T.C. ... BAM .... HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: ... BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ .... HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : KARAR NO :
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A G E R E K Ç E L İ İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN : ... (...) ÜYE : ... (...) ÜYE : ... (...) KATİP : ... (...)
İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : ... .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : KARAR NO : KARAR TARİHİ : İSTİNAF BAŞVURU TARİHİ : DAVACI : ...- DAVALI : ... -
DAVA : Haksız Rekabetin Tespiti, Önlenmesi, Tazminat KARAR TARİHİ : KARAR YAZIM TARİHİ :
Davacı ve davalı vekili tarafından yukarıda belirtilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmış olmakla dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde gereği görüşülüp düşünüldü:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ: Davacı vekili, müvekkili şirketin uzun yıllardır oturma grupları ürettiğini, bizzat müvekkili şirket yetkilisi tarafından yaklaşık bir yıllık çalışma ve emek sonucu tasarımı gerçekleştirilen "..." isimli ürünün son derece özgün bir tasarıma sahip, mobilya sektöründe farklılık yaratan ve beğeni toplayan bir ürün olduğunu, müvekkili firma ile özdeşleşen söz konusu ürünün 04/03/... tarihinde ilk kez pazarlanmaya başlanmış olup ürün hakkında müvekkili tarafından ... nezdinde ... başvuru numarası ile endüstriyel tasarım tescil başvurusunda bulunulduğunu, davalı ...'in müvekkili firmaya ait ... koltuk takımından sipariş verdiğini, ürünün davalıya tesliminden sonra müvekkili şirket tarafından tasarımı kendisine ait ürünün ayırt edilemeyecek kadar benzerlerinin davalı şirket tarafından üretilip satıldığının, internet sitesi ve ürün kataloglarında yayınlandığının ve davalı ...'in davalı şirketin dış ticaret müdürü olduğunun tespit edildiğini, davalı ...'in müvekkilinden satın aldığı ürünü kişisel kullanımı için sipariş etmemiş olup bu sayede ürünün ayırt edilemeyecek kadar benzerlerinin üretilip piyasaya sunulduğunu, müşteriler nezdinde de iltibasa yol açıldığını, davalıların eylemlerinin haksız rekabet teşkil ettiğini ileri sürerek davalıların haksız rekabetinin ref ve men'i ile tecavüzün önlenmesine, tahkikat aşamasında ortaya çıkacak asıl alacak miktarına kadar arttırım yapmak üzere şimdilik ....000 TL maddi tazminatın ve 20.000 TL manevi tazminatın davalılardan müştereken tahsiline, hükmün ilanına karar verilmesini talep etmiş olup davacı vekili ... tarihli bedel arttırım dilekçesi ile ....242,44 TL maddi tazminat talebinde bulunmuştur. Davalı ... vekili, davanın görevli mahkemede açılmadığını, davacı iddialarının gerçeği yansıtmadığını, davalı şirkette çalıştığını ancak bahse konu ürünü ev arkadaşlarıyla birlikte yaşadığı evin ihtiyacını karşılamak için aldığını savunarak davanın reddini talep etmiştir. Davalı şirket vekili, mahkemenin görevsiz olduğunu, müvekkilinin ... ... numarası ile bahse konu ürün için tescil başvurusu yaptığını, ayrıca müvekkili tarafından üretilen ürünün davacıya ait ürün ile birebir aynı olmadığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Mahkemece yapılan yargılama neticesinde, davalı şirkete ait ... nolu tasarımın, davacıya ait ... nolu tasarımla (... ikili koltuk) birbirinin aynısı olduğu, görsel, fonksiyonel ve işlevsel olarak herhangi bir farkın olmadığı, davalı ... ... San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin davacı adına tescilli ... nolu tasarımını taklit ederek üretip satma eylemlerinin haksız rekabet oluşturduğu gerekçesiyle, davalı ... ... San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin davacı adına tescilli ... Nolu tasarımını taklit ederek üretip satma eylemlerinin haksız rekabet oluşturduğunun tespitine, haksız rekabetin menine, ....000,00 TL maddi, ....000,00 TL manevi tazminatın ... ... San. Ve Tic. Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine, davalı vekilinin zamanaşımı itirazının kabulü ile ıslah edilen 2.242,44 TL yönünden davanın reddine, davaya konu eylemleri davalı şirket ... ... San. Ve Tic. Ltd. Şti. gerçekleştirdiğinden davalı ... yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: İstinaf talebinde bulunan davacı vekili, bilirkişi raporlarında tazminatın 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 151. maddesinde düzenlenen "sınai mülkiyet hakkına tecavüz edenin elde ettiği net kazanç" hükmüne dayı olarak eksik ve hatalı hesaplandığını, TTK hükümlerine göre müvekkili şirketin uğradığı maddi zararların tespitinin yapılması gerektiğine ilişkin itirazlarının değerlendirilmediğini, yine bilirkişilerce ticari defter ve kayıtların usulüne uygun olmadığının anlaşılmasına rağmen bu kayıtlar üzerinden hesaplama yapıldığını, bilirkişilerce yalnızca davalının net kazancına yönelik bir hesaplama yapıldığını, davalının haksız rekabeti olmasaydı müvekkili şirketin elde edebileceği muhtemel gelir yönünden bir araştırma yapılmadığını, hak sahibine bu iki yöntemden birini seçme hakkı tanınmış olmasına rağmen bilirkişilerce yoksun kalınan kazancın kendi belirledikleri yöntemle hesaplandığını, bu nedenlerle tespit edilen maddi zararın hatalı olduğunu, davanın belirsiz alacak davası olarak açıldığı halde artırılan miktar için zamanaşımı nedeniyle ret kararı verildiğini, davalı ...'in söz konusu haksız rekabet eylemlerine iştirak ettiği açık olduğu halde pasif husumetten davanın reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu, manevi tazminat miktarının hakkaniyete aykırı olduğunu, mahkemenin takdir hakkını kullanmaktan imtina ederek, gerçek zararın çok altında bir bedel üzerinden karar tesis ettiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir. Davalılar vekili istinaf dilekçesinde, müvekkili ... yönünden davanın reddin karar verildiğini, reddedilen davada objektif dava birleşmesinin söz konusu olup "Tecavüzün durdurulması davası", "maddi tazminat davası" ve "manevi tazminat davasının" ayrı ayrı reddedildiğini, bu nedenle de reddedilen tazminat talepleri yönünden ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği halde tek vekalet ücretine hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, müvekkili şirket yönünden ise mahkemece müvekkilinin tescilli tasarımının dikkate alınmadığını, davaya konu ürünün sınırlı sayıda üretildiğini, bilirkişi tarafından hesaplanan maliyet birimlerin çok düşük olduğunu, bu nedenle de kâr hesabının hatalı olduğunu, maddi tazminatın ... katı tutarında manevi tazminatına hükmedilmesinin yasaya aykırı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE: HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebepler ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesinde; Dava, haksız rekabetin refi, meni ile maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir. Davacı taraf, şirket yetkilisi tarafından tasarımı gerçekleştirilen "..." isimli ürünün ... nezdinde de ... başvuru numarası ile tescil edildiğini, söz konusu ürünün ayırt edilemeyecek kadar benzerinin davalı şirket tarafından üretilip/satıldığını, davalı ...'in davalı şirketin dış ticaret müdürü olduğunu ve dava konusu ürünü sipariş verdiğini, bu suretle ürünün ebat ve ölçülerini, tüm teknik ve imalat bilgilerinin ele geçirildiğini ileri sürerek haksız rekabetin ref ve meni ile maddi ve manevi tazminat talebinde bulunmuştur. İlk derece mahkemesince, yazılı gerekçe ile ... yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine, davalı ... ... San. Ve Tic. Ltd. Şti. yönünden haksız rekabetin tespiti, meni, ....000 TL maddi, ....000 TL manevi tazminatın tahsiline, ıslah edilen 2.242,44 TL yönünden zamanaşımı nedeniyle davanın reddine karar verilmiş, taraf vekillerince karara karşı istinaf başvurusunda bulunulmuştur. ...-) Davalı ... hakkında kurulan hükmün yapılan incelemesinde; Davacı taraf, davalı ...'in davalı şirketin dış ticaret müdürü olduğunu ve ürünlerini satın aldığını daha sonra ... koltuk takımının benzerinin davalı şirket tarafından satışa sunulduğunu, davalı ...'in satın aldığı ürünü kişisel kullanımı için sipariş etmediğini, ürünlerin taklidini üretmek amacıyla sipariş ettiğini iddia etmekte ise de, söz konusu iddiaları ispat yükü üzerinde olan davacının, dosya kapsamı uyarınca davalının haksız rekabet teşkil eden eylemlerini ispat edemediği anlaşılmakla, davalı ... hakkında mahkemece davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir. İlk derece mahkemesince davalı ... yönünden davanın reddine karar verilerek, davalı yararına tek bir vekalet ücretine hükmedilmiş ise de HMK'nın 110. maddesi uyarınca, davacının, aynı davalıya karşı birden fazla asli talebini, aynı dava dilekçesinde ileri sürmesi mümkün olup bu duruma davaların yığılması (objektif dava birleşmesi) denilmektedir. Böyle hallerde, her bir asli talep yönünden ayrı ayrı yargılama giderlerinin ve bu kapsamda vekalet ücretinin değerlendirilmesi gerekmektedir. Somut olayda da, dava dilekçesinin sonuç kısmında haksız rekabetin refi ve meni ile birlikte maddi ve manevi tazminat talep edilmiş olup vekille temsil olunan davalı yararına reddedilen ... asli talep yönünden ayrı ayrı vekalet ücretine takdir edilmesi gerekirken mahkemece tek vekalet ücretine hükmedilmesi doğru görülmemiş olup bu yönden davalı ... vekilinin istinaf itirazlarının kabulüne karar verilmiştir. 2-) Davalı ... ... San. Ve Tic. Ltd.Şti. hakkında kurulan hükmün yapılan istinaf incelemesinde; Davacı tarafça ... adı altında üretilen koltuk takımının benzerinin safir koltuk takımı adı altında davalı tarafça satışının yapıldığı alınan bilirkişi raporları ve ... .... Asliye Hukuk Mahkemesinin ...sayılı dosyası kapsamından anlaşılmakta olup davalının eylemi dava tarihinde yürürlükte bulunan 6762 sayılı TTK m.56 kapsamında haksız rekabet teşkil etmektedir. 6762 sayılı TTK'nın 58'nci maddesinde haksız rekabet nedeniyle zarar gören kimsenin maddi tazminat isteyebileceği belirtilmiştir. Kural olarak böyle bir istemin kabul edilebilmesi için davacının uğradığı zararı kanıtlaması gereklidir. Bu şekildeki tazminat davasında asıl olan, haksız rekabet nedeniyle davacının aktifinde azalma olduğunun iddia ve ispat edilmesidir. Ancak, bu tür zararın ispat edilmesindeki güçlüğü dikkate alan kanun koyucu, TTK'nın 58/d maddesinde eylemin mali bakımından karşılıksız kalmaması bakımından haksız rekabette bulunanın davranışı sonucu elde etmesi mümkün bulunan menfaatin karşılığını da maddi tazminat olarak hükmetme yetkisini hakime vermiştir. Somut olayda da, mahkemece davalı tarafın ticari defterlerinde inceleme yapılmış olup davacı taraf aktifindeki azalmayı iddia ve ispat hususunda delil ibraz etmemiştir. Alınan bilirkişi raporları uyarınca davalı tarafça dava konusu ürünün ... yılında ... adet fatura ile toplam ....368,02 TL'lik satışının, ... yılında ... adet fatura ile ....700 TL'lik satışının yapıldığı, ... yılında ise ... adet fatura ile ....737,28 TL'lik satışının yapıldığı tespit edilmiştir. Ancak eldeki davanın 28/06/... tarihinde açıldığı nazara alındığında maddi tazminatın tespitinde dava tarihine kadar yapılan satışların nazara alınması gerekmektedir. Buna göre de, dava tarihine kadar davalının yapılan satışlar nedeniyle elde ettiği karın ....339,44 TL olduğu bilirkişi raporlarından anlaşılmaktadır. Dava, belirsiz alacak davası olarak açılmış olduğundan mahkemece zamanaşımı nedeniyle 2.242,44 TL yönünden davanın reddine karar verilmesi yerinde görülmemiş olup bilirkişi raporları uyarınca dava tarihine kadar davalının elde ettiği karın ....339,44 TL olduğu anlaşılmakla, davacının maddi tazminat talebinin ....339,44 TL yönünden kabulüne karar verilmesi gerekmektedir. 6098 sayılı Kanun'un 50 nci maddesinin uygulanabilmesi için zarar görüldüğünün ve verenin kusuru ispat edilmesine rağmen, zararın miktarının tam olarak ispat edilememesi gerektiğinden davacı vekilinin bu yöndeki istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir Diğer yandan haksız rekabet nedeniyle hükmedilen manevi tazminat tutarının da olayın oluş şekli, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü nazara alındığında, manevi tazminat miktarının yerinde olduğu kanaatine varılmış olup davalı vekilinin bu yöndeki istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle, davalı ... ... San. Ve Tic. Ltd.Şti. vekilinin istinaf nedenleri yerinde görülmediğinden reddine, davalı ... vekili ile davacı vekilinin istinaf başvurularının kabulü ile HMK'nın 353/...-b-2 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak yeniden esas hakkında aşağıdaki şekilde hüküm kurulmasına karar verilmiştir. İlk derece mahkemesince hüküm kurulurken davacı lehine haksız rekabetin tespiti talebi kabul edildiği halde bu talebe ilişkin vekalet ücretine hükmedilmemesi yerinde değil ise de bu husus davacı vekilince istinaf nedeni yapılmadığından yeniden hüküm kurulurken davacı lehine vekalet ücretine hükmedilmemiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; I-) Davalı ... ... San. Ve Tic. Ltd.Şti. vekilinin istinaf nedenlerinin REDDİNE, II-) Davalı ... vekili ile davacı vekilinin istinaf isteminin KABULÜNE, ilk derece mahkemesinin yukarıda anılan kararının KALDIRILMASINA, 6100 sayılı HMK m. 353/...-b-2 hükmü gereğince YENİDEN HÜKÜM KURULMASINA, Buna göre; ...-) Davanın davalı ... yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, 2-) Davalı ... ... San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin davacı adına tescilli ... Nolu tasarımını taklit ederek üretip satma eylemlerinin haksız rekabet oluşturduğunun tespitine, haksız rekabetin menine, ...-) Karar kesinleştiğinde hüküm özetinin ulusal çapta yayın yapan gazetede giderlerin davalıya yüklenilerek ilan edilmesine, ilan için karar kesinleşmesinden itibaren ... ay içinde başvuru gerektiğine, süresi içerisinde başvuru yapılmadığında ilan hakkının düşeceğine, 4-) ....399,44 TL maddi, ....000 TL manevi tazminatın ... ... San. Ve Tic. Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, ...-) Karar tarihi itibariyle alınması gerekli 433,04 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 311,85 TL harcın ve 38,30 TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 82,89 TL harcın davalı ... ... San. ve Tic. Ltd. Şti.’den alınarak hazineye irat kaydına, ...-) Davacı tarafından sarf edilen ....062,32 TL yargılama giderinin kısmen kabul kısmen red oranına göre hesap edilen 835,09 TL yargılama gideri, 311,85 TL peşin harç, 38,30 TL ıslah harcı olmak üzere toplam ....185,24 TL'sinin davalı ... ... San. ve Tic. Ltd. Şti.’den alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, davalılar tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, 7-) Kabul edilen maddi tazminat talebi yönünden davacı vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen ....339,44 TL vekalet ücretinin davalı ... ... San. ve Tic. Ltd. Şti.’den alınarak davacıya verilmesine, 8-) Kabul edilen manevi tazminat talebi yönünden davacı vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen ....000,00 TL vekalet ücretinin davalı ... ... San. ve Tic. Ltd. Şti.’den alınarak davacıya verilmesine, 9-) Reddedilen maddi tazminat talebi yönünden davalı ... ... San. ve Tic. Ltd. Şti. vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen ....339,44 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... ... San. Ve Tic. Ltd. Şti.‘ye verilmesine, 10-) Reddedilen manevi tazminat talebi yönünden davalı ... ... San. Ve Tic. Ltd. Şti. vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen ....000,00 TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... ... San. Ve Tic. Ltd. Şti. ‘ye verilmesine, 11-) Davalı ... vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen manevi tazminat talebi yönünden ....200 TL, maddi tazminat talebi yönünden 518, 72 TL, haksız rekabetin tespiti talebi yönünden 30.000 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ...'e verilmesine, 12-) Davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayan gider avansından karar tebliği için gerekli miktar kullanıldıktan sonra artan kısmın kararın kesinleşmesi halinde HMK'nın 333.maddesi uyarınca istek halinde davacıya iadesine, III-) 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca peşin alınan istinaf karar harcının talep halinde davacı tarafa ilk derece mahkemesince iadesine, IV-) 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca davalı ... ... San. Ve Tic. Ltd.Şti. alınası gereken 427,60 TL istinaf karar ve ilâm harcından davalı tarafından peşin olarak yatırılan 102,46 TL harcın mahsubu ile bakiye 325,14 TL harcın davalı ... ... San. Ve Tic. Ltd.Şti.nden tahsil edilerek hazineye gelir kaydına, V-) İstinaf yargılama aşamasında davacı tarafça yapılan 189,60 TL istinaf yargılama giderinin davalı ... ... San. Ve Tic. Ltd.Şti.nden tahsili ile davacıya verilmesine, VI-) 6100 sayılı HMK'nın 7035 sayılı Kanun ile değişik 359/4 maddesi uyarınca kararın kesin olmaması nedeniyle Dairemizce taraflara tebliğine, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı HMK'nın m. 361/... hükmü uyarınca Dairemiz kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde, Yargıtay nezdinde TEMYİZ YOLU AÇIK olmak üzere, OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan Üye Üye Katip