T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas -... T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : ...... Esas KARAR NO : ...
BAŞKAN : ... ÜYE : ... ÜYE : ... KATİP : ... DAVACI : ... VEKİLİ : Av. ... DAVALI :... VEKİLLERİ : Av. ... Av. ... DAVA İHBAR OLUNAN : ...
DAVA : Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : ... KARAR TARİHİ : ... GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : ...
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; mülkiyeti müvekkili şirkete ait Kayseri İli, ... İlçesi, ... Mh....Ada 3 parselde tapuya kayıtlı ve Organize Sanayi Bölgesi ... Cd. No:... - Melikgazi/KAYSERİ adresinde bulunan fabrika hangarlarının çatısına elektrik üretimi için ..... Güneş Enerji Santralinin anahtar teslim yapımına ilişkin davalı şirket ile 13.07.2020 tarihli sözleşme ile anlaşmaya varıldığını, sözleşmeye istinaden davalı şirket tarafından kurulumun yapıldığını ve santralin devreye alındığını ancak son dönemde santralden beklenen elektrik üretiminde azalma olması nedeniyle müvekkili şirketin elektrik üretiminde ciddi bir kayıp olduğunu, müvekkilinin davalı şirketten arıza olup olmadığının tespitini istediğini ancak davalı şirketin gerekli incelemeyi yapmamakta ve sorunu gidermekte direndiğini, haricen yapılan denetim sonucunda 132 adet diyot hatası olduğunun tespit edildiğini, bunun üzerine Kayseri 13. Noterliğinin ...tarih ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile durumun davalı şirkete bildirildiğini, davalı şirketin ihtarnameye Üsküdar 20. Noterliğinin ... tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile cevap verdiğini, verdikleri cevapta sorumluluğun kendilerinde olmaması nedeniyle müvekkilinin taleplerinin karşılanmadığını, Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin... D.iş sayılı dosyası ile delil tespiti yaptırdıklarını, enerji panelinin arızalı olduğu ve bu panellerin gizli ayıplı olduğu ve bu haliyle montaj edildiği ve bu arızaların kullanıcı hatasından kaynaklanmasının mümkün olmadığının tespit edildiğini, yapılan arabuluculuk görüşmelerinden bir sonuç alamadıklarından bahisle davanın kabulü ile ayıplı olarak müvekkili şirkete satımı ve anahtar teslim kurulumu yapılan güneş panellerinin aynı nitelik ve teknik özellikleri kapsayan yenisi ile değiştirilmesi için gerekli bedel talebi yönünden şimdilik 1.000.000,00-TL bedelin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, ayıplı güneş panellerinin yenisi ile değiştirilmesi için gerekli montaj ve işçilik bedeli talebi yönünden şimdilik 1.000,00-TL bedelin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, ayıplı güneş panelleri ve sistem nedeniyle müvekkili şirketin elektrik üretim kaybının başladığı tarihten itibaren dava tarihine kadarki elektrik üretim kaybı nedeniyle şimdilik 1.000,00-TL bedelin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderlerinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir. CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davada Kayseri Mahkemelerinin yetkili olmadığını, davanın müvekkili şirketin yerleşim yeri adresinin bulunduğu İstanbul Anadolu Mahkemelerinin yetkili olduğunu, delil tespitinin usul ve kaidelere aykırı şekilde yapıldığını, bu bilirkişi raporuna dayanılmasının hukuk düzeninde herhangi bir karşılığı bulunmadığını, davacı tarafın iddialarını sözleşme ve eki niteliğindeki teknik şartname somutunda ispatlayamadığını, geçici kabulün 18/01/2021 tarihinde yapıldığı ve üzerinden 4 yılı aşkın süre geçtiği göz önünde bulundurulduğunda sistemin garanti kapsamında olmadığını ve bu kapsamda davacının müvekkilinden herhangi bir talepte bulunamayacağını, müvekkilinin söz konusu panellerin üreticisi olmadığını, davacının talimatı doğrultusunda üçüncü bir şahıstan temin ettiğini ve yalnızca kurulumu gerçekleştirdiğini, ürünlerin ayıplı olmadığını, geçici kabulün yapıldığı tarihten sonraki 48 ay içinde herhangi bir ayıp bildiriminde bulunulmadığını, davacının belirsiz alacak davası açmasında hukuki yararı bulunmadığını, neticeten öncelikle usuli itirazları nazara alınarak davanın usulden reddine, esasa girilmesi halinde esastan reddine karar verilmesini, yargılama giderlerinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER : Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır. Davacı tarafça; Taraflar arasında imzalanan Çatı Üzeri Ges Santrali EPC Kurulum sözleşmesi ve ekleri, taraflar arasındaki e-mail kayıtları , Müvekkil şirketçe üçüncü bir firmaya yaptırılan tespite ilişkin rapor, Kayseri 13. Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi, Üsküdar 20. Noterliğinin...tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi, Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyası, 17.10.2024 tarihli zorunlu arabuluculuk “anlaşamama” tutanağı, EPDK fiyat tabloları, Müvekkil şirket tarafından ödenen elektrik faturaları, mahsuplaşma belgeleri, OSB müdürlüğü elektrik tüketim kayıtları, TEDAŞ ve TEİAŞ kayıtları, keşif, bilirkişi incelemesi, ticari defter ve belgeler, tanık, yemin beyanlarına delil olarak dayanılmıştır. Davalı tarafça; Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyasına, takibe dayanak yapılan sözleşmeye, 18/08/2022 tarihli ihtarnameye, arabuluculuk başvuru formuna ve arabuluculuk tutanaklarına, hesap dökümüne, tanık anlatımlarına, keşif ve bilirkişi incelemesine ve yemin beyanına delil olarak dayanılmıştır. Taraf vekilleri tarafından delil olarak dayandıkları bir kısım kayıt ve belgelerin örnekleri dilekçelerinin ekinde dava dosyasına sunulmuştur. İlgili Tapu Müdürlüğüne müzekkere yazılarak Kayseri İli, Hacılar İlçesi, ... Mah.,... Ada, ... Parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının gönderilmesi istenmiş, 16/01/2025 tarihli yazı ile müzekkeremize cevap verilmiştir. Kayseri 2.Asliye Ticaret Mahkemesinin...D.İş sayılı dosyasının Uyap kayıtları dosyamıza eklenmiştir. Kayseri Defterdarlığına müzekkere yazılarak davacı şirketin ''Organize Sanayi Bölgesi...Cad.No:... Melikgazi/Kayseri'' adresindeki GES Santralindeki faaliyetine ilişkin vergi beyannamelerinin gönderilmesi istenmiş, Mimarsinan Vergi Dairesinden gelen 29/04/2025 tarihli yazı ile müzekkeremize cevap verilmiştir.
Davacı vekiline HMK'nun 222 ve TTK'nun 83. maddesi gereği 2020-2021-2022 -2023 ve 2024 yılına ait tüm ticari kayıt ve defterlerin ibrazı, ibrazı mümkün değilse nedenleriyle birlikte bilirkişi incelemesine hazır edilecek açık adresin ve bu adreste ticari defter ve kayıtları bilirkişiye sunacak kişinin ad, soyad ve telefon numarasının bildirilmesi için süre verilmiş, 16/05/2025 tarihli dilekçe ile davacı vekili beyanda bulunmuştur. Hacılar Belediye Başkanlığı'na müzekkere yazılarak Kayseri İli, Hacılar İlçesi,... Mahallesi, ... ada,...parsel sayılı taşınmazın mimari projesinin gönderilmesi istenmiş, 20/05/2025 tarihli yazı ile müzekkeremize cevap verilmiştir. Mahallinde 1 Mali Müşavir, 1 Makine Mühendisi, 1 İnşaat Mühendisi Ve 1 Elektrik Elektronik Mühendisi olmak üzere 4 kişilik bilirkişi heyeti refakate mahallinde keşif yapılmasına, Bilirkişi heyetinden iddia, savunma, 13/07/2020 tarihli sözleşme, Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin...D.İş sayılı dosyası, davacı vekilince dava dilekçesi ekinde sunulan raporlar, ihtarnameler ve tüm dosya kapsamı incelenerek; taraflar arasında imzalanan 13/07/2020 tarihli "Çatı Üzeri GES Santrali EPC Kurulum Sözleşmesi" kapsamında davalı tarafça davacıya ait "Karpuzsekisi Mah. OSB ... Cad. No...- Melikgazi/Kayseri" adresindeki taşınmazın çatısına kurulan güneş enerji santralindeki güneş enerjisi panellerinin 698 adedinin çalışıp çalışmadığı, arızalı olup olmadığı, sözleşme ve ekindeki teknik şartname kapsamına uygun imal ve montaj yapılıp yapılmadığı, ayıplı olup olmadığı, var ise bu ayıbın gizli ayıp mahiyetinde olup olmadığı, kaç tanesinin ayıplı/gizli ayıplı olduğu, ayıbın imalat hatasından mı, montaj hatasından mı yoksa montaj sonrası kullanımdan kaynaklı mı olduğu, neticeten davacının davalıdan ayıplı güneş enerjisi panelinden kaynaklı olarak alacaklı olup olmadığı, var ise davacının ayıplı panellerin yenisi ile değiştirilmesi, bu iş için gerekli montaj ve işçilik gideri ile ayıbın ortaya çıktığı tarihten dava tarihine kadar üretim kaybının ne kadar olacağı hususlarında açıklamalı, gerekçeli ve mahkeme denetimine uygun rapor tanzim edilmesinin istenilmesine, karar verilmiştir. Karar verilen tarihte refakate alınan bilirkişilerle birlikte mahallinde keşif yapılmış, keşfe katılan bilirkişiler Mali Müşavir ..., Elektrik Mühendisi ..., Gayrımenkul Değerleme Uzmanı İnşaat Mühendisi bilirkişi... ve Makine Mühendisi bilirkişi ... tarafından düzenlenen ... tarihli raporda özetle; "Hücre Yanıkları Neticesinde; 713 Adet panel içerisinde bulunan hücre yanıkları tespit edilmiştir saha da bulunan güneş panelleri 60 hücre yapısına ve 330 w güce sahiptir Hücre başına güç 5,5 watt tır. Yanık hücre kayıpları 713 adet x 5,5 watt =3.921,5 watt Diyot Hataları Neticesinde; 157 adet diyot hatası Diyot hatalarında 1 panel için 15 adet hücrenin çalışmamasına neden olmaktadır. Bu verilere göre 1adet hücre gücü 5,5 x 12 =82,5 watt 157 adet x 82,5 watt =12.952,5 watt Panel Hataları Neticesinde; 22 string hatası (372 adet) + 4 çalışmayan panel Her panel 330 watt güce sahiptir bu verilere göre 376 adet x 330 watt =124.080,00 watt Diyot+ Hücre Yanığı Hataları Neticesinde; 14 adet Diyot + Hücre yanığı hatalı panel (14x82,5)+(14x5,5)=1.232,00 watt TOPLAM KAYIP: 3.921,5 + 12.952,50 + 124.080,00 + 1.232,00 = 142.186 W-saat kayıp bulunmaktadır. KAYSERİ İÇİN YILLIK GÜNEŞLENME SÜRESİ; ¸ 2.842 saat /yıl günlük 7,78 saate tekabül etmekte olup hesaplama buna göre yapılacak olursa; Tesisin Kabul Tarihi : 18.01.2021 Dava Tarihi : 14.05.2025 Toplam Gün : 1577 Gün TOPLAM KAYIP : 1577 gün x 7,78 saat x 142.186 w =1.744.488,56 kW kayıp hesaplandığı,
13/07/2020 tarihli "Çatı Üzeri GES Santrali EPC Kurulum Sözleşmesi" kapsamında davalı tarafça13/07/2020 tarihli "Çatı Üzeri GES Santrali EPC Kurulum Sözleşmesi" kapsamında davalı tarafça davacıya ait "... Mah. OSB ... Cad. No:...- Melikgazi/Kayseri" adresindeki taşınmazın çatısına kurulan güneş enerji santralindeki güneş enerjisi panellerinin; 794 Adet panelin değiştirilmesi gerektiği, Meydana gelen arızaların sözleşme ve ekindeki teknik şartname kapsamındaki montaj esnasında olabileceği gibi sonradan da oluşabileceği, ayıplı olduğu, ayıbın gizli ayıplı olduğu, sonradan ortaya çıktığı, panellerin imalat hatasından kaynaklı olabileceği ancak tespitinin mümkün olmadığı, noktasal/hücre ısınma hatasının kuş pisliği, hatalı hücre, gölgelenme, üretici hatası çatlak, montaj hatası çatlak vb. olası dış nedenlerden dolayı oluşabileceği, diyot hatasının by-pass diyotlarında veya diyotların bağlantılarında oluşan sorunlardan kaynaklanabileceği ve panel içindeki bağlantı noktalarında oluşan kopukluklardan kaynaklanacağı, string hatasının panelde, kabloda, sigortada veya bağlantı noktalarında oluşan hatalardan kaynaklanacağı, lehim hatasının paneli oluşturan hücrelerin birbirlerine bakır yollarının sağlıklı lehimlenmemesi sonucu oluşan aşırı ısınmalarla meydana gelen arızalar olacağı, Davacının davalıdan ayıplı güneş enerjisi panelinden kaynaklı olarak alacaklı olduğu, Yukarıda belirtildiği üzere 330 W lık güneş enerjisi panellerinin 5.000 TL/adet olacağı, PANEL BEDELİ : 794 x 5.000 TL = 3.970.000 TL (PİYASA ARAŞTIRMASI) MONTAJ VE İŞÇİLİK GİDERİ (KDV DAHİL) : 794 x 250 TL/Adet = 198.500 TL (PİYASA ARAŞTIRMASI) Kabul tarihi ile dava tarihi arasındaki yaklaşık güç kaybı, TOPLAM KAYIP : 1577 gün x 7,78 saat x 142.186 w : 1.744.488,56 kW olarak hesaplanmıştır. Kabul tarihi ile dava tarihi arasındaki yaklaşık güç kaybının parasal karşılığı; davacıya dava dışı KAYSERİ ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ MÜDÜRLÜĞÜ tarafından tüketimlerine karşılık düzenlenen... nolu fatura içeriğinin aşağıdaki gibi olduğu tespit edilmiştir. Sıra Malzeme / Hizmet Açıklaması Miktar Birim Fiyat Tutar 1 Aktif Enerji Bedeli 155.497,86-KWH 3,6346 565.169,88 2 İletim Sis.Kullanım Bedeli 155.497,86-KWH 0,1335 20.758,96 3 OSB Dağıtım Sistemi Kul.Bed. 155.497,86-KWH 0,0795 12.362,08 4 Enerji Tüketim Vergisi 1,00-KWH 5.651,70 5.651,70 Toplam 603.942,62 KDV (%20) 120.788,52 Genel Toplam 724.731,14
Söz konusu fatura esas alınarak teknik bilirkişilerce tespit edilen toplam 1.744.488,56 kW güç kaybı nın hesaplaması ise aşağıdaki şekilde yapılmıştır. Sıra Malzeme / Hizmet Açıklaması Miktar Birim Fiyat Tutar 1 Aktif Enerji Bedeli 1.744.488,56-KWH 3,6346 6.340.518,12 2 İletim Sis.Kullanım Bedeli 1.744.488,56-KWH 0,1335 232.889,22 3 OSB Dağıtım Sistemi Kul.Bed. 1.744.488,56-KWH 0,0795 138.686,84 4 Enerji Tüketim Vergisi 1,00-KWH 63.405,18 63.405,18 Toplam 6.775.499,36 KDV (%20) 1.355.099,87 Genel Toplam 8.130.599,23
Yapılan hesaplamaya göre davacının 1.744.488,56 kW güç kaybının OSB' nin davacıya düzenlemiş olduğu fatura esas alınarak hesaplanan güncel tutarının KDV dahil 8.130.599,23-TL olacağı hesap ve tespit edilmiştir. Davacının davalıdan ayıplı güneş enerjisi panelinden kaynaklı olarak toplam alacağının 12.299.099,23 TL olacağı hesap ve tespit edilmiştir. Hesaplama: PANEL BEDELİ : 794 x 5.000 TL = 3.970.000 TL MONTAJ VE İŞÇİLİK GİDERİ (KDV DAHİL) : 794 x 250 TL/Adet = 198.500 TL Kabul tarihi ile dava tarihi arasındaki yaklaşık güç kaybı :1.744.488,56-KWH = 8.130.599,23 TL Toplam 12.299.099,23 TL"olarak hesaplanmıştır.
Dosyanın önceki bilirkişi kuruluna tevdi edilerek; tarafların kök rapora yönelik beyan ve itirazlarının karşılanması ve ayrıca davacının üretim kaybı talebi yönünden kök raporda geçici kabul tarihinden dava tarihine kadar hesaplama yapılmış olmakla bu kez ek raporda geçici kabulün yapıldığı tarihten Kayseri 13. Noterliği'nin... tarihli ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesinin tebliğinden itibaren verilen 5 günlük sürenin dolduğu tarihe kadar alternatifli hesaplama yapılmasının istenilmesine, karar verilmiştir. Bilirkişi heyetince düzenlenen 01/12/2025 tarihli ek raporda özetle; "...Yapılan hesaplamaya göre davacının 1.340.722,98 kW güç kaybının OSB' nin davacıya düzenlemiş olduğu fatura esas alınarak hesaplanan tutarının KDV dahil 4.896.839,90-TL olacağı hesap ve tespit edilmiştir." şeklinde ek rapor düzenlenmiştir. ... duruşmada; "ben 5 yıldır davalı şirketin Kayseri bölgesindeki bütün güneş enerjisi işlerini yapmaktayım. 2024 yılında davacı taraf bu konuyu bize ilettiğinde ben bizzat gidip yerinde incelemelerde bulundum. Davacı firma yetkililerine bir bakım hizmeti alınması gerektiğini, bununla ilgili bir şey yapılmadığını söyledim. Daha sonra davalı şirketin yetkilileri ile görüştüğümde bu panelleri davacı şirketin kendisinin aldığını öğrendim. Güneş panelleri bu yatırımın %60'ını kapsadığından doğrudan güneş panellerinin kendilerinin aldığını belirttiler, davacı panelleri kendisi temin etmiş, davalı şirket ise montajını gerçekleştirmiş. Bununla ilgili faturalar mevcuttur. Benim gittiğimde sözleşmenin üzerinden 3.5 yıl gibi bir süre geçmişti. Öncesinde 2022 senesinde bakım onarım için gitmiştik, kablo ve inverterlerde değişiklik yapmıştık. Fiili olarak yılda 4 defa gittiğimiz oldu, arıza olduğunda daha sık gidiyorduk, dedi. Davacı vekilinin talebi üzerine tanıktan soruldu. Tanık beyanında : davacı şirkete yapılan santralin kurulumu esnasında ben bulunmadım, montajı biz gerçekleştirmedik. Davalı taraf ile son 5 yıldır anlaşmamız doğrultusunda tüm bakım işlerini biz yürütüyoruz. Panelleri davacının aldığını bana davalı şirketin yetkilileri söylemiştir, dedi. Davalı vekilinin talebi üzerine tanıktan soruldu. Tanık beyanında : güneş panelleri bölgesel olarak özellikle OSB'de çok kirlenmektedir, bunların düzenli olarak temizlenmesini üretici firmalar öneriyor, biz bu temizliğin yapıldığını görmedik, olay ile ilgili başkaca bir bildiğim yoktur, ayrıca tanıklık ücreti talebim yoktur" şeklinde beyanda bulunmuştur. Dosyanın yeniden önceki bilirkişi kuruluna tevdi edilerek; A-Davalı vekili tarafından 14/10/2025 tarihli dilekçe ekinde sunulan uzman görüşündeki tespitlerin değerlendirilmesi, B-Üretim kaybı bedelinin alternatifli olarak a-) ihtar tarihi olan 13/05/2024 tarihinden dava tarihine kadar, b-) ayıbın ortaya çıktığı tarihten itibaren (tespit edilememesi halinde ihtar tarihi baz alınması) ayıbın giderilmesi için makul süre belirlenerek bu sürenin sonundan dava tarihine kadar olacak şekilde hesap edilmesi, C-Ayıplı olduğu tespit edilen panellerin ayıbın ortaya çıktığı tarih itibariyle (tespit edilememesi halinde ihtar tarihinin baz alınması) serbest piyasa rayiçlerine göre panel bedeli, işçilik ve montaj bedelinin hesaplanması hususlarına ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli ikinci kez EK RAPOR tanziminin istenilmesine, karar verilmiştir. 25/02/2026 tarihli ek raporda özetle; "A-Güneş panellerinden ve montaj ve işçilikten davalının sorumlu olacağı kabulünde; davacının davalıdan 9.065.339,90-TL alacaklı olacağı hesap ve tespit edilmiştir. Bu tutar içerisindeki sistem kullanım bedelinin KDV dahil 45.005,37-TL olacağı, bu tutarın dahil edilmemesi halinde güç kaybı bedelinin 9.020.334,53-TL olacağı hesap ve tespit edilmiştir. B-Güneş panellerinden davacının sorumlu olacağı, montaj ve işçilikten davalının sorumlu olacağı kabulünde; davacının davalıdan 5.095.339,90-TL alacaklı olacağı hesap ve tespit edilmiştir. Bu tutar içerisindeki sistem kullanım bedelinin KDV dahil 45.005,37-TL olacağı, bu tutarın dahil edilmemesi halinde güç kaybı bedelinin 5.050.334,53-TL olacağı hesap ve tespit edilmiştir." şeklinde ek rapor düzenlenmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE: Dava, taraflar arasında akdedilen 13/07/2020 tarihli sözleşme uyarınca davalı tarafın davacıya ait adreste kurulumunu yaptığı güneş panellerinden 698 adedinin ayıplı olup olmadığı, ayıplı ise davacının talep ettiği ayıplı panellerin yenisi ile değiştirilmesi, montaj ve işçilik ile üretim kaybı zararların tazmini istemine ilişkindir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 4/1-a maddesine göre davaya bakmaya mahkememiz görevlidir. 6545 Sayılı Kanunun 45. maddesi ile değişik 5235 sayılı Kanunun 5/3. maddesi gereğince iş bu davanın dava değeri itibariyle Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi heyeti tarafından yürütülmesi gerekeceği anlaşılmakla, dosya mahkememiz heyetine tevdi edilmiştir.
Dava şartı arabuluculuk faaaliyeti kapsamında taraflar anlaşmaya varamadıkları görülmüştür. Taraflar arasında uyuşmazlık konuların değerlendirmesinde; Taraflar arasında uyuşmazlık; taraflar arasında akdedilen 13/07/2020 tarihli sözleşme uyarınca davalı tarafın davacıya ait adreste kurulumunu yaptığı güneş panellerinden 698 adedinin ayıplı olup olmadığı, ayıplı ise davacının talep ettiği ayıplı panellerin yenisi ile değiştirilmesi, montaj ve işçilik ile üretim kaybı zararlarından davalının sorumlu olup olmadığı, mahkememizin yetkili olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır. Yetkiye ilişkin itirazın değerlendirilmesi; Taraflar arasında düzenlenen sözleşmede yetki sözleşmesinin (m. 14) bulunması ve ayrıca HMK 'nın 10.maddesi uyarınca sözleşmenin ifa edileceği yer taraflar arasındaki 13/07/2020 tarihli sözleşmeye göre mahkememiz yargı çevresi içinde bulunduğundan davalı tarafın yetki itirazının reddine karar verilmiştir. -Esasa ilişkin meselenin değerlendirilmesi; Taraflar arasındaki akdî ilişki sözleşme tarihi itibarıyla yürürlükte olan 6098 sayılı TBK'nun 470. maddesinde tanımlanan eser sözleşmesi niteliğinde olup, bu sözleşmeler karşılıklı edimleri içeren sözleşme niteliğini taşımaktadır. Yüklenicinin iş bedeline hak kazanabilmesi için eser sözleşmesi ile yüklendiği eseri fen ve sanat kuralları ile tekniğine ve iş sahibinin ondan beklediği amaca uygun olarak tamamlayıp teslim etmek zorundadır. Bu tür sözleşmelerde taraflardan birinin temerrüdü halinde diğer tarafın hakları 6098 sayılı TBK'nun 123. ve 124. 125. maddelerinde tanımlanmıştır. Bunlar; a)Aynen ifayı istemekte direnmek ve gecikme yüzünden uğranılan zararın tazminin istemek veya, b) Sözleşmenin ifasından vazgeçerek olumlu ( müsbet ) zararını istemek veya, c) Sözleşmeyi feshederek menfi zararını istemek olarak sayılmıştır. Aynen ifayı reddederek onun yerine tazminat istemek ya da sözleşmeden dönmek kararında olan alacaklının, mütemerrit borçluya, borcunu aynen ifa etmesi için uygun bir süre vermesi gerekir (Yargıtay 6. H.D. 2022/1977 Esas, 2023/1566 Karar sayılı ilamı). Karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde, taraflardan biri temerrüde düştüğü takdirde diğeri, borcun ifa edilmesi için uygun bir süre verebilir veya uygun bir süre verilmesini hâkimden isteyebilir (TBK 123/1). Borçlunun içinde bulunduğu durumdan veya tutumundan süre verilmesinin etkisiz olacağı anlaşılıyorsa veya borçlunun temerrüdü sonucunda borcun ifası alacaklı için yararsız kalmışsa ya da borcun ifasının, belirli bir zamanda veya belirli bir süre içinde gerçekleşmemesi üzerine, ifanın artık kabul edilmeyeceği sözleşmeden anlaşılıyorsa borçluya süre verilmesine gerek yoktur (TBK 124/1). Eser sözleşmesinde yüklenicinin temerrüdü halinde iş sahibinin sahip olduğu seçimlik haklar yönünden TBK'nun 125. maddesi hükümleri uygulanmalıdır. Bu maddeye göre; temerrüde düşen borçlu, verilen süre içinde, borcunu ifa etmemişse veya süre verilmesini gerektirmeyen bir durum söz konusu ise alacaklı, her zaman borcun ifasını ve gecikme sebebiyle tazminat isteme hakkına sahip ise de (TBK 125/1) alacaklı, ayrıca borcun ifasından ve gecikme tazminatı isteme hakkından vazgeçtiğini hemen bildirerek, borcun ifa edilmemesinden doğan zararın giderilmesini isteyebilir veya sözleşmeden dönebilir (TBK 125/2). Sözleşmeden dönme hâlinde TBK'nun 125/3. maddesi uyarınca taraflar, karşılıklı olarak ifa yükümlülüğünden kurtulurlar ve daha önce ifa ettikleri edimleri geri isteyebilirler (Yargıtay 15. H.D. 2017/2330 Esas, 2017/4156 Karar sayılı ve Yargıtay 23. H.D. 2014/9421 Esas, 2016/1340 Karar sayılı ilamı). İşveren ...San ve Tic A.Ş. ile yüklenici...Sanayi ve Ticaret A.Ş. arasında imzalanan 13/07/2020 tarihli sözleşmeyle, Kayseri ili Hacılar ilçesinde bulunan fabrikanın çatısına anahtar teslim güneş enerjisi santrali (GES) kurulumu işi üstlenilmiştir. İlgili yapım işinin süresi, TEDAŞ kabulü hariç olmak üzere 30 iş günü olarak belirlenmiştir. Yüklenici, geçici kabul tarihinden itibaren 3 yıl boyunca sistem garantisi vermeyi ve bu süre zarfında santralin sorunsuz çalışmasını, rutin bakımlarını, arıza veya hatalı malzeme durumunda yedek parça teminini ve onarımı sağlamayı taahhüt etmiştir. Sistemde kullanılacak bileşenlerin garanti süreleri geçici kabul tarihinden başlamak üzere; fotovoltaik güneş panellerinin fiziksel dayanımı için 10 yıl, lineer enerji üretimi için 25 yıl, alt konstrüksiyon ve invertörler için 5 yıl, diğer kısımlar ve parçalar için ise 2 yıl olarak kararlaştırılmıştır. Garanti süresi kapsamında meydana gelen imalattan kaynaklı kusur ve arızaların ücretsiz olarak onarılması veya değiştirilmesi ile bu işlemlerdeki her türlü sigorta, nakliye, kargo ve diğer masrafların yükleniciye ait olacağı sözleşmede yer almaktadır. Sözleşmeye göre yüklenici arızanın bildirilmesini takip eden 4 saat içinde arızaya müdahale etmekle ve en geç 2 iş günü içinde arızayı gidermekle yükümlüdür. İşveren veya işverenin tayin ettiği üçüncü bir kişi tarafından yükleniciye yazılı bilgi verilmeden donanımlara ait parça ve kısımların tamir, bakım veya değişiminin yapılması halinde ise yüklenicinin garanti kapsamındaki sorumluluklarından muaf tutulacağı imza altına alınmıştır. 18/01/2021 tarihinde geçici kabulü yapılan santralde zamanla meydana gelen aksaklıklar üzerine mahallinde yapılan keşif ve alınan 25/02/2026 tarihli ek bilirkişi raporu doğrultusunda; tesiste bulunan 794 adet panelde tespit edilen hücre yanıkları ve diyot hatalarının imalat ile montaj kaynaklı gizli ayıp mahiyetinde olduğu, bu durumun sözleşmenin 4.5 ve 4.6 maddelerinde düzenlenen garanti kapsamına girdiği ve davalının meydana gelen ayıplardan sorumlu olduğu sonucuna varılmıştır. Ayıplı panellerin ihtar tarihi olan 03/05/2024 tarihi itibarıyla serbest piyasa rayiçlerine göre yenisiyle değiştirilmesi için gereken 3.215.700,00 TL panel bedeli ile 162.770,00 TL KDV dahil montaj ve işçilik bedeli talebinin sübut bulduğu ve davalıdan tahsilinin gerektiği kanaatine varılmıştır. Davacının elektrik üretim kaybından doğan tazminat talebi yönünden yapılan değerlendirmede ise; Türk Medeni Kanunu'nun 2. maddesinde düzenlenen dürüstlük kuralı ile borçlar hukukunun genel ilkeleri gereği, basiretli bir tacir olan alacaklının, zararın artmasını önlemek ve en aza indirmek için uygun tedbirleri alma yükümlülüğü bulunmaktadır. Davacı tarafça ayıp durumunun davalıya ihtar edildiği (ayıp tarihi belirlenemediğinden bu tarih esas alınarak) 03/05/2024 tarihinden itibaren panellerin yenilenmesi ve arızanın giderilmesi için 2 aylık makul sürenin (03/05/2024 ile 03/07/2024 tarihleri arası) yeterli olduğu, davacının bu süre içerisinde arızayı gidererek veya giderilmesini sağlayarak zararın büyümesini engellemesi hakkaniyet gereğidir. Bu itibarla, davalının hukuken sorumlu olacağı 61 günlük makul onarım süresine isabet eden toplam güç kaybı (61 gün x 7,78 saat x 142.186 W) 67.478,63 kWh olarak tespit edilmiştir. Bu kayıp üzerinden bilirkişi raporundaki birim fiyatlar esas alınarak yapılan hesaplamada; 188.760,13 TL aktif enerji bedeli (67.478,63 kWh x 2,797332) 9.008,40 TL iletim sistemi kullanım bedeli (67.478,63 kWh x 0,133500) 5.725,63 TL OSB dağıtım sistemi kullanım bedeli (67.478,63 kWh x 0,084851) 1.887,60 TL enerji tüketim vergisi (188.760,13 TL x 0,010000) olmak üzere KDV hariç toplam 205.381,76 TL bulunmuştur. Bu tutara %20 oranındaki 41.076,35 TL KDV ilave edildiğinde genel toplam 246.458,11 TL'ye ulaşmaktadır. Ancak üretilmeyen enerji için sistem kullanım bedelinin yansıtılamayacağına ilişkin bilirkişi tespiti doğrultusunda, hesaplanan genel toplamdan OSB dağıtım sistemi kullanım bedelinin KDV dahil tutarı olan 6.870,75 TL düşülmüş ve nihai olarak 239.587,36 TL üretim kaybı tazminatından davalının sorumlu olduğu kabul edilmiştir. Davacının makul süreyi aşan döneme ilişkin üretim kaybı talepleri dürüstlük kuralı çerçevesindeki zararı sınırlama yükümlülüğüne aykırılık oluşturduğundan reddedilmiş, netice itibarıyla sübut bulan 3.215.700,00 TL panel bedeli, 162.770,00 TL montaj ve işçilik bedeli ve 239.587,36 TL üretim kaybı bedeli olmak üzere toplam 3.618.057,36 TL alacak yönünden davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir. Davacı taraf dava dilekçesi ile davasını 1.002.000,00 TL üzerinden açmış, kalan kısmı ise ıslah yoluyla artırmıştır. İhtarnamenin alacağı belirli hale getirmemesi ve dava öncesinde usulüne uygun bir temerrüt oluşmaması nedeniyle, kabul edilen alacağın 1.002.000,00 TL'lik kısmına dava tarihinden, bakiyesine ise ıslah tarihinden itibaren ticari işlerde uygulanan avans faizi işletilmesine karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davacının davasının Kısmen Kabulü ile, 3.215.700,00-TL panel bedeli, 162.770,00-TL montaj ve işçilik bedeli, 239.587,36-TL üretim kaybı olmak üzere toplam 3.618.057,36-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, alacağın 1.002.000,00-TL'sine dava tarihinden bakiyesine ise ıslah tarihi 29/04/2026 tarihinden itibaren ticari avans faizi uygulanmasına, 2-Davacının fazlaya ve faiz başlangıç tarihine ilişkin istemlerinin ayrı ayrı reddine, 3-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması gereken 247.149,49-TL nispi karar ve ilam harcından dava açılırken davacıdan peşin olarak alınan 17.111,66-TL peşin harç ile ıslah harcı olarak yatırılan 52.993,00-TL olmak üzere toplam 70.104,66-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 177.044,83-TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, 4-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-11-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama giderinin) kabul ve ret oranına göre 3.172,94-TL'nın davalıdan, bakiye 427,06-TL'nın davacı taraftan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, 5-Davacı tarafça yapılan 615,40-TL başvurma harcı, 17.111,66-TL peşin dava harcı, 4.361,50 TL keşif harcı ve 52.993,00-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 75.081,56-TL harcın davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, 8-Davacı tarafça yapılan yapılan bilirkişi ücreti, elektronik posta gideri ve posta gideri olmak üzere toplam 70.530,00-TL yargılama giderinden kabul ve ret oranına göre hesaplanan 62.066,40-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 9-Davalı tarafından yapılan posta masrafından ibaret 392,50-TL yargılama giderinden kabul ve ret oranına göre hesaplanan 47,10-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davalı üzerinde bırakılmasına, 10-6100 sayılı HMK'nun 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde yatıran tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine, 11-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. gereğince davanın kabul edilen kısmı üzerinden hesap ve taktir olunan 511.986,30-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 12-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince davanın kabul edilen kısmı üzerinden hesap ve taktir olunan 77.924,80-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 13-Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca dava dosyasının tarih ve işlem sırasına düzenlenip dizi listesine bağlanmasına, Yazı İşleri Müdürü tarafından kontrolü yapıldıktan sonra istinaf incelemesine gönderilmesine veya mahkememiz arşivine kaldırılmasına, Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi’nde istinaf kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 29/06/2026
Başkan ... E-imzalıdır Üye ... E-imzalıdır Üye ... E-imzalıdır Katip ... E-imzalıdır