T.C. ...8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/204 Esas - 2025/51
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ T.C. ANKARA ASLİYE SEKİZİNCİ TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2023/204 Esas KARAR NO : 2025/51
DAVA : Bankaya karşı Alacak DAVA TARİHİ : 27/08/2020 KARAR TARİHİ : 24/01/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 10/02/20205
Mahkememizde görülmekte olan Bankaya karşı Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde; Müvekkili şirketin ağaç ürünleri satışı yapan bir firma olduğunu, müvekkilinin satış yetkilileri ile .... .... ... numaralı telefonla irtibata geçen ve kendisini ...'ün eşi olarak tanıtan ve de Şanlıurfa'da aradığını belirten Mustafa isimli kişinin sipariş ettiği ürünlerin bedelini eşine ait kredi kartı hesabından yapacağını belirterek eşine ait kimlik bilgilerini ve teslimat adresini WhastApp üzerinden gönderdiği ve bilaharede mail order formu doldurularak gönderildiği , sipariş edilen mallar bedeli 25.370,00 TL'nin hesaptan çekildiğini , tahsilattan sonra sevk irsaliyesi, fatura ve mail order formuna istinaden 244382 onay numaralı üye işyeri slibi ve tahsilat makbuzunun düzenlendiğini, ürünlerin Şanlıurfa'daki alıcı adresine ...'un kullandığı araca yüklenerek gönderildiğini, adreste ürünün teslim alındığını ancak teslime dair evrakların imzalanmadığını , adı geçen şoförün tehdit edildiğini, bu teslimden sonra da ...'ün davalı bankayı arayarak kart bilgilerinin kullanılarak kartta bilgi dışında ödeme yapıldığı şikayetinde bulunduğu ve davalı bankaya siparişe ve ödemeye dair tüm belgeler ve ürün teslimine ilişkin belge sunulmasına rağmen , bankanın, müvekkili hesabına sipariş edilen ürünler karşılığı aktarılan 25.370,00 TL' yi müşterinin hesabına iade ettiğini, bankanın kendini yargı mercii yerine koyarak bu işlemi gerçekleştirdiğini, müvekkilinin malının elinden çıkması vede ödenen bedelin geri alınması nedeniyle zarara uğradığını, ... .... .... soruşturma numaralı dosyasından şikayette bulunduklarını yine işlem yapılırken ödeme silibinden anlaşılacağı üzere 244382 onay numarası ile işlem yapıldığını, bu onay kodunun banka sisteminde kart sahibinin telefon numarasına gönderilmeden ve müşteriden onay alınmadan yapılmasının imkansız olduğunu, adı geçen kart sahibinin söz konusu dolandırıcılık fiilinde yardım sağlayan kişi olmasının kuvvetle muhtemel olduğunu , bankanın söz konusu parayı bloke etmek yerine müvekkil hesabından çekerek kart sahibi hesabına iadesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek , söz konusu işlem bakımından bankanın güvenlik zafiyetinin olduğu ve de müvekkilinin onayı olmaksızın müvekkilinin hesabında bulunan paranın çekilmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek ve de fazlaya ilişkin haklarının saklı tutarak şimdilik 500,00 TL'nin yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde; Dava konusu işlemin mail - order ile gerçekleştirildiğini, uluslararası kartlı ödeme sistemleri kuruluşlarının belirlediği kurallar çerçevesinde kartın fiziken kullanılmadığı, mail-order yada 3D Secur olmayan harcamalarda kart hamilleri harcamaların kendine ait olmadığı gerekçesiyle itiraz etmeleri durumunda itiraza konu bu harcamaların işyeri sorumluluğunda olduğunu, itiraza konu harcamanın kart hamili tarafından yapıldığının ispatı için : kartın POS Makinasından geçirilmiş ve işlemlerin kart hamili tarafından da şifresi alınarak gerçekleştirilmiş olması yada 3D Secur internet sitesi üzerinden şifreli gerçekleştirilmesinin gerektiğini, söz konusu olayda kartın fiziksel olarak kullanılmadığı, kart hamilinin harcamanın kendisine ait olmadığını belirterek itirazda bulunduğu, davacı şirketten harcamaya ilişkin bilgi ve belgelerin celbi ve incelemesi sonucunda, söz konusu mail-order yoluyla gerçekleşen işlemden dolayı sorumluluğun üye işyeri davacıya ait olması nedeniyle, itiraz sürecinin kart hamili lehine gerçekleştirildiğini ve kart hamiline iade edildiğini, yine davacı ile müvekkili banka arasında imzalanan üye işyeri sözleşmesi, Bankacılık Hizmet Sözleşmesinin ilgili hükümlerinde Mail-Order ile gerçekeleşen harcamalarda kart hamilinin itirazı halinde, sorumluluğun bizzat davacıda olacağının düzenlendiğini, ayrıca 5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunun üye işyerine ilişkin düzenlemelerin yer aldığı 17/2. maddesinde, üye işyerlerinin mal ve hizmet bedeli karşılığının banka kartı veya kredi kartı ile ödemek isteyen kişilerin imza gerektiren işlemlerde imza kontrolünü yapmak, kartın tahrifata uğrayıp uğramadığını kontrol etmek, ayrıca üye işyeri anlaşması yapan kuruluşlarca kendilerine ulaştırılan bilgiler çerçevesinde kartın geçerliliğini tespit etmekle yükümlü olup gerekli durumlarda kart üzerinde yer alan bilgiler ile kimlik belgesi üzerinde yer alan bilgiler karşılaştırmak üzere geçerli bir kimlik belgesi ibrazını talep etmek ve harcama belgesi üzerindeki bilgilerle kredi kartı üzerindeki bilgileri karşılaştırarak kontrol etmekle yükümlü olduğu, bu kontrollerin yapılmamasından doğan zararlardan üye işyerlerinin sorumlu olduğu hususunun düzenlendiğini, davacının dava konusu işlemde gerekli kontrolleri yapmadığı vede davacının kabul ettiği üzere malın teslim edildiği kişilerin kart hamili olup olmadığına dair hiçbir kontrolün yapılmadığından kart hamili dışında formda yer almayan birine malın teslim edilmesi nedeniyle meydana gelen zararda davacı üye işyerinin sorumlu olduğunu, yine dava konusu işlemin Mail-Order ile gerçekleştirildiğinden kart hamiline ait GSM hattına SMS gönderimi yapılması ve SMS den yer alan şifrenin girilmesi gibi bir prosedörün uygulama yükümlülüğünün bulunmadığını , dolayısıyla bankalarının dava konusu işlemde güvenlik zafiyetinin bulunmadığını, müvekkili bankanın yasal düzenlemeye uygun şekilde kart sahibinin itirazını değerlendirdiğini ve işlem yaptığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep ve cevap vermiştir. DELİLLER -Ticari defter ve kayıtlar -Banka kayıtları -05357312063 nolu telefon numarası ile yapılan WatshApp yazışmaları, -Fatura, irsaliye, Mail-Order formu suretlerin, ödemeye ilişkin ödeme silipleri -Bankacı-Hukukçu ve Elektrik- Elektronik Mühendisi tarafından tanzim edilen Bilirkişi heyet raporunda özetle; Davacının dosyada mevcut beyanlarında, şifresiz işlemler gerçekleştirdiği, kart sahibinin kimlik ve imza kontrolünü yapmadığı, bu nedenle taraflar arasındaki üye işyeri sözleşmesinin 3/2 maddesinde düzenlenen yükümlülüğünü yerine getirmediği vede kart işlemine konu malları da kart hamiline teslim edilmediğinin anlaşıldığını, mesafeli işlemlerde kötü niyetli kullanımlara karşı sorumluluğun işyerlerine bırakıldığı, mal veya hizmetin gerçek kart sahibine tesliminde işyerlerinin sorumlu olduğu , uluslararası kurallara göre de, kart sahiplerinin itirazı halinde ispat ve mali sorumluluğun ödeme işlemine aracılık yapan bankaya geçtiğini , ancak bankanın da bu sorumluluğunu sözleşme ile üye işyerlerine devrettiğini , üye işyeri konumundaki davacının alışveriş sistemine güvenli bir şekilde uymakta kendisinin sorumlu olduğunu, yine üye işyerinin mail-order yoluyla yapılan alışverişlerde riskleri azaltmak için...güvenlik altyapı sistemi kurdurtmadığı, mal tesliminde özenli davranması gerektiği , ispat yükü kendisinde olan davacının alışverişin kart hamilince yapıldığı yada onun yetki verdiği kişi tarafından yapıldığını ispat edemediğinden uluslararası ters ibraz kuralları doğrultusunda işlem yapan bankanın taraflar arasındaki sözleşme hükümleri ve 5464 sayılı yasa hükümleri gereğince yükümlülüklerini yerine getirdiği, kart hamilinin işlemlerin kendi rızası ve bilgisi dışında yapıldığı itirazı üzerine söz konusu kurallar doğrultusunda işlem yaptığından davaya konu 25.370,00 TL'yi davacı hesabından kart hamili hesabına iade işleminde davalı bankaya atfedilecek bir kusur bulunmadığını bildirmiştir. -Bam kaldırma kararı sonrasında alınan Mali Müşavir bilirkişi raporunda özetle; Davacı tarafından incelemeye ibraz edilen defter kayıtlarına göre dava dışı ... ...'den dava tarihi itibarıyla 25.370,00 TL alacaklı olduğu, işbu alacak bakiyesinin; davacı tarafından mail-order yöntemiyle satılan mal bedelinin dava dışı ... ... itirazı üzerine davalı banka tarafından davacı yan hesabından alınarak dava dışı yana iade edilmesinden kaynaklandığını, hukuki değerlendirme ve nihai takdirin Mahkemenin olmak üzere; ihtilafa neden fatura ve muhteviyatı emtianın dava dışı yana teslimine ilişkin kanaat oluşması halinde davacı yan tarafından mail order aracılığı ile dava dışı yandan tahsil edilen 25.370,00 TL tutarlı ödemenin davalı banka inisiyatifi ile dava dışı yana iade edildiği hususu da göz önüne alındığında; davacı yanın davalı bankadan 25.370,00 TL alacaklı olacağını bildirmiştir. -Tanık Beyanı -Şanlıurfa C.Başsavcılığının 2020/14186 soruşturma numaralı dosyası: müştekinin davacı, şüphelilerin; ... ..., Mustafa Muhammet Ali ve Mustafa ..., atılı suçlamanın ise, başkasına ait banka veya kredi kartının izinsiz kullanılması suretiyle yarar sağlamak ve dolandırıcılık olduğu, soruşturmanın derdest olduğu, dava dilekçesinde adı geçen ...'ün 10.06.2020 tarihinde ifadesinin alındığı, anılan kişinin kendi kredi kartı kullanılarak dolandırıldığını, asıl mağdurun kendisi olduğunu ifade ettiği, bu hususta şikayetçi olduğunu, bankaya müracaat ederek talepte bulunduğunu ve paranın kendisine iade edildiğini belirttiği görülmüştür. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE Dava , Mail -Order yöntemiyle satılan mal bedelinin , kart hamilinin itirazı üzerine kart hesabına iade işleminde davalı bankanın kusurlu olduğu iddiasıyla tazminat istemine ilişkindir. Davacı vekilince açılan dava ile; müvekkili şirketin ağaç ürünleri satışı yapan bir firma olduğunu, kendileri ile 05357312063 numaralı telefonla irtibata geçen kişi/kişilere whats up uygulaması üzerinden gönderdikleri kimlik bilgileri ve teslimat adresi ve mail order formu esas alınarak sipariş edilen malların tahsilat sonrası Şanlıurfa'daki teslimat adresine nakliyeci vasıtası ile gönderildiğini ancak davalı banka tarafından kendisine yapılan kart harcama itirazı üzerine kendilerince satış nedeni ile kendilerine ödenen 25.370,00 TL'nin davacı şirketin davalı banka nezdinde bulunan hesabından tahsil edildiğini ileri sürerek, şimdilik 500,00 TL'nin davalı bankadan tahsilini istediği anlaşılmaktadır. Mahkemece yaptırılan bilirkişi incelemesi neticesinde, gerçekleştirilen işlemde Banka'nın değil davacı yanın kusurlu olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği kararın, davacı yanca istinaf edilmesi üzerine ...BAM 3. Hukuk Dairesi'nce eksik inceleme gerekçesiyle kararın kaldırılmasına karar verildiği anlaşılmaktadır. Mahkememizce BAM kararı doğrultusunda davacının tanığı (siparişi teslim eden araç söförü) ...'un ifadesi alınmış ayrıca davacı defterleri Mali müşavir bilirkişi marifetiyle incelenerek rapor alınmıştır. Tüm dosya kapsamına göre; 5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunun üye işyerine ilişkin düzenlemelerin yer aldığı 17/2. Maddesinde ;" üye işyerlerinin mal ve hizmet bedeli karşılığının banka kartı veya kredi kartı ile ödemek isteyen kişilerin imza gerektiren işlemlerde imza kontrolünü yapmak, kartın tahrifata uğrayıp uğramadığını kontrol etmek, ayrıca üye işyeri anlaşması yapan kuruluşlarca kendilerine ulaştırılan bilgiler çerçevesinde kartın geçerliliğini tespit etmekle yükümlü olup gerekli durumlarda kart üzerinde yer alan bilgiler ile kimlik belgesi üzerinde yer alan bilgiler karşılaştırmak üzere geçerli bir kimlik belgesi ibrazını talep etmek ve harcama belgesi üzerindeki bilgilerle kredi kartı üzerindeki bilgileri karşılaştırarak kontrol etmekle yükümlü olduğu, bu kontrollerin yapılmamasından doğan zararlardan üye işyerlerinin sorumlu olduğu" hususu düzenlenmiştir. Taraflar arasındaki üye işyeri sözleşmesi 3.2. Maddesi gereğince , üye işyerinin , banka ve kredi kartlarıyla pos dan işlem yapması halinde işlemin şifreli yapılması halinde şifrenin girilmesi , şifresiz yapılması halinde ise kart sahibinin kimlik ve imza kontrolünün yapılması .................vs yükümlülüklerin yerine getirilmemesi halinde her türlü sorumluluğun üye işyerine ait olduğu ve bankanın hiçbir sorumluluğunun bulunmadığı kararlaştırılmıştır.Yine 12. Maddesinde kurallara aykırı hareket etme halinde;...... gerçek dışı ve usulsüz işlemler ile dolandırıcılık ve sahtecilik olayları nedeniyle bankanın yapacağı ödemeden sorumlu olduğu , ayrıca 12.4. maddesinde ; üye işyerinin ,bu sözleşme veya kredi kartı sistemleri kuralların aykırı davranması halinde ters ibraza konu olması durumunda bankanın işlem bedelini kendisine ödenmesini ,...aksi halde bankanın üye işyeri hesabına geçtiği bu tutarları ,üye işyerinde talebe veya hesabında resen takas veya mahsuba yetkili olduğunun kabul edildiği belirtilmiştir. Mahkememizce hükme esas alınan Bam kararı öncesi bilirkişi heyetinden alınan raporda ifade edildiği üzere; davacının dosyada mevcut beyanlarında, şifresiz işlemler gerçekleştirdiği, kart sahibinin kimlik ve imza kontrolünü yapmadığı, bu nedenle taraflar arasındaki üye işyeri sözleşmesinin 3/2 maddesinde düzenlenen yükümlülüğünü yerine getirmediği ve kart işlemine konu malların da kart hamiline değil tanık ifadesinde belirtildiği üzere Şanlıurfada yeri belirlenemeyen bir otoban kenarında kim olduğunu bilmediği kişilere teslim edilmiş olduğu anlaşılmaktadır. Sözleşmede belirtildiği üzere, mesafeli işlemlerde kötü niyetli kullanımlara karşı sorumluluğun işyerlerine bırakıldığı, mal veya hizmetin gerçek kart sahibine tesliminde işyerlerinin sorumlu olduğu, uluslararası kurallara göre de, kart sahiplerinin itirazı halinde ispat ve mali sorumluluğun ödeme işlemine aracılık yapan bankaya geçtiği, ancak bankanın da bu sorumluluğunu sözleşme ile üye işyerlerine devrettiği, üye işyeri konumundaki davacının alışveriş sistemine güvenli bir şekilde uymakta kendisinin sorumlu olduğu, yine üye işyerinin mail-order yoluyla yapılan alışverişlerde riskleri azaltmak için...güvenlik altyapı sistemi kurdurtmadığı, mal tesliminde özenli davranmadığı, ispat yükü kendisinde olan davacının alışverişin kart hamilince yapıldığı ya da onun yetki verdiği kişi tarafından yapıldığını ispat edemediği, buna göre uluslararası ters ibraz kuralları doğrultusunda işlem yapan bankanın taraflar arasındaki sözleşme hükümleri ve 5464 sayılı yasa hükümleri gereğince yükümlülüklerini yerine getirdiği, kart hamilinin işlemlerin kendi rızası ve bilgisi dışında yapıldığı itirazı üzerine söz konusu kurallar doğrultusunda davaya konu 25.370,00 TL'yi davacı hesabından kart hamili hesabına iade işleminde davalı bankaya atfedilecek bir kusur bulunmadığı , taraflar arasındaki üye işyeri sözleşmesi kapsamında işlemin şifresiz gerçekleştirilmesi ve de kart sahibinin kimlik ve imza kontrolünün yapılmamış olması nedeniyle, davacının kusurlu olduğu anlaşılmakla, davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın REDDİNE, 2-Alınması gereken 615,40 TL maktu harçtan 54,40 TL peşin harcın düşümü ile eksik kalan 561,00 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına, 3-Davacının karşıladığı yargılama harç ve giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen 500,00 TL üzerinden takdir edilen 500,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 5-Arabuluculuk Kanununun 18/A(13). maddesi uyarınca karar tarihinde yürürlükte bulunan Arabuluculuk Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk giderinin davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına, 6-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ...Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 24/01/2025