keşif ve uzman görüşü olarak sıralanmıştır. Açıklanan bu hususlara Hukuk Genel Kurulunun 08.04.2021 tarihli ve 2017/15-425 E., 2021/440 K.; 29.04.2021 tarihli ve 2017/15-3098 E., 2021/546 K. sayılı kararlarında da değinilmiştir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’ndaki (TBK) karşılığı olan 471. maddesinde düzenlenen hüküm uyarınca yüklenici, üstlendiği edimleri iş sahibinin haklı menfaatlerini gözeterek, sadakat ve özenle ifa etmek zorundadır. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulunun 25.01.1984 tarihli ve 1983/3 E., 1984/1 K. sayılı kararında da belirtildiği üzere kat karşılığı inşaat sözleşmelerinde yüklenicinin kendi kusuruyla işi muayyen bir zamanda bitirmeyerek temerrüde düşülmesi hâlinde, uyuşmazlığın kural olarak TBK hükümleri gereğince çözümlenmesi gerektiği, ancak olayın niteliği ve özelliği haklı gösteriyorsa TMK’nın 2. maddesi uyarınca sözleşmenin feshinin ileriye etkili sonuç doğuracağına karar vermek gerektiği belirtilmiştir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 13/10/2022 tarih, 2022/6-111 Esas, 2022/1714 Karar sayılı kararında, Türk Hukuk Lûgatında da “eser sözleşmesi” kısaca “Yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmedir” şeklinde tanımlanmıştır (Türk Hukuk Lûgatı, Türk Hukuk Kurumu, Cilt I, ........ 2021, s. 353). Öte yandan mülga 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun (6762 sayılı TTK) “Tacir olmanın hükümleri” başlıklı 20/2. maddesinde; “Her tacirin, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi lazımdır” denilmiş; aynı düzenlemeye 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun (6102 sayılı TTK) 18/2. maddesinde de yer verilmiştir. Bu hüküm tacire belli durumlarda daha önce taahhüt etmemiş olduğu bazı edimler yüklenmesi veya tacirin daha geniş bir sorumluluk altına sokulması şeklinde, “külfet” niteliği taşımaktadır. Basiretli iş adamı gibi davranma yükümlülüğü, objektif bir özen ölçüsü getirmekte olup, tacirin aynı ticaret alanında faaliyet gösteren tedbirli, öngörülü bir tacirden beklenen özeni gösterme yükümlülüğüdür. Tacirin özellikle ticarî işletmesiyle ilgili sözleşmeleri yaparken ve bu sözleşmelerden doğan borçlarını yerine getirirken basiretli bir iş adamı gibi davranması, üstleneceği yükümlülüklerin kapsam ve sonuçlarını tartarak işlem yapması zorunludur. İddia, savunma, cevabi yazılar, Kahramankazan Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2020/18 D. İş sayılı dosyası, taraflar arasında ve dava dışı şirketle ilgili devam eden mübrez mahkeme dosyaları, C. Savcılığı dosyası, kooperatif genel kurul kara tanık anlatımları, toplanan deliller, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamına göre somut olayda; Davacılar, kooperatif üyelerinden 150,000 TL toplandığı ancak kooperatif kayıtlarında bu miktarın 115,000 TL olarak girildiği, aradaki fark miktarına 35,000 TL'lık her üyeye makbuz karşılığı iade edildiği gibi kayıtların yanıltıcı olduğu, üyelerin 35,000 TL her üyeye iade edilmediği, inşaat firması sahibi ........'nun hesabına yatırıldığını iddia etmişlerdir. Kooperatif yönetimi tarafından ortakların arsa bedeli olarak kooperatife ödemesi gereken tutar, ödediği tutar ile kalan borcunu gösteren "Arsa Bedellerini" gösteren liste düzenlendiği, Kooperatifin 31.05.2015 tarihli yevmiye kaydında 35.000,00 TL'lık Arsa Katılım Bedeli Aidat Tahakkuk İptali yapıldığı, Kooperatifin eski yönetim kurulu üyeleri ........., .......... ve ..........'nun Ortak Cari Hesap Ekstrelerinde; Haziran 2015 tarihinde 115.000,00 TL tutarında ödemelerinin bulunduğu, bu ödemelerin arsa ödemelerinden kaynaklandığı anlaşılmaktadır. Kooperatifin 01.01.2016-31.12.2016 tarihleri arasındaki mizanında genel kurulda açıklanan arsalar ile daha önce alımı yapılan 11.411.103.73 TL tutarındaki arsa ve Saray Mahallesinde toplam 13.491.292,93 TL., arsa alımı yapıldığı, Kooperatifin 01.01.2017-31.12.2017 tarihli, 01.01.2018-31.12.2018 tarihli ve 01.01.2019-31.12.2019 tarihli mizanlarında Arsa ve Araziler Hesabının 13.491.292,93 TL., olduğu, kooperatifin 31.12.2017 tarihli, 31.12.2018 tarihli ve 31.12.2019 tarihli bilançolarında Arsa ve Araziler Hesabının 13.491.292,93 TL olduğu, mahkememizce atanan bilirkişi kurulunun 11/12/2023 tarihli ek raporunda Kooperatifin defter kayıtlarına göre Hasan Hüseyin Pekeş'e 35,000.00 TL'nin iade edildiğine ilişkin muhasebe kaydının yapıldığının görüldüğü belirtilmiştir. Davalıların genel kurul kararı olmaksızın inşaat ruhsatı harç vergisi, elektrik iskan ve doğalgaz için üyelerden aidat toplayıp toplamadığı, bu durumun kooperatif zararına sebep verip vermediği, tahsil edilemeyen aidatlar için %2 gecikme faiz tahsilat yapıp yapmadıkları, yapılmış ise kooperatifin zarara uğrayıp uğramadığı konusunda yapılan incelemede; Kooperatif Anasözleşmesinin 23. maddesinin 6. Fıkrasına göre “Ortaklardan tahsil edilecek taksit miktar ve ödeme şartları ile gecikme halinde uygulanacak esasları tespit etmek” genel kurulun görev ve yetkileri arasındadır. Kooperatifin 29.06.2015 tarihinde yaptığı 2014 yılı olağan genel kurul toplantısının 5'nci gündem maddesinde; yönetim kurulu faaliyet raporu, bilanço ve gelir-gider farkı hesabı müzakere edildiği ve yönetim ve denetim kurulu oybirliği ile ibra edildiği, bilanço ve gelir gider farkı hesabı da oybirliği ile kabul edilmiştir. Kooperatifin 25.06.2016 tarihinde yaptığı 2015 yılı olağan genel kurul toplantısının 5'nci gündem maddesinde; Kooperatifin 20.06.2017 tarihinde yaptığı 2016 yılı olağan genel kurul toplantısının 5'nci gündem maddesinde; Kooperatifin 30.06.2018 tarihinde yaptığı 2017 yılı olağan genel kurul toplantısının 5'nci gündem maddesinde; yönetim ve denetim kurulu raporları ile bilanço ve gelir-gider farkı hesabı müzakere edilmiş, yapılan oylamada bilanço ve gelir-gider farkı hesabı oybirliği ile onaylanmış, yönetim ve denetim kurulu üyeleri de oybirliği ile ibra edilmiştir. Kooperatifin 22.06.2019 tarihinde yapılan 2018 yılı olağan genel kurul toplantısının 5'nci gündem maddesinde; yönetim ve denetim kurulu raporları ile bilanço ve gelir-gider farkı hesabı müzakere edildikten sonra yapılan oylamada bilanço ve gelir-gider farkı hesabı 4 red oyuna karşılık oyçokluğu ile onaylanmış, oybirliği ile kabul edilmiş, yönetim kurulu üyeleri 5 red oyuna karşılık, denetim kurulu üyeleri de 3 red oyuna karşılık oyçokluğu ile ibra edilmiştir. Kooperatifin genel kurul toplantılarında aidat miktarları ile gecikme halinde uygulanacak gecikme cezası tutarları belirlendiği, ayrıca her gider için ( inşaat ruhsatı harç vergisi, elektrik iskan ve doğalgaz vb) aidat belirlenmesine gerek bulunmadığı, Genel kurul toplantılarında belirlenen aidatlarla kooperatifin bu ödemeleri yapmasının mümkün olduğu, Kooperatif yönetimi tarafından ihtiyaç halinde sözkonusu giderler için genel kurul kararı olmadan ortaklardan tahsilat yapıldığı anlaşılmaktadır. Kooperatifin eski yönetim kurulu üyeleri ........., .......... ve ..........'nın Ortak Cari Hesap Ekstrelerinin "Ödeme Türlerine Göre Özet Bilgiler" bölümünde; Arsa Bedeli Aidatı, Ruhsat Harcı, Genel Gider Katılım, Vergi Harçlar, Kredi Taksiti, Şerifiye Payı Aidatı, KDV Bedeli Aidatı, Banka Peşin Kredi, Elektrik, İskan, Doğalgaz Hat Aidatı, Aski Kanal Vizası, Kredi Taksit Faiz, İstinat Duvarı Bedeli, Peyzaj ve Çevre, Banka Kredi Kapama ve Gecikme Faizi başlıkları ile her ödeme kalem için borç, ödenen ve kalan miktarın ayrıntılı olarak yazıldığı, Kooperatifin kayıtlarında bulunan Ortaklar Genel Durum Listesinde ve Yevmiye Defteri kayıtlarında her ortağın kooperatife ödediği, Elektrik Ödemeleri, İskan Ödemeleri, Doğalgaz Ödemeleri, Vergi ve Harç Ödemeleri, Ruhsat Ödemelerinin işlendiği belirlenmiştir. Kooperatifin 25.06.2016 tarihli genel kuruluna sunulan yönetim kurulu çalışma raporunda; genel kurulca belirlenen ve tahakkuk eden aidat miktarı, 157.500,00 TL, ortaklardan yapılan tahsilat; 10.588.387,00 TL, ortakların aidat borcu 5.247.827,00 TL olarak belirtilerek genel kurula bilgi sunulduğu, genel kurulca belirlenen ve tahakkuk edilen aidat miktarının ayrı olarak belirtildiği, firmaya yapılacak ödemeler, inşaat ruhsatı harç vergisi, iskan ve doğalgaz vb giderler için yapılacak ödemeler genel kurul kararı alınmadan yönetim tarafından belirlenerek ortaklardan tahsil yoluna gidildiği, ancak Kooperatifin genel kurul tarafından belirlediği aidatlar ile genel kurul haricinde yönetim kurulunca ortaklardan tahsil edilmesine karar verdiği tutarlar, ortakların kooperatife yaptığı ödemeler, ortaklardan alacaklar, kooperatifin yaptığı ödemeler ile kooperatifin ilgili dönemde yaptığı giderler her yıl yönetim kurulu faaliyet raporlarında, genel kurulun yapıldığı döneme ilişkin bilançolarında ve gelir-gider tablolarında ortakların bilgisine sunulmuş inceleme yapılan döneme ilişkin yönetim kurulu denetim kurulu ibra edilmiş, kooperatifin bilanço ve gelir-gider tablolarının onaylandığı anlaşılmıştır. Kooperatifin 08.05.2014 tarihinde yapılan 2013 yılı olağan genel kurul toplantısının 10'ncu gündem maddesinde; "2014 yılı tahmini bütçesi ve çalışma programı yönetim kurulu başkanı .......... tarafından genel kurula okundu ve müzakereye açıldı. Yapılan müzakere sonucunda 2014 yılı mayıs ayından itibaren bir sonraki olağan genel kurula kadar kooperatif ortaklarından aylık 250 TL aidat alınması, kooperatife arsa alınması için 2014 yılı sonuna kadar ödenmek üzere ortaklardan hisse başına 40.000 TL alınması, ayrıca arsa ödemesi için tahmini bütçede yer alan hisse başına 125.000 TL kredi kullanılması önerisi ortakların oyuna sunuldu. Yapılan oylama sonucunda oybirliği ile kabul edildi.” Şeklinde genel kurul kararı alınmıştır. Kooperatifin 08.05.2014 tarihinde yapılan 2013 yılı olağan genel kurul toplantısının 10'ncu gündem maddesinde; Aidatlarını zamanında ödemeyen ortaklardan aylık net %2 gecikme cezası alınması oybirliği ile kabul edilmiştir. Kooperatifin 29.06.2015 tarihinde yapılan 2014 yılı olağan genel kurul toplantısının 8'nci gündem maddesinde; "... 2015 yılı Haziran ayından itibaren bir sonraki olağan genel kurula kadar kooperatif ortaklarından hisse başına aylık 250 TL aidat alınması öneri: ortakların oyuna sunuldu. Yapılan oylama sonucu oybirliği ile kabul edildi. (...) Yapılan müzakere sonucunda 2015 yılı bütçesinin tümü yapılan değişiklikler ve dip notlarıyla birlikte oybirliği ile kabul edildi." şeklinde karar alınmıştır. Kooperatifin 25.06.2016 tarihinde yapılan 2015 yılı olağan genel kurul toplantısının 10'ncu gündem maddesinde; "(...) 2016 yılı Temmuz ayından itibaren bir sonraki olağan genel kurula kadar kooperatif ortaklarından hisse başına aylık 500 TL aidat alınması önerisi ortakların oyuna sunuldu. Yapılan oylama sonucu oybirliği ile kabul edildi. Aidatlarını zamanında ödemeyen ortaklardan aylık net %2 gecikme cezası alınması önerisi oybirliği ile kabul edildi." şeklinde genel kurul kararı alınmıştır. Kooperatifin 20.06.2017 tarihinde yapılan 2016 yılı olağan genel kurul toplantısının 11'nci gündem maddesinde; "Yapılan müzakere sonucunda; 2017 yılı Haziran ayından itibaren bir sonraki olağan genel kurula kadar kooperatif ortaklarından hisse başına aylık 500 TL. aidat alınması önerisi ortakların oyuna sunuldu. Yapılan oylama sonucu oybirliği ile kabul edildi. Aidatlarını zamanında ödemeyen ortaklardan aylık net %2 gecikme cezası alınması önerisi oybirliği ile kabul edildi.” şeklinde genel kurul kararı alınmıştır. Kooperatifin 10.04.2018 tarihinde yaptığı 2017 yılı olağan genel kurul toplantısının 11'nci gündem maddesinde; "Yapılan müzakere sonucunda 2018 yılı Temmuz ayından itibaren bir sonraki olağan genel kurula kadar kooperatif ortaklarından hisse başına aylık 650 TL aidat alınması önerisi ortakların oyuna sunuldu. Yapılan oylama sonucu oybirliği ile kabul edildi. Aidatlarını zamanında ödemeyen ortaklardan aylık net %2 gecikme cezası alınması önerisi oybirliği ile kabul edildi.” şeklinde genel kurul kararı alınmıştır. Kooperatifin 22.06.2019 tarihinde yaptığı 2018 yılı olağan genel kurul toplantısının 11'nci gündem maddesinde; "Yapılan müzakere sonucunda; 2019 yılı aidatlarının bir sonraki olağan genel kurula kadar kooperatif ortaklarından hisse başına aylık 650 TL aidat alınması önerisi ortakların oyuna sunuldu. Yapılan oylama sonucu oybirliği ile kabul edildi. Aidatlarını zamanında ödemeyen ortaklardan aylık net %2 gecikme cezası alınması önerisi oybirliği ile kabul edildi.” şeklinde karar alınmıştır. Kooperatif ortaklarından tahsil edilecek tutarları belirleme yetkisi ile ödemelerini geciktiren ortaklara uygulanacak gecikme cezası/faizini belirleme yetkisi genel kurula aittir. Genel kurul tarafından kooperatif ortaklarından tahsil edilecek miktar belirlenmiştir. Ayrıca ödemelerini geciktiren ortaklardan tahsil edilecek gecikme cezası/faizi oranı da kararlaştırılmıştır. 6098 Sayılı T. Borçlar Kanunu'nun 88. maddesinde getirilen düzenlemeyle, faiz ödeme borcunda uygulanacak yıllık faiz oranının, sözleşmede kararlaştırılmamışsa faiz borcunun doğduğu tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümlerine göre belirleneceği, maddenin 2. fıkrasında ise sözleşme ile kararlaştırılacak yıllık faiz oranının, birinci fıkra uyarınca belirlenen yıllık faiz oranının yüzde elli fazlasını aşamayacağı hüküm altına alınmış, Temerrüt Faizi başlıklı 120. maddesinin 2. fıkrasında da; sözleşme ile kararlaştırılacak yıllık temerrüt faizi oranının, birinci fıkra uyarınca belirlenen yıllık faiz oranının yüzde yüz fazlasını aşamayacağı hükme bağlanmıştır. Türk Borçlar Kanununun 120/2. maddesine göre; kooperatif genel kurullarında TBK'nunda belirlenen orandan daha yüksek gecikme cezası oranının kabul edilmesi halinde geciken aidatlara TBK'nun 120/2. maddesi gereği, yıllık %18, aylık %1,5 oranı veya bu oranında gecikme cezası uygulanması gerektiği, Bu nedenle, kooperatifin genel kurul toplantılarında alınan ödemelerini geciktiren ortaklardan %2 gecikme faizi alınması yönündeki genel kurul kararı Türk Borçlar Kanununun 120/2. maddesine aykırı karar alınmakla birlikte Kooperatifin genel kurul toplantılarında ortakların ödemelerini geciktirmeleri halinde işletilmesine karar verilen %2 gecikme faizinden dolayı kooperatifin gelirini artırdığı tespit edilmiştir. Davalıların hisselerini düşük bedelle alıp almadıkları, bu suretle kooperatifin zarara uğrayıp uğramadığı, uğramış ise miktarı konusunda yapılan incelemede; Kooperatifin Anasözleşmesinin 87. maddesinde kooperatifin ilk yönetim kurulu üyeleri arasında davalıların yer aldığı ve kooperatifin kuruluşunda kooperatife ortak oldukları, Anasözleşmede de kurucu yönetim kurulu üyeleri olarak yer aldıkları, Kooperatif yönetim kurulunun 03.07.2014 tarih ve 2014/6 sayılı kararıyla davalı .........'ın 70 ortak numarasıyla kooperatif ortaklığına kabul edildiği, Kooperatif yönetim kurulunun 03.06.2016 tarih ve 2016/6 sayılı kararıyla .........'ın 104 nolu .........'a devrettiği ve 104 nolu üye Murat .........'ın kooperatif üyeliğinin kabulüne karar verildiği, Kooperatif yönetim kurulunun 01.08.2016 tarih ve 2016/7 sayılı kararıyla 105 üye numaralı .........'ın üyelik hissesini .........'e devrettiği Şahin'in kooperatife üyeliğinin kabulüne karar verildiği tespit edilmiştir. Kooperatif Anasözleşmesinin "Ortaklığa Kabul” başlıklı 11'nci maddesinde; "Gerekli şartları taşıyıp da kooperatife ortak olmak isteyenler yazılı olarak yönetim kuruluna başvururlar. Bu başvuruda anasözleşmenin tüm hükümlerinin ve getirilen yükümlülüklerin kabul edildiği açıkça belirtilir. Ortaklığa kabul yönetim kurulunun kararı ile gerçekleşir. Yönetim kurulu, ortaklar ile ortak olmak için başvuranların 10. Maddede gösterilen şartları taşıyıp taşımadığını araştırmak zorundadır. Ortaklığa kabul veya ret kararı, ilgiliye 15 gün içinde yazı ile bildirilir. İstekli, ortaklığa alındığı takdirde, kararın kendisine bildirildiği tarihten itibaren bir ay içinde sermaye taahhüdünün diğer iş taksiti ile diğer ortakların her birinin o tarihe kadar ödemiş oldukları paylara eşit meblağı bu defada öder. 17'nci madde uyarınca devir yolu ile ortaklığa alınanlar hariç olmak üzere daha sonra ortaklığa kabul edileceklerden, yukarıdaki fikrada belirtilen meblağın üzerinde para talep edilmesi, genel kurulun bu hususta karar alması halinde mümkündür. Yedek üye ve benzeri şekilde ortak kaydı yapılamaz. Bu amaçla para tahsil edilemez." düzenlemesi mevcuttur. Kooperatifin eski yönetim kurulu üyelerinden davalı .........'ın kooperatifin kuruluş döneminde ve 03.07.2014 tarih ve 2014/6 sayılı yönetim kurulu kararı ile ortaklık hissesi almış olduğu ortaklık hisselerinin Kooperatif yönetim kurulunun 03.06.2016 tarih ve 2016/6 sayılı ve 01.08.2016 tarih ve 2016/7 sayılı kararlarıyla hisselerini devrettiği ve hazirun listesinde de 2 (iki) hisseye sahip olduğu, .........'ın bu devir işlemlerinden dolayı kooperatifin zararına sebep olacak bir işleme rastlanmadığı, Diğer davalılardan kooperatifin eski yönetim kurulu üyeleri .........., ..........'nın ise kooperatifte 1'er (birer) hisseye sahip olduğu tespit edilmiştir. Kooperatif için yaptırılması öngörülen inşaatın yüklenici olarak dava dışı .......... GRUP LTD. ŞTİ'ne verilmesinin kooperatif zararına sebep olup olmadığı olmuş ise zarar miktarı konusunda yapılan incelemede; Kooperatifler Kanununun m. 42/7 hükmünde “İmalat ve inşaat işlerinin yaptırılma yöntemini belirlemek." yetkisinin genel kurula ait olduğu düzenlenmiştir. Kooperatif Anasözleşmesinin Genel Kurulun Görev ve Yetkileri başlığı altındaki 23. maddesinde; “İmalat ve inşaat işlerinin yaptırılma yöntemini kararlaştırmak" yetkisinin genel kurula ait olduğu belirtilmiştir. Kooperatifler İhale Kanununa tabi olmamakla birlikte kooperatif yönetimi kooperatif inşaatlarının yapımında kooperatif anasözleşme hükmüne uymalı ve basiretli davranmalıdır. Kooperatifin 29.06.2015 tarihinde yapılan 2014 yılı olağan genel kurul toplantısının 6'ncı gündem maddesinde; "Kooperatif inşaatlarının yapım yönteminin görüşülmesine geçildi. Yapılan görüşmeler neticesinde inşaat yapım yöntemine ihale usulüne göre yapılmasına ve ihale usulünün de kapalı teklif sistemi ile yapılmasına ve ihale komisyonunda mevcut yönetim kurulundan oluşmasına oybirliği' ile' karar alınmıştır. Kooperatifin 25.06.2016 tarihinde yaptığı 2015 yılı olağan genel kurul toplantısının 6'ncı gündem maddesinde; “Kooperatif inşaatının yapım ve ödeme yetkileri hakkında yönetim kurulu başkanı tarafından genel kurula ayrıntılı bilgi verildi ve konu müzakereye açıldı. Üyelerden Serhat Ercan tarafından ihale komisyonu kurulması için verilen önerge yine genel kurula okundu. Yapılan müzakereler sonucunda önerge oyandı ve oybirliği ile reddedildi. Yönetim Kuruluna yapılacak olan kooperatif inşaatlarının yapım yönteminin belirlenmesi ve yapılacak olan ihaleler ile pazarlıkları hususunda yapılan oylama sonucunda oybirliği ile yetki verildi. Ayrıca yapılacak olan inşaatın maliyetlerinin finansmanı hususunda da banka kredilerinin araştırılması ve kredi kullanımı ile üyelerden talep edilecek aidatlar hususunda da yetki yapılan oylama sonucunda oybirliği ile yetki verilmesine.” şeklinde karar alınmıştır. Kooperatifin 106 adet prefabrik işyeri inşaatı işi için teklif toplanılmış ve 3 kişilik Teklif Komisyonunun 25.01.2017 tarihli “Zarf Açma ve Belge Kontrol Tutanağında;
İsteklinin Adı ve Soyadı/Ticaret Unvanı Teklif Fiyatı (TL) ...... San. İnş. Ltd. Şti 84,000.000,00 .......... Grup İnşaat Taah. Mim. Ltd. Şti 75.500,000,00 ..... İnşaat San. Tic. A.Ş 102.128.434,38 ......... İnşaat Taah. San. A.Ş 93.695.919,75 Geliş Madencilik İnşaat San. Ltd. Şti 96.504.238,85 ...... Proje Dan. Org. İnş. Tic. Ltd. Şti 96.664.40,12 ...... Tek İnş. Taah. Met.Yapı Tic. Ltd. Şti 79.408.572,94
şeklinde olduğu ve Teklif Komisyonunun bu kararının Kooperatif Hukuk Müşaviri tarafından da imzalandığı görülmüştür. Kooperatif Yönetim Kurulunun (Başkan .........., Üye ........., Üye ..........'dan oluşan) 26.01.2017 tarih ve 2 sayılı kararında; “1-08.12.2016 tarihinde alınan 32 nolu yönetim kurulu kararı uyarınca 106 adet işyeri binası yapım işi ile ilgili olarak isteklilerden kapalı zarf usulü ile alınan teklifler kooperatif yönetim kurulu tarafından 25.01.2017 tarihinde saat 10.00'da açılarak tutanağa bağlanmıştır. 2-Teklifler, yönetim kurulu tarafından incelenmiş bu inceleme sonucu en düşük teklif veren 3 firmanın 1- (84,000,000.00 TL ile ....... San. İnşaat Ltd. Şti), 2- (79,408,572.94 TL ile ......... Tek. İnş. Taah. Met Yapı Proje San. Tic. Ltd. Şti), 3- (75,500,000.00 TL ile .......... Grup İnşaat Taah. Mim. San. Tic. Ltd. Şti) olduğu tespit edilerek en düşük teklifi veren 3 firma ile 25.01.2017 tarihinde saat 10.00'da pazarlık yapılarak bu pazarlık sonucu firmaların son teklifleri alınarak bu teklifler tutanağa bağlanmıştır. 3-Pazarlık sonucu 74,950,991.26 TL bedelle en düşük bedelli teklifi veren .......... Grup İnşaat Taah. Mim. San. Tic. Ltd. Şti ile sözleşme imzalanmasına oybirliği ile.” Şeklinde Yönetim Kurulu Kararı alınmıştır. Kooperatif inşaatı kooperatif ile .......... inşaat firması arasında 01.02.2017 tarihinde 106 adet prefabrik işyeri binası yapım işi sözleşmesi düzenlenmiştir. Kooperatif ile .......... firması arasında 15.10.2018 tarihinde Protokol düzenlenmiştir. Kooperatif Anasözleşmesinin 23'ncü maddesinde genel kurulun yetkileri arasında sayılan “imalat ve inşaat işlerinin yaptırılma yönteminin kararlaştırmak” yetkisi gereğince genel kuruldan yetki alınmıştır. Genel kurulda alınan bu yetki gereğince Kooperatifin 106 adet prefabrik işyeri inşaatı işi için teklif toplanılmış ve 3 kişilik Teklif Komisyonunun 25.01.2017 tarihli “Zarf Açma ve Belge Kontrol Tutanağı” ile verilen teklifler değerlendirilmiş ve yapılan pazarlık sonucunda işin 74,950,991.26 TL bedelle en düşük bedelli teklifi veren .......... Grup İnşaat Taah. Mim. San. Tic. Ltd. Şti ile sözleşme imzalanmasına karar verildiği, Kooperatif ile .......... inşaat firması arasında 01.02.2017 tarihinde sözleşme imzalandığı anlaşılmaktadır. Zararın olup olmadığına yönelik yapılan incelemelerde; -Yüklenici tarafından yapılmayan işyeri adedi ve var ise kooperatifin zarara uğrayıp uğramadığı ve miktarı konusunda yapılan incelemede; Bilirkişi kurulunun mahallinde yaptığı incelemeler sonucunda ihale kapsamında bodrumu olmayan 19 adet binanın inşaatına başlanmadığı ve . inşasına başlanmayan ada/parsellerde yer alması gereken binaların, ihale tarihi olan 2017 yılı itibari ile toplam inşaat maliyeti 8.228.432,60 TL olarak hesaplandığının tespit edildiği anlaşılmıştır. -Yüklenicinin sözleşme konusu işi eksik ve ayı etmediği, etmiş ise davalıların kusurlu olup olmadığı, davalılar kusurlu ise kooperatifin zarara uğrayıp uğramadığı, uğramış ise miktarı konusunda yapılan incelemede; 01.02.2017 tarihli, 106 adet prefabrik binası yapım işi sözleşmesinin Sözleşmenin türü ve bedeli başlığı altındaki 5. maddesinde "...74,950,991.26 TL üzerinden akdedilmiştir...” şeklinde olup bu maddeden sözleşme bedelinin 74.950.991,26 TL olduğu, İşveren S.S ....... Sanayi Toplu İşyeri Yapı Kooperatifi ve Müteahhit .......... Grup İnşaat Mimarlık Taşımacılık Makine Reklam Org. Ve Promosyon San. Tic. Ltd. Şti arasında düzenlenen bila tarihli Protokole göre “......... İli Kahraman Kazan ilçesi Dağkaya Mahallesinde bulunan ve 01.02.2017 tarihinde imzalanan 106 adet prefabrik işyeri bina yapım işine ait sözleşme ile işverence talep ve ihale edilen müteahhitçe da sözleşmesi imzalanarak yapımı taahhüt edilen 106 adet işyeri imalatının 220428 ada 1-2-36-4-5-6 parsellerde bulunan 6 adet işyerinin inşaat ruhsatlarının hiç alınmaması ve 220420 ada 13 adet işyerinin de yer teslimi yapılmaması sebebiyle inşaat imalatları halen daha başlayamamıştır. Bahsi geçen işyerlerine ait sorunlar art niyet olmaksızın hem işveren, hem de müteahhitçe bilinmektedir. İşverenin (Kooperatifin) üyeleri için farklı bir üyelik türü alternatifi geliştirilmesi, müteahhit firmanın da vermiş olduğu teklif için yapımına başlanacak süre arasında maliyet fiyatlarında çok ciddi değişmelerin yaşanması sebebiyle müteahhit firmanın da zarara uğramaması veya bu maliyet farkını kooperatife yansıtmaması için her iki tarafın da ortak anlaşma mutabakatları ile depolu ve deposuz işyeri imalatları için verilen teklif ve bu teklif neticesinde imzalanan sözleşmede geçen rakamlar ve adetler üzerinden (Deposuz dükkanlar için 15 adet ve 640.000 TL., depolu dükkanlar için de 4 adet 890.000 TL) ve her iki tarafın da oluru ile yapımlarından vazgeçilmiş bulunmaktadır. Yapımından vazgeçilen 19 adet 220428/1-2-3-4-5-6, 220420/1-2-3-4-5-6-7-8-9-10-11-12-13 parsel/numaralı işyerleri için 13.160.000 TL'lik imalat farkı toplam sözleşme bedelinden tenzil edilerek 01.02.2018 tarihinde imzalanan 105 adet prefabrik işyeri bina yapım sözleşmesi bedelinin 66.180.000 TL olarak sözleşmenin güncellenmesini işveren ve müteahhit firma olarak kabul, beyan ve taahhüt ederiz...” demek suretiyle imza altına aldıkları anlaşılmaktadır. Taraflar arasında 01.02.2017 tarihinde imzalanan 106 adet Prefabrik Binası Yapım İşi Sözleşmesinde iş bedelinin 74.950.991,26 TL olduğu anlaşılmakta olup inşa edilmeyen 19 adet işyeri için ise imza altına alınan bila tarihli protokolde ise 13.160.000 TL bedelinin toplam sözleşme bedelinden tenzil edileceği belirtilerek kalan imalatlar için sözleşme bedelinin 66.180.000 TL olarak güncelleneceği kalan imalat bedelinin 74.950.991,26 TL - 13.160.000 TL = 61.790.991.26 TL olması gerektiği tespit edilmiştir. Eksik ve kusurlu imalat tespitinde Kahramankazan Sulh Hukuk Mahkemesi 2020/18 D.İŞ sayılı dosyasına sunulan 09.12.2020 tarihli bilirkişi raporunda yer alan eksik ve kusurlu işlere göre inşası yapılan 87 adet iş yerindeki eksik ve kusurlu işlerin bedeli her bir işyeri için 2017 ihale tarihi itibari ile bilirkişi heyeti tarafından yapılan hesaplamada 87 adet işyerinin ihale tarihindeki toplam maliyeti 53.660.165,52 TL, 87 adet işyerinin tespit raporundaki durumlarına göre ihale tarihindeki toplam maliyeti 48.682.831,80 TL, 87 adet iş yeri için eksik ve ayıplı işlerin ihale tarihi itibari ile tamamlanma bedeli toplamda 4.977.333,72 TL olarak hesaplanmıştır. -Davalıların inşaat işleri için ....... Bankasından kullanılan krediyi ödemek için üyelerden topladıkları bedeli muvazaalı ve örtülü şekilde firmaya aktarıp aktarmadıkları, bu sebeple var ise kooperatifin zarar miktarı hususunda yapılan incelemede; .......... İnşaat firmasının Kooperatifte yaptığı iş karşılığında düzenlediği hakkedişler ve faturalara göre, dava dilekçesinde davalılara yöneltilen 2011-2018 arası sorumluluk döneminde dava dışı .......... şirketi tarafından 31.12.2018 tarihi itibari ile toplam 52.957.164,28 TL tutarlı fatura düzenlendiği, fatura dönemlerinde, 5.000.000.-TL ve 7.000.000.- TL arasında İş Avansı şeklinde ortalama 1-3 ay vadeli çekler bulunduğu, 31.12.2018 tarihi itibari ile toplam 52.957.164,28 TL faturanın bedelinin ödendiği, 31.12.2018 tarihi itibari ile ....... Kooperatifi tarafından .......... şirketine vadeli çekler ve para şeklinde toplam 10.116.990,01 TL iş avansı ödemesinin yapıldığı, ....... Kooperatifinin, .......... şirketinden 31.12.2018 tarihi itibari ile 10.116.990,01 TL bedelinde iş alacağı bulunduğu, Ancak kooperatifin 2018 yılından sonra da .......... şirketine ödemeleri tespit edildiği, ....... Kooperatifinin ticari defterlerine göre; .......... şirketinin, 2018 öncesi döneme ait (52.957.164,28 + 33.341.281,55) toplam 86.298.445,83 TL iş bedelinden kaynaklanan, 01.06.2020 tarihinden itibaren kooperatifin kayıtlarına göre, 31.12.2018 tarihi itibari ile 10.116.990,01 TL iş avansı borcu olan dava dışı .......... şirketi'nin 01.06.2020 tarihinden itibaren dava tarihi itibari ile, 6.299.536,24TL alacaklı duruma geçtiği hesaplanmıştır. Mahkememizce alınan bilirkişi kök ve ek raporlarırnda Kooperatifin 106 adet prefabrik işyeri inşaatı işinin ihale kapsamında olan ve yerinde inşa edilmeyen 19 adet bodrumsuz binanın 2017 yılı ihale tarihi itibari ile toplam inşaat maliyetinin 8.228.432,60 TL olarak hesaplandığı, Kahramankazan Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2020/18 D.İŞ sayılı dosyasına sunulan 09.12.2020 tarihli bilirkişi raporunda yer alan eksik ve kusurlu işler dikkate alınarak yapılan değerlendirme sonucu inşası yapılan 87 adet iş yerindeki eksik ve kusurlu işlerin bedeli her bir işyeri için 2017 ihale tarihi itibari ile ayrı ayrı hesaplamaya göre 87 adet işyerinin ihale tarihindeki toplam maliyetinin 53.660.165,52 TL, 87 adet işyerinin tespit raporundaki durumlarına göre ihale tarihindeki toplam maliyetinin 48.682.831,80 TL, 87 adet iş yeri için eksik ve ayıplı işlerin ihale tarihi itibari ile tamamlanma bedelinin toplam 4.977.333,72 TL olarak hesaplandığı, Kooperatifinin ticari defterlerine göre; .......... şirketinin, 2018 öncesi döneme ait (52.957.164,28 +33.341.281,55) toplam 86.298.445,83 TL iş bedelinden kaynaklanan, 01.06.2020 tarihinden itibaren dava tarihi itibari ile 6.299.536,24TL bakiye alacağı bulunduğu, 31.12.2018 tarihi itibari ile 10.116.990,01TL iş avansı borcu olan .......... şirketinin 01.06.2020 tarihinden itibaren dava tarihi itibari ile, 6.299.536,24 TL alacaklı duruma geçtiği, İnşa edilmeyen 19 adet bodrumsuz binanın 2017 yılı ihale tarihi itibari ile toplam inşaat maliyeti olan 8.228.432,60 TL ile 87 adet iş yeri için eksik ve ayıplı işlerin ihale tarihi itibari ile tamamlanma bedeli olan toplam 4.977.333,72 TL'nın (8.228.432,60 TL + 4.977.333,72 TL) = 13.205.766,32 TL'lık tutardan kooperatif kayıtlarına göre .......... firmasının alacağı olan tutarın çıkarılması sonucu (13.205.766,32 TL - 6.299.536,24 TL ) = 6.906.230,08 TL Kooperatifin dava dışı .......... firmasından alacaklı olduğu hesaplanmıştır. Davacılar tarafından, davalıların yönetim kurulu üyesi oldukları kooperatif bünyesinde görev yaptıkları dönemde kooperatifi zarara uğrattıkları, arsa alımları sırasında üyelerden toplanan bedeller ile kayıtlara geçen bedeller arasında fark bulunduğu ve bu farkın zimmete geçirildiği, inşaat işlerinin ihale sürecinde usulsüzlük yapıldığı, yetersiz bir firmaya işin verildiği, imalatların eksik ve ayıplı olduğu, kooperatif defterlerinin düzensiz tutulduğu ve genel kurul kararlarına aykırı hareket edildiği iddia edilerek maddi tazminat talebinde bulunulmuş, davalılar, arsa alımları için toplanan fazla bedellerin üyelere iade edildiğini, inşaat ihalesinin genel kuruldan alınan yetkiyle ve en düşük teklifi veren firmaya usulüne uygun şekilde yapıldığını, inşaat sürecinin henüz tamamlanmadığını ve kesin kabul işlemleri yapılmadığı için bir zarardan söz edilemeyeceğini, tüm işlemlerin genel kurul denetiminden geçtiğini ve ibra edildiklerini belirterek davanın reddini savunmuşlardır. Uyuşmazlığın temelini oluşturan arsa alım bedellerine ilişkin iddialar kapsamında mahkememizce bilirkişi marifeti ile yapılan incelemede, kooperatifin genel kurul toplantılarında arsa alımı için yönetim kuruluna yetki verildiği ve bu kapsamda üyelerden belirli miktarlarda ödeme toplandığı görülmüştür. Davacıların, toplanan 165.000,00 TL ile kayıtlara geçen 115.000,00 TL arasındaki farkın davalılarca haksız edinildiği iddiasına karşılık, dosya kapsamındaki tediye makbuzları ve kooperatif kayıtları üzerinde yapılan incelemeler ile ceza soruşturması neticesinde alınan bilirkişi raporları değerlendirilmiş; yapılan tespitlerde, arsa alımı sonrası artan bedellerin üyelere makbuz karşılığında iade edildiği, bu işlemlerin kooperatifin mali tablolarına ve bilançolarına yansıtıldığı, genel kurulda bu tabloların okunarak yönetim kurulunun ibra edildiği ve somut bir zimmet veya haksız kazanç olgusunun ispatlanamadığı anlaşılmıştır. İnşaat işlerinin ihale süreci ve yüklenici firmanın seçimine ilişkin iddialar değerlendirildiğinde, kooperatif genel kurulunun yönetim kuruluna inşaatların yapım yöntemi ve ihale usulü konusunda geniş yetkiler verdiği ihale tekliflerinin değerlendirilmesi sonucunda düşük fiyatı sunan şirket ile sözleşme imzalandığı yüklenici firmanın ortakları ile davalılar arasındaki akrabalık ilişkisi veya yakınlık iddiası, tek başına ihalenin usulsüz olduğunu ve kooperatifin zarara uğratıldığını kanıtlamaya yeterli görülmediği ve İhale sürecinin genel kurul iradesine uygun yürütüldüğü, maliyetlerin o dönemdeki piyasa koşullarıyla uyumlu olduğu ve kooperatifin bu işlem nedeniyle doğrudan bir malvarlığı kaybına uğradığına dair iddianın ispatlanamadığı anlaşılmıştır. İnşaattaki eksik ve ayıplı imalatlar ile bu nedenle oluştuğu ileri sürülen zararlar bakımından, taraflar arasındaki hukuki ilişkinin bir eser sözleşmesi niteliğinde olduğu sabittir. Yerleşik hukuki ilkelere göre, bir eserdeki eksiklik veya ayıptan kaynaklanan kesin zararın tespiti için işin teslim alınması, geçici ve kesin kabul süreçlerinin tamamlanması gerektiği, kooperatif ile yüklenici firma arasındaki inşaat imalatlarına ilişkin kesin hesap ve kesin kabul işlemlerinin henüz ikmal edilmediği, taraflar arasında bu konuya ilişkin derdest alacak davalarının bulunduğu henüz kesin hesabı çıkarılmamış ve tasfiyesi yapılmamış bir inşaat süreciyle ilgili olarak, yönetim kurulu üyelerinin şahsi sorumluluğuna gidilmesini gerektirecek net bir zararın varlığından söz edilemeyeceği, mevcut aşamada açılan davanın bu kalemler yönünden erken olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Kooperatif defterlerinin tutulması ve mali kayıtların düzenine ilişkin iddialar hususunda, mahkememizce yaptırılan uzman bilirkişi incelemesi neticesinde; defterlerin usulüne uygun tutulduğu, açılış ve kapanış onaylarının yasal sürelerinde yaptırıldığı, kayıtların birbirini doğruladığı ve muhasebe standartlarına uygun olduğu, 2023 Yılı E-defter beratlarının zamanında oluşturulmadığı, Yönetimdeki her bir davalının, üye aidat borcunun Bilirkişi raporunun düzenlenme tarihi itibariyle, 2023 Yevmiye defteri kapanış bakiyesine göre, davalı ..........'nın S.S. ....... Sanayi Toplu İşyeri Yapı Koop 'ne 544.201,41 TL borcu olduğu, davalı ........., S.S. ....... Sanayi Toplu İşyeri Yapı Koop “ne 1.333.286,83 TL borcu olduğu, davalı .........., S.S. ....... Sanayi Toplu İşyeri Yapı Koop “ne 1.127.430,52 TL borcu olduğu, muavin defter kayıtlarının sunulmamış olması nedeniyle Kooperatifle başka hareketlerden kaynaklı muhasebe hareketlerinin olup olmadığına dair bir tespit yapılamadığı belirtilmiştir. Davalıların sorumluluğuna yönelik defter düzeninden kaynaklanan herhangi bir kooperatif zararının oluşmadığı, davacıların bu yöndeki soyut iddialarının somut verilerle desteklenmediği anlaşılmıştır. Gecikme faizi uygulamaları ve diğer tahsilat kalemlerinin de genel kurul kararlarına dayandığı, yönetim kurulunun genel kurulca belirlenen irade dışına çıkarak haksız bir tahsilat yapmadığı belirlenmiştir. Yapılan tüm yargılama, toplanan deliller, kooperatif kayıtları, genel kurul kararları ve denetime elverişli bilirkişi raporları bir bütün olarak değerlendirildiğinde; davacıların davalı yönetim kurulu üyelerine atfettiği kusurlu eylemlerin ve bu eylemler neticesinde oluştuğu iddia edilen somut zararın varlığının ispatlanamadığı kanaatine varılmıştır. Kooperatifin yönetim sürecindeki işlemlerin genel kurul onayından geçtiği, iddia edilen usulsüzlüklerin dayanağının bulunmadığı ve tazminat sorumluluğunun koşullarının oluşmadığı anlaşıldığından, davanın tüm davalılar yönünden ayrı ayrı reddine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Ayrıntılı gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere, 1-Davalı .........'a yönelik davanın REDDİNE, 2-Davalı ..........'ya yönelik davanın REDDİNE, 3-Davalı ..........'na yönelik davanın REDDİNE, 4-Alınması gereken 732,00 TL harçtan, peşin alınan 170,78 TL harcın mahsubu ile bakiye 561,22 TL harcın davacılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına, 5-Davalılar duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 10.000,00-TL vekalet ücretinin davacılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davalılara verilmesine, 6-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmın HMK'nun 333.maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde, yatırana iadesine, 7-Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflar anlaşamadıklarından, Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-14. maddesi uyarınca Bakanlık bütçesinden karşılanan 1.360,00 TL arabuluculuk ücretinin, davacılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına, Dair, davacılar vekilinin, davlı .......... ve .......... vekilinin, davalı ......... vekilinin, Feri Müdahil kooperatif vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık sürede verilecek dilekçe ile ........ Bölge Adliye Mahkemesi'nde istinaf kanun yolu açık olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 22/01/2026