TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. DİYARBAKIR ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : KARAR NO :
HAKİM : KATİP :
DAVACI : VEKİLİ : DAVALI : VEKİLİ :
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 27/03/2025 KARAR TARİHİ : 10/06/2026 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkiline ait .....plakalı araç ile davalı sigorta şirketine sigortalı .....plakalı araç arasında .....tarihinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, müvekkilinin aracında oluşan maddi hasar için şimdilik 50,00 TL'nin kaza tarihiden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkiline ödenmesini, müvekkilinin aracında oluşan değer kaybı için şimdilik 20.000,00 TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkiline ödenmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP : Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; davacının .....plakalı aracında meydana gelen hasar nedeniyle açtığı davanın kabul anlamına gelmemekle birlikte müvekkil şirketin sorumluluğunun sigortalısının kusuru ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, .....plakalı aracın hasarı için 73.799,99 TL tutarında ödeme yapıldığını, ayrıca 30.000,00 TL tutarında değer kaybı ödemesi gerçekleştirildiğini, bu ödemelerle sorumluluğun yerine getirildiğini, Karayolları Trafik Kanunu'nun 97. maddesi uyarınca dava öncesi sigorta şirketine yazılı başvuru yapılmasının dava şartı olduğunu, davacının usulüne uygun bir başvurusunun bulunmadığını, bu nedenle davanın usulden reddedilmesi gerektiğini, kusur oranlarının tespiti için dosyanın Adli Tıp Kurumu'na gönderilmesini talep ettiklerini, davacı tarafın tazminat taleplerinin fahiş olduğunu, değer kaybı hesaplamasının .....tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar ZMSS Genel Şartları'na göre yapılması gerektiğini, sigorta şirketi tarafından ödenecek değer kaybı tutarının maddi teminat limitinin %15'ini aşamayacağını, aracın geçmiş hasar kayıtlarının ve Tramer kaydının incelenmesini istediklerini, onarım sonucu yenilenen parçalar nedeniyle oluşan değer artışının tazminattan düşülmesi gerektiğini, davacının müterafik kusurunun bulunup bulunmadığının araştırılmasını, gerçek zararın tespiti için hasar gören parçaların onarımının veya eşdeğer parça ile değişiminin esas alınması gerektiğini, sigorta teminatının zenginleşme aracı olarak kullanılamayacağını, müvekkil şirketin dava tarihinden önce temerrüde düşürülmediğini, bu nedenle faizin ancak dava tarihinden itibaren yasal faiz olarak işletilebileceğini belirterek davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir. DELİLLER: 1-Mahkememizce Makine Mühendisi bilirkişisinden aldırılan .....tarihli raporda;Tespitler kısmında belirtilen durumlar dikkate alınarak yapılan değerlendirme sonucunda; dava konusu maddi hasarlı trafik kazası sonucunda dava konusu aracın arka kısımında hasar meydana geldiği, eksper raporunda belirtilen parça ve işçilik giderlerine ait kalemlerin, dava konusu aracın onarımı için gerekli parça ve işçilik kalemleri ile birebir uyumlu olduğu, dava konusu aracın arka kısmında bulunan parçaların daha önceki hasardan dolayı orijinalliğini yitirdiği, bu durum dikkate alındığında dava konusu kazaya bağlı olarak aracın boyalı veya daha önce değişmiş kaporta aksamlarında ek bir değer kaybı oluşmayacağı, yalnızca yeni işlenecek hasar kaydı nedeniyle piyasa değerinde düşüş meydana geleceği, yapılan piyasa araştırması sonucunda kaza tarihi itibarıyla dava konusu aracın rayiç bedelinin 270.000 TL olduğu, kaza tarihi itibarıyla dava konusu aracın sovtaj bedelinin 210.000 TL olduğu, dava konusu araçta oluşan hasar miktarı, aracın rayiç bedeli ve sovtaj bedeli dikkate alınarak dava konusu aracın onarımının ekonomik olacağı ve PERT-TOTAL olarak değerlendirilmemesi gerektiği, onarım işlemlerinin tamamlanmasının ardından dava konusu aracın yaklaşık 260.000 TL bedelle satılabileceği, onarım işlemlerinden kaynaklı olarak dava konusu araçta kaza tarihi itibarıyla 10.000 TL değer kaybı oluşacağı sonuç ve kanaatine varıldığını beyan etmiştir. 2-Mahkememizce Makine Mühendisi bilirkişisinden aldırılan .....tarihli ek raporda;Dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi (SBM) kayıtları, taraf beyanları, eksper raporu, geçmiş hasar verileri, araç kullanım geçmişi ve tarafımdan yapılan piyasa araştırması birlikte değerlendirildiğinde; dava konusu .....plakalı .....model .....tipi aracın, davacı adına tescil edilmeden önce uzun süre ticari taksi (.....plakalı) olarak kullanıldığı ve bu süreçte SBM kayıtlarına göre 11 adet hasar kaydının bulunduğu, aracın .....tarihli hasar kaydında arka bölümden hasar aldığı, bu nedenle dava konusu kazada hasar gören arka bölgedeki bazı kaporta aksamlarının kazadan önce de onarım/değişim görmüş olduğu ve orijinalliğini yitirdiği, ticari taksi çıkmalı araçların; yüksek kilometre, yoğun kullanım, fazla hasar geçmişi ve genel yıpranma düzeyi nedeniyle hususi kullanım geçmişine sahip araçlara kıyasla ikinci el piyasasında daha düşük bedellerle işlem gördüğü, davacı vekili tarafından sunulan ilanların hususi kullanım geçmişine sahip, kilometre ve hasar yoğunluğu bakımından dava konusu araçla örtüşmeyen araçlara ait olduğu ve 665.000 TL – 970.000 TL aralığının teknik anlamda emsal kabul edilemeyecek, homojen olmayan ve piyasa gerçekliğini yansıtmayan bir aralık teşkil ettiği, tarafımdan .....tarihi itibarıyla yapılan piyasa araştırmasında ticari geçmişi bulunan, yüksek kilometreli ve yoğun hasar kayıtlı araçların 230.000 TL - 319.000 TL aralığında işlem gördüğünün tespit edildiği, kaza tarihi olan .....esas alındığında ve piyasa dalgalanmaları da dikkate alındığında, dava konusu aracın kaza tarihi itibarıyla rayiç bedelinin 270.000 TL olarak belirlenmesinin teknik ve ekonomik açıdan makul olduğu, hasar tutarının yaklaşık 37.000 TL olduğu ve bu tutarın rayiç bedele oranının yaklaşık %13-14 seviyesinde bulunduğu, bu oranın pert-total sınırının oldukça altında kaldığı ve onarımın ekonomik olduğu, kök raporda belirtildiği üzere; rayiç bedelin 270.000 TL, sovtaj bedelinin 210.000 TL ve onarım sonrası piyasa değerinin yaklaşık 260.000 TL olarak hesaplanmasının teknik olarak tutarlı olduğu, aracın daha önce arka bölümden hasar görmüş olması nedeniyle boyalı/değişen parçalarda ilave bir değer kaybı oluşmayacağı, ancak yeni hasar kaydı nedeniyle ikinci el piyasa değerinde sınırlı bir düşüş meydana geldiği, dava konusu araçta meydana gelen değer kaybının 10.000 TL olduğu yönündeki kök rapor kanaatimin, teknik hesaplama yöntemi, piyasa gerçekleri, araç kullanım geçmişi ve dosya kapsamı dikkate alındığında yerinde ve isabetli olduğu, davacı vekilinin itirazlarının bu teknik değerlendirmeyi değiştirecek nitelikte bulunmadığı, bu nedenle 10.000 TL değer kaybı tutarına ilişkin kanaatimin aynen korunduğu sonuç ve kanaatine varıldığını beyan etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE; Davacı aracında meydana gelen hasara karşılık maddi zararının tahsili davasıdır. Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davaya konu .....tarihli kazanın meydana gelmesinde davalı sigorta şirketince sigortalanan araç sürücüsünün kusurlu olup olmadığı, kaza nedeniyle davacının aracında hasar meydana gelip gelmediği gelmiş ise hasar bedeli ile değer kaybı bedellerinden oluşan tazminat taleplerinin tespiti ve tahsili istemine ilişkin olduğu tespit edilmiştir. Dava tarihinde yürürlükte olan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1.maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiştir. Trafik kazası neticesinde oluşan zarar "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir.Yargitay 17.HD'nin 2017/1230 E- 2018/2590 K sayılı 15/03/2018 tarihli kararında vurgulandığı gibi;Davacının gerçek zararının belirlenmesi için davacıya ait kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, daha önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğinin yitirilip yitirilmediği, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri ile emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, öncelikle aracın kaza tarihi itibariyle rayiç değeri ve onarım bedeli belirlenerek, belirlenen hasar bedeline göre aracın onarımının ekonomik olup olmayacağının tespiti için aracın kaza tarihindeki hasarsız ikinci el piyasa değeri ile hasarlı haldeki değerinin karşılaştırılması, onarımı ekonomik değilse; aracın kaza tarihindeki 2. el piyasa rayiç bedelinden sovtaj değerinin mahsubu ile gerçek zarar miktarının hesaplanması, aracın pert-total kabul edilmesi halinde değer kaybı zararının olmayacağının da gözönüne alınması, onarımının ekonomik olacağının kabulü halinde değer kaybı zararının aracın kaza tarihindeki ikinci el değeri ile onarımından sonraki ikinci el değeri arasındaki fark kadar olması nedeniyle değer kaybının bu şekilde tespit edilmesi gerektiğini belirtmiştir. Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde; .....tarihinde davalı araç sürücüsünün sevk ve idaresindeki aracın davacıya ait araca çarpması neticesinde çift taraflı maddi hasarlı kaza meydana geldiği, dava dışı sürücüsü .....sevk ve idaresindeki .....plakalı araç ile seyir halinde iken yine seyir halinde olan davacıya ait .....plakalı otomobil ile çarpışması neticesinde trafik kazası meydana geldiği, olay nedeni ile tarafların kendi aralarında kaza tespit tutanağı düzenlediği, davacının dava tarihi öncesinde davalı sigorta şirketine başvuru yaptığı, başvuru sonucunda 73.799,00 TL hasar bedeli ve 30.000,00 TL değer kaybı tazminat ödendiği, davacının ödemelerin yetersiz olduğu iddiasıyla işbu davayı açtığı, bunun üzerine davacıya ait aracın SBGM kayıtlarının dosya arasına celbinden sonra 1 makine mühendisi bilirkişiye tevdi edildiği, bilirkişice nisbi metod yöntemi uyarınca değer kaybının .....tarihli kök raporda 10.000 TL olarak tespit edildiği ancak kök rapordaki tespitlere itiraz olması ve hasar tutarının hesap edilmemiş olması nedeniyle yeniden ek rapora gönderildiği, ek rapor ile hasar tutarının 37.000 TL olarak hesap edildiği değer kaybı tutarında ise herhangi bir değişikliğe gidilmediği görülmekle ilgili raporun hüküm kurmaya elverişli bulunması nedeniyle hükme esas alınmış, davacı vekilince dava açılırken dava değerinin hasar tutarı için 50 TL ; değer kaybı için ise 20.000 TL gösterildiği ve .....tarihli celsedeki beyanlarında davanın ıslah edilmeyeceğinin beyan edilmesi üzerine raporda tespit edilen değer kaybı tutarı olan 10.000 TL yönünden davanın kabulüne, fazlaya ilişkin talebin ise reddedilmesine, hasar bedeline ilişkin olarak ise talep ile bağlı kalınarak 50 TL tutarın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir. Davalıya ait aracın hususi araç olması nedeniyle faiz türü " yasal faizi " olarak belirlenmiş, sigorta şirketi yönünden yalnız dava tarihindeki bedeller dikkate alınarak sigorta şirketi yönünden başvuru sonrası 8 iş günü bitimi temerrüt tarihi olarak esas alınmış, davalı sürücü yönünden ise haksız fiil hükümleri uyarınca haksız fiil tarihinden itibaren faize hükmedilmiştir. HÜKÜM:Nedenleri yukarıda açıklanacağı üzere; Davanın KISMEN KABULÜNE, 1-Davanın değer kaybı talebi yönünden 10.000 TL tazminat tutarının davalı sigorta şirketine başvuru sonrası 8 iş günü bitimi temerrüt tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ( sigorta teminat limiti ile sınırlı olmak kaydı ile) davalı sigorta şirketinden alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebinin ise reddine, 2-Davanın hasar bedeli yönünden ise talep ile bağlı kalınmak suretiyle 50 TL tazminat tutarının davalı sigorta şirketine başvuru sonrası 8 iş günü bitimi temerrüt tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ( sigorta teminat limiti ile sınırlı olmak kaydı ile) davalı sigorta şirketinden alınarak davacıya verilmesine, 3-Kabul edilen 10.050,00 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 686,52 TL karar ve ilam harcı en az (maktu) harca ulaşmadığından, alınması gereken 732,00 TL harçtan peşin alınan 615,40 TL harcın düşümü ile eksik kalan 116,60 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına, 4-Davacı tarafından yatırılan 615,40 TL başvuru harcı, 615,40 TL peşin harç olmak üzere toplam 1.230,80 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-Davacının karşıladığı 316,00 TL tebligat gideri, 3.500,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.816,00 TL yargılama giderinin, kabul / talep oranına göre hesaplanan 1.912,76 TL sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, geri kalan 1.903,24 TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 6-Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığından, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A-13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 4.600,00 TL arabuluculuk ücretinin kabul/red oranı da dikkate alınarak 2.305,52 TL'sinin davalı sigorta şirketinden, 2.294,48 TL bakiye kalan kısmın davacı'dan tahsili ile Hazineye irad kaydına, 7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 10.050,00 TL üzerinden takdir edilen 10.050,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 8-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen 10.000,00 TL üzerinden takdir edilen 10.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda kararın miktar sınırı itibariyle KESİN olmakla istinaf yolu KAPALI olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip Hakim