T.C. ... 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ T.C. ... TÜRK MİLLETİ ADINA 6.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2025/23 Esas KARAR NO : 2025/769
HAKİM : ... ... KATİP : ... ...
DAVACI : ... - ... VEKİLİ : Av. ....
DAVALI : ... VEKİLİ : Av. ...
DAVA : Alacak (Sebepsiz Zenginleşmeden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 09/01/2025 KARAR TARİHİ : 04/11/2025 KARAR YAZIM TARİHİ : 03/12/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Davalının Merzifon İcra Dairesi 2024/1299 E. Sayılı dosyasında 18/09/2024 günlü ... Seri No'lu 325.000,00 TL tutarındaki çek için takibe geçtiğini, takibin toplam alacağının 362.344,64TL olduğunu, davalının aldığı ihtiyati haciz kararında yalnızca 315.700,00 TL bakımından karar verildiğini, davalı tarafından haksız ve hukuka aykırı şekilde diğer kalemlerin de icra takibine eklenerek icra işlemlerine başlandığındı, icra takibine konu kambiyo senedinin müvekkilinin çekin düzenleyeni konumunda bulunmadığını, çek tazminatının ve bağlı alacak kalemlerinin müvekkili şirketten tahsili hukuka aykırı olduğunu, davalı tarafından müvekkiline icra baskısı altında borcun tamamın ödemesi yaptırtıldığını, davalı tarafından hukuka aykırı şekilde gerçekleştirilmiş takip ile müvekkili şirket haciz baskısı altında 455.000,00 TL ödeme yapıldığını, çek tazminatının çekin son yetkili hamili tarafından düzenleyenden talep edilebileceğini, fazlaya ilişkin talep hakkı saklı kalmak kaydıyla müvekkili şirket tarafından haciz baskısı altında davalıya ödenen 40.000,00 TL'nin yasalarda düzenlenmiş olan faizleriyle birlikte istirdadına yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Davalı tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır. DELİLLER -Takip Dosyası, -Takip dayanağı çek ve ihtiyati haciz kararı, -Ödeme Belgeleri, -Bilirkişi raporu, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE Dava; icra takibi sırasında, takibe konu borcun haricen(doğrudan) alacaklının banka hesabına ödenmesi suretiyle fazla ödeme yapıldığından bahisle sebepsiz zenginleşmeye dayalı alacak istemine ilişkindir. Mahkememizce deliller toplanmış, bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. 14/06/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle: "Çekin keşidecisi borçlu . . dosyaya yatırılan ve haricen alacaklı vekiline dosya borcu için ödenmiş tutarlar dikkate alınarak BK 100. Md gereğince Merzifon İcra Dairesi 2024/1299 Esas Dosyasından yapılan kapak hesabında 2.202,81 TL fazla ödemenin yapıldığı, Çekin cirantası davacı tarafından haricen alacaklı vekiline dosya borcu için ödenmiş tutarlar (Alacaklı tarafından dosyaya beyanda bulunulmuştur) dikkate alınarak (çek tazminatı tutarı hariç) BK 100. Md gereğince Merzifon İcra Dairesi 2024/1299 Esas Dosyasından yapılan kapak hesabında 40.404,66 TL TL fazla ödemenin yapıldığı" hususları belirtilmiştir. Dava konusu Merzifon İcra Dairesi 2024/1299 Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde, dosya alacaklısının davalı olduğu, takip borçlularının davacı şirket ile dava dışı Taha Doğruyol ve Bilal Elçin isimli kişiler olduğu, takipte 315.700,00 TL çek bedeli asıl alacağı; 31.570,00 çek tazminatı, 975,00 TL komisyon bedeli, 9.399,64 TL takip öncesi işlemiş faiz ve 4.700,00 TL ihtiyati haciz vekalet ücreti olmakla toplam 362.644,64 TL toplam alacak talep edildiği, takip konusu kalemlerin hangi borçludan istenildiğine yönelik bir ayrıma gidilmediği, toplam alacağın tüm borçlular aleyhine takibe konu edildiği anlaşılmıştır. Dava konusu takibe dayanak senedin incelenmesinde, davacının ciranta konumunda; davalının ise yetkili hamil konumunda olduğu görülmüştür. 6102 Sayılı TTK'nın 810. Maddesi uyarınca; Hamil, başvurma yolu ile; Çekin ödenmemiş olan bedelini, İbraz gününden itibaren bu tutarın faizini, Protestonun veya buna denk olan belirlemenin ve gönderilen ihbarnamelerin giderleri ile diğer giderleri ve Çek bedelinin binde üçünü aşmamak üzere komisyon ücretini isteyebilir. Öte yandan aynı Yasa'nın 783/3. Maddesi uyarınca Muhatap nezdinde karşılığı kısmen veya tamamen bulunmayan bir çek düzenleyen kişi, çekin karşılıksız kalan bedelinin yüzde onunu ödemekle yükümlü olduktan başka, hamilin bu yüzden uğradığı zararı da tazmin eder. Değinilen yasal düzenlemeler kapsamında çeki düzenleyen kimsenin, bu çekin karşılığı olan miktarı, ibraz süresi içerisinde muhatap banka nezdinde bulundurması zorunludur. Görüldüğü üzere çek tazminatından çeki düzenleyen (keşideci) sorumlu olup, cirantaların çek tazminatından dolayı sorumlulukları bulunmamaktadır. Ancak, TTK'nın 810/1-d maddesi hükmü gereğince, cirantaların komisyon ücretinden sorumlu olduğu açıktır. (Y. 12. HD. 2017/7806 E., 2017/14010 K., 13/11/2017 T.) Anlatılan ilkeler ışığında somut olay ele alındığında; senette ciranta konumundaki davacının çek tazminatı (ve ferisinden) sorumlu bulunmadığı, bu nedenle davacının haciz baskısı altında ödenen çek tazminatından kaynaklı bedeli davalıdan talep etmekte haklı olduğu anlaşılmıştır.(Aynı yönde bkz. Y. 19. HD. 2016/3499 E., 2016/14815 K., 16/11/2016 T.) Yine davacı tarafından doğrudan alacaklının(davalının) banka hesabına yapılan ödemeler bakımından; hükme esas alınan bilirkişi raporunda TBK 100. Maddesine uygun olarak yapılan hesaplama uyarınca 05/12/2024 tarihi itibariyle davacının (çek tazminatı dahil toplam) 40.404,66 TL fazla ödemede bulunduğu tespit edilmiştir. Açıklandığı üzere fazla ödenen tutarın sebepsiz zenginleşme hükümleri çerçevesinde davacıya iadesi gerektiği kanaat edilmiş bu yönde (taleple bağlı kalınarak) davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. Yine işin ticari niteliği gereği sebepsiz zenginleşme tarihinden avans faize hükmedilmiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle 1-Davanın Kabulü ile; 40.000,00 TL'nin 05/12/2024 Tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 2-Alınması gereken 2.732,40 TL karar ve ilam harcından 683,10 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 2.049,30 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 3-Davacı tarafından yatırılan 427,60 TL başvuru harcı, 683,10 TL peşin harç olmak üzere toplam 1.110,70 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-Davacının karşıladığı 645,00 TL tebligat gideri, 5.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 5.645,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 40.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6-Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18A/13. Maddesi gereğince yargılama giderlerinden sayılan ve suç üstü ödeneğinden karşılanan 3.600,00-TL dava şartı arabuluculuk giderinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 7-Gider avansından sarf edilmeyen miktarın 6100 Sayılı HMK'nın 333. Maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde iadesine, Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 04/11/2025
Katip ...
Hakim ...
BU BELGE GÜVENLİ ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞTIR