T.C. ... 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ T.C. ... ASLİYE SEKİZİNCİ TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2023/476 Esas KARAR NO : 2025/13
HAKİM : ... ... KATİP : ... ...
DAVA : Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 01/11/2019 KARAR TARİHİ : 10/01/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 29/01/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde; Müvekkiline ait ... .... .... adresindeki iş yerinin inşaat işi için davalı şirket ile anlaştıklarını, bedel olarak 1,500,000,00-TL belirlendiğini, 100,000,00-TL'sinin peşin verildiğini, 475,000,00 TL ve 150,000,00-TL lik değerli iki araç ile kalan bölüm için 60-90-120-150-180-210-240 gün vadeli çekler verildiğini, bunların toplam değerinin inşaat maliyeti kadar olduğunu, müvekkili şirketin üzerine düşen edimleri yerine getirmiş olmasına rağmen yüklenici davalının inşaatı terk ettiğini ve ... .... .... .İş sayılı dosyası ile sözleşmeye göre yapılan iş, yapılmayan iş kalemleri, yapılan iş neticesinde hak edilen miktar ve kalan miktarı ile bunların yüzdelerinin tespitinin bilirkişi tarafından yapıldığını, bilirkişi raporunda sözleşmeye göre yapılan iş kalemlerinin toplamının 1,577,835,87-TL, yapılmayan iş kalemleri toplamı 821,271,47-TL, işin yapılmaması ve buna bağlı olarak inşaat maliyetlerindeki fiyat farkı nedeni ile uğranılan zararın 102,686,85-TL, tamamlanan işin yüzdesinin 47,96 , yapılmayan işin yüzdekinin 52,05 olarak olarak tespit edildiğini, müvekkili şirket tarafından sözleşmeye konu olan bedelin tamamının ödenmiş olduğunu ve edimlerini eksiksiz olarak yerine getirildiği ancak karşı tarafın edimlerini yerine getirmediğini , müvekkili şirketin fazladan ödemiş bulunduğu bedel, inşaat artışlarındaki maliyet ve gecikme sebebiyle uğradıkları maddi zararı talebi gerektiğini belirterek; açıklanan nedenlerle sözleşmenin iptali ile ödemiş oldukları fazla bedel, maliyet artışına bağlı zararları ile uğradıkları eksik imalat, gecikmeden kaynaklanan her türlü zararının tespiti ile fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak şimdilik 10.000,00-TL nin sözleşme tarihi olan 10/08/2018 tarihinden itibaren ticari faiz birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde; sözleşme kapsamında müvekkilinin edimini yerine getirdiğini ancak karşı tarafın edimini yerine getirmediğinden iş tamamlanamadığını, müvekkilinin yaptığı işleri tespit tarihine kadar eksiksiz ve ayıpsız yaptığını , tespit raporuna itiraz ettiklerini, bu nedenle temerrüde düşenin karşı taraf olduğunu , kendilerinden herhangi bir talepte bulunamayacaklarını belirterek, haksız davanın reddine karar verilmesini dilemiştir. Mahkememizce verilen davanın reddine dair kararın istinaf edilmesi üzerine ... .... .... Karar sayılı ilamı ile ''........Davacı vekili tüm iş bedelinin ödendiğini, davalı ise kendisine ödeme yapılmadığını ileri sürmüş, mahkemece davalının işin 1.294.605,00 TL'lik kısmını yaptığı, bakiye kısmını yapmadan işi bıraktığı, davacının sözleşme bedelinin tamamını ödediğini ispat edemediği gibi kendi ticari defterlerinde de bu işe ilişkin ödemeye dair kayıtların yer almadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Taraflar arasındaki sözleşmede iş bedeline mahsuben devredileceği belirtilen araçların markası, modeli, plakası ve şase numarası belirtilmiş olmakla ve davacı tarafça dava dilekçesinde ilgili kurumlardaki tüm evraklara delil olarak dayanılmış olmakla, bu araçların davalıya devredilip devredilmediğinin tespit edilebilmesi için davacıdan HMK’nın 31.maddesi uyarınca beyan alınarak, bildirilecek olan kurumlardan araştırma yapılması, sözleşme kapsamında vadeli olarak verileceği belirtilen çeklere ilişkin de bu çeklerin bilgileri sorulmak suretiyle ödeme iddiasına ilişkin delillerin toplanması ve yine dava dilekçesinde açıkça yemin deliline dayanılmış olmakla, ödeme iddiası yönünde davacıya yemin teklif etme hakkı da hatırlatılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, bu hususlar üzerinde durulmaksızın eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.' -Taraflar arasındaki sözleşme kapsamındaki işlerin tamamımın bitirilmediği tarafların kabulünde olup, davalı sözleşme dışı iş de yaptığı iddiasında bulunmuştur. Yapılan işin miktarı noktasında uyuşmazlık bulunmakta olup, davacı iş sahibince dava açılmadan önce ... .... .... D.İş sayılı dosyası üzerinden alınan bilirkişi raporuna davalı yüklenici tarafından itiraz edilmiş, mahkemece yargılama sırasında alınan bilirkişi heyeti raporuna ise, taraf vekillerince itiraz edildiği gibi, tespit dosyasında alınan bilirkişi raporu ile mahkemesince dosya üzerinden alınan bilirkişi heyeti raporunda imalat miktarlarına ilişkin farklı tespit ve hesaplamalar bulunduğu anlaşılmıştır.
Davadan önce yaptırılan tespit sonucu düzenlenen bilirkişi raporu ile mahkemece alınan bilirkişi heyeti raporu arasında çelişki bulunmakta olup, bu durumda, Mahkemesince taraf delilleri toplanarak, alınan bilirkişi raporları arasındaki çelişkinin giderilmesi için ek rapor alınması, kanaat oluşturulamaması halinde yeni bir heyetten çelişki giderilecek şekilde rapor alınarak yapılan işin bedelinin belirlenmesi gerekirken eksik inceleme ile karar verilmesi doğru olmamıştır.' gerekçesiyle yerel mahkeme kararının kaldırıldığı anlaşılmıştır. DELİLLER -Bozma öncesi alınan bilirkişi raporunda özetle; Davacı şirketin 2018-2019 ve 2020 yılı ticari defter ve belgeleri üzerinde yapılan incelemede , davalı şirkete ilişkin herhangi bir ticari ilişkiyi, sözleşmeyi, iş kalemlerini ve yapılan ödemeyi gösterir kayda rastlanmadığı ancak dava konusu akaryakıt istasyonu yapım kalemleri hesabından inşaata konu istasyonun yapımına ilişkin olarak inşaatın 2018 yılında 120.272,06 TL ve 2019 yılında alınan yapım kalemleri ile istasyonun yatırım bedelinin 530.202,20 TL olarak görüldüğü , bu kalemlerin muavin kayıtları incelenen iş kalemlerinde bu işlerin davalı şirketçe yapılmadığı, davacı şirket tarafından 3. kişilere yaptırılan iş kalemlerinden oluştuğu tespit edilmiştir. Bilahare davalı ticari defterleri ve dosya kapsamı üzerinde oluşturulan bilirkişi heyetinden alınan raporda ise; tespit raporunda yer alan saha betonu , saha elektrik işleri ve kanopi imalatlarındaki eksiklik ve ayıplara ilişkin açıkların denetlenebilir nitelikte olmadığını, mevcut belge ve bilgilere göre; eksik ve ayıplı işlerin toplam tutarının 216.048,05 TL olduğu, bu durumda eksik işlerin oranının % 13.693 olarak belirlendiği, sözleşme fiyatı ile yapılan iş tutarının 1.294.605.00 TL eksik ve ayıplı işlerin tutarının ise 205.395,00 TL, eksik ve ayıplı işlerin sözleşme tutarının dava tarihine güncellenmesinde bedelin 223.717,00 TL olduğu, bu nedenle fiyat farkı zararın 28.322,00 TL olduğu , sözleşmede işveren için bir cezai şartın öngörülmediği , davacı ve davalı defterlerinde ödemeye ilişkin herhangi bir kayda rastlanmadığı bildirilmiştir. -Bozma sonrası alınan bilirkişi raporunda özetle; Sadece kök raporundaki maddi hata düzeltilerek eksik işler bedelinin 466.784,52 TL olduğunu ve dava tarihine uyarlandığında 531.149,64 TL olacağını, fiyat farkının 64.365,12 TL olarak hesaplandığını, yapılan imalatın tutarı (elektrik tesisatı ve kanopi imalatlarındaki eksiklikler hariç) (1.500.000,00TL — 466.784,52TL=) 1.033.215,48TL olduğunu, sözleşme başında ödenmesi gereken 100.000 TL ödemeye ilişkin belgeye rastlanmadığını, çekler ve araçlar toplamı 800.000 TL yapılan ödeme hesaplanmakla, fazla ödemeye rastlanmadığı bildirilmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE Dava, taraflar arasında 10/08/2018 tarihli eser sözleşmesinin haklı nedenle feshi ve fazla yapılan ödemenin iadesiyle, eksik iş nedeniyle uğranılan zararın tazmini istemine ilişkindir. Taraflar arasındaki 10/08/2018 tarihli sözleşme uyarınca; işverenin davacı, müteahhidin davalı , sözleşme konusunun ; Elmalık-Mücavir Mevkii Ömertepe Köy Sk.99 Elmalık Köyü- Merkez/Bolu adresindeki 1132 ve 1133 parsellerde mukin davacının işletmeciliğinde bulunan akaryakıt istasyonunda, aşağıda tanımlanan işleri yapımına ilişkin olduğu, 3. Maddesinde işverenin yükümlülüklerinin sayıldığı, bunlardan birinin sözleşme ile oluşturulan ödeme planına göre ödemeleri yapmak olduğu, 4. Maddesinde , belirtilen işlerin toplam bedelinin KDV hariç 1.500.000,00 TL olduğu, işverenin sözleşmenin imzalanması ile birlikte 100.000,00 TL'Yi nakit olarak ödeyeceği, ayrıca belirtilen marka ve model ve diğer bilgileri yazılı 2 adet aracın (anlaşılan bedelleri 475.000,00 TL +150.000,00 TL olan) 10/08/2018 tarihine kadar satışını vermek üzere teslim edileceği, geri kalan tutarın % 60 kısmını sözleşmenin imzalanması ile birlikte 60-90-120-150-180-210-240 gün vadeli çekleri müteahhide teslim edeceğinin , geriye kalan % 5'inin yine çeklerle ödeneceğinin kararlaştırıldığı anlaşılmaktadır. Mahkememizce bozma kararı doğrultusunda, davacı vekilince, ödeme yerine olmak üzere davalıya devredildiği ileri sürülen BMW 520 DX DRİVE 34 RHM 14 plakalı ve AUDİ Q7 marka/model ...plakalı araçların devrinin gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğinin tespiti bakımından, Türkiye noterler birliğine müzekkere yazılarak, adı geçen plakalı araçların ilk tescil tarihinden itibaren sahiplik durumunu gösterir sicil kayıtları ile varsa devir sözleşmesi örnekleri dosya içerisine kazandırılmış yine davacı savunmasında ve Bam kararında bahsi geçen çeklere ilişkin olarak çek bilgileri temin edilmek suretiyle ilgili bankalara müzekkere yazılarak gelen cevabi yazılar uyarınca bilirkişi heyetinden BAM kararı doğrultusunda rapor alınmıştır. Mahkememizce hükme esas alınan 16.12.2024 tarihli raporda belirtildiği üzere, dava açılmadan alınan... .... .... D.İş sayılı dosyasında yer alan tespit raporunda sözleşme eki işin teknik şartnamesi, projesinin yer almadığı gibi yine tespit raporunda betonda yalnızca inceleme çukuru açıldığı, karot numunesi alındığına ilişkin bir fadede bulunmadığı bilirkişinin yalnızca gözle muayene yapmak suretiyle rapor düzenlendiği kanaatine varıldığınından tespit raporundaki belirlemelere itibar edilmediği, raporda yer verdikleri 1.,2., 4., 5., 6. Maddeler dışındaki diğer imalat kalemlerinde tespit raporuna itibar edilmiş olup, bahse konu maddelerde bilirkişinin projeye ve teknik şartnameye göre yeterli inceleme yapmadığı, 2., 5., 6. maddelerde, iş kapsamı çok geniş olmasına rağmen tespit bilirkişisinin sadece eksik işlerin edelini hesaplara dahil etmesi gerekirken özensiz şekilde sanki o maddede yer alan tüm imalatlar yapılmamış gibi sözleşme bedelinin tamamını yok saydığı bu nedenle tespit raporunda belirtilen eksiklikler sebebiyle tüm imalatın kabul edilemeyeceği yönündeki tespit bilirkişinin görüş ve kanaatine iştirak edilmediği belirtilerek, dosyadaki mevcut bilgi ve belgelere göre; Eksik işler tutarının dava tarihine göre 531.149,64 TL olarak güncellendiği, fiyat farkının 64.365,12 TL olarak yeniden hesaplandığı, yapılan imalatın tutarının ise (elektrik tesisatı ve kanopi imalatlarındaki eksiklikler hariç)1.033.215,48 TL olarak belirlendiği anlaşılmıştır.
Taraflar arasında düzenlenen 10.08.2018 tarihli sözleşmenin 5. Maddesinde; Nakit ödeme yapılıp, araçlar devredildiğinde, proje çizimlerine başlanılacağı, inşaat ruhsatının alınması ile işe başlanılacağı, 7 gün içerisinde şantiyenin kurulacağı, 75 iş günü hitamında inşaatın tamamlanacağı, hususlarının hüküm altına alındığı anlaşılmaktadır. Dosya içerisine kazandırılan çek bilgilerine göre, davacı tarafça davalıya toplamda 175.000 TL ödenmiş olduğu, yine ödeme için davalı tarafa teslim edildiği belirtilen otomobillerin de davalı adına devrinin gerçekleştirildiği buna göre toplamda otomobil değerleri dikkate alındığında davacı tarafça toplam 800.000 TL lık ödeme yapıldığı anlaşılmıştır. Sözleşmenin 4. maddesinde: belirlenen işlerin kdv hariç 1.500.000,00 TL bedele yapılacağı, sözleşmenin imzalanmasıyla birlikte 100.000,00TL nakit ödeneceği, 10.08.2018 tarihine kadar işverene ait BMW 520 d xdrive Marka 2017 model 34RHM14 plakalı 475.000,00TL anlaşma bedelli ve Audı G7 3.0 TDI marka 2008 model ...plakalı 150.000,00TL anlaşma bedelli araçların teslim edileceği, geriye kalan tutarın 9660 kısmı için 60-90-120- 150-180-210-240 gün vadeli çekler düzenleneceği, bakiye 95 lik kısmına işin teslim etmesi ile hak kazanılacağı ve nakit/30 gün vadeli çekle ödeneceği, ilave işlerin ayrıca faturalandırılacağı, gününde ödenmeyen kısmın %50 ilave cezai şart ile ödeneceği,... hususlarının hükme bağlandığı, sözleşmenin 10.08.2018 tarihinde tanzimi ile birlikte 100.000 TL nın ödenip ödenmediği hususunun tespit edilemediği, 10.08.2018 tarihine kadar araçların devri yapılması kararlaştırılmış ise de 25.01.2019 tarihine kadar devir işlemlerinin yapılmadığı buna göre davacı tarafça ödemenin süresi içinde yapılmadığı kanaatine varılmıştır. Mahkememizce 100.000,00 TL'lik ödeme bakımından tespit yapılmadığı, BMA kaldırma kararında ödeme iddiası bakımından davacı vekilince yemin delilinin hatırlatılması gerektiği belirtilmiş ise de, az yukarıda ifade edildiği üzere, bilirkişi raporunda yapılan imalatın tutarının (elektrik tesisatı ve kanopi imalatlarındaki eksiklikler hariç)1.033.215,48 TL olarak belirlendiği, davacı tarafça yapılan ödeme tutarı olan 800.000,00 TL'ye 100.000,00 TL ilave edilse dahi toplam ödemenin 900.000,00 TL'ye ulaşacağı ve fakat davalı tarafça yapılan imalat tutarının ödeme tutarının üzerinde olduğu, eldeki davada davacı vekilince fazla ödeme yapıldığı belirtilerek talepte bulunulmuş olduğu anlaşılmakla davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın REDDİNE, 2-Alınması gereken 615,40 TL maktu harçtan 170,78 TL peşin harcın düşümü ile eksik kalan 444,62 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına, 3-Davacının karşıladığı yargılama harç ve giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen 10.000,00 TL üzerinden takdir edilen 10.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 5-Arabuluculuk Kanununun 18/A(13). maddesi uyarınca karar tarihinde yürürlükte bulunan Arabuluculuk Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk giderinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 6-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine, Dair, davacı/davalı vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı.10/01/2025
Katip ... ¸e-imzalıdır.
Hakim ... ¸e-imzalıdır.