9. Hukuk Dairesi 2012/12516 E. , 2012/17224 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK (İŞ) MAHKEMESİ
DAVA :Davacı, dava konusu 15.03.2007 - 14.02.2011 tarihleri arası dönem için 100.000,00 TL üyelik ve dayanışma aidatı asıl alacağının, dava tarihinden itibaren işleyen en yüksek işletme kredi faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, karar verilmesini istemiştir. Yerel mahkeme, isteği hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde davalı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Y A R G I T A Y K A R A R I
A) Davacı İsteminin Özeti: ... Sendikası ile davalı ... arasında, 01.10.2006 - 30.09.2007, 01.10.2007 - 30.09.2008 , 01.10.2008 - 30.09.20 09... .10.2009 - 30.09.2011 yürürlük süreli toplu iş sözleşmeleri imzalandığını, davalıya bağlı işyerlerinde çalışmakta olan işçilerden, Sendikaya üye olanların isim listelerinin, üyelik ve dayanışma aidatı kesinti yazıları ile birlikte işverene bildirildiğini, 2821 sayılı Sendikalar Kanunu'nun 61. maddesi ve Toplu İş Sözleşmeleri’nde yer alan düzenleme gereğince, işveren tarafından, TİS’lerden yararlanan işçilerin ücretlerinden kesilen üyelik ve dayanışma aidatlarının sendikaya ödenmediğini belirterek 15.03.2007-14.02.2011 tarihleri arası dönem için 100.000 TL üyelik ve dayanışma aidatı asıl alacağının, dava tarihinden itibaren işleyen en yüksek işletme kredi faiziyle birlikte davalıdan tahsilini ve dava konusu üyelik ve dayanışma aidatlarının, ödemeleri gereken temerrüt tarihlerinden dava tarihine kadar işleyen faiz alacaklarına karşılık 1.000 TL faiz alacağının davalıdan tahsilini istemiştir. B) Davalı Cevabının Özeti: Davalı cevap dilekçesi vermemiştir. C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti: Mahkemece, davanın kabulü ile 15.03.2007-14.02.2011 tarihleri arasındaki dönem için 60.469,96 TL sendika üyelik ve dayanışma aidatı asıl alacağının 15.02.2011 dava tarihinden itibaren en yüksek işletme kredi faizi ile ve 27.277,70 TL işlemiş faiz alacağının davalıdan tahsiline karar verilmiştir. D) Temyiz: Kararı davalı temyiz etmiştir. E) Gerekçe: 1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.
2- Dava, 2821 Sendikalar Kanunun 61. Maddesi uyarınca açılmış bulunan sendika üyelik aidat alacağı ve işlemiş faizi tahsili istemine ilişkindir. Sendikalar Kanunu'nun 61. maddesinin birinci fıkrasında: "İşyerinde uygulanan toplu iş sözleşmesini tarafı olan işçi sendikasının, toplu iş sözleşmesi yapılmamışsa veya sona ermişse yetki alan işçi sendikasının yazılı talebi ve aidatı kesilecek sendika üyesi işçilerin listesini vermesi üzerine, işveren sendika tüzüğü uyarınca üyelerin sendikaya ödemeyi kabul ettikleri üyelik aidatını ve Toplu İş Sözleşmesi Grev ve Lokavt Kanunu gereğince sendikaya ödenmesi gerekli dayanışma aidatını, işçilere yapacağı ücret ödemesinden kesmeye ve kestiği aidatın nevini belirterek tutarını ilgili sendikaya göndermeye mecburdur." Aynı maddenin ikinci fıkrasında ise, "Yukarıdaki fıkra gereğince sendika tüzüğüne uygun olarak kesilmesi istenen aidatı kesmeyen işveren ilgili sendikaya karşı kesmediği veya kesmesine rağmen bir ay içinde ilgili kuruluşa göndermediği miktar tutarınca genel hükümlere göre sorumlu olduktan başka aidatı sendikaya verinceye kadar bankalarca işletme kredilerini uygulanan en yüksek faizi ödemek zorundadır" denilmektedir. O halde; 2821 sayılı Sendikalar Kanunu'nun 61/1.maddesine göre bir işyerinde veya işletmede toplu iş sözleşmesi yapmak için 2822 Sayılı Toplu İş Sözleşmesi Grev ve Lokavt Kanununun 16. Maddesi uyarınca yetki belgesi alan işçi sendikası, yetki belgesine konu işyeri veya işletmede çalışan üyesi işçilerin listesini, sendika tüzüğüne göre üyelerin sendikaya ödemeyi kabul ettikleri üyelik aidatını ve sendikanın banka hesap numarasını işverene bildirmesi ve bu listeye göre üyelik aidatını kesilmesini ve sendikanın banka hesabına yatırmasını istemesi gerekir. Borçlar Kanunu'nun "Borçlunun temerrüdü" başlıklı 101. maddesinin birinci fıkrasında "Muaccel bir borcun borçlusu alacaklının ihtarı ile mütemerrit olur. " İkinci fıkrasında ise "Borcun ifa edileceği gün müttefikan tayin edilmiş veya muhafaza edilen bir hakka istinaden iki taraftan birisi bunu usulen ihbarda bulunmak suretiyle tespit etmiş ise, mücerret bu günün hitamı ile borçlu mütemerrit olur. " hükümleri yer almaktadır. Toplu İş Sözleşmelerinde kesilen aidatın ne zaman sendikaya yatırılacağı hususu düzenlenmiş ise ayrıca ihtara gerek kalmadan bu tarihlerden itibaren faize karar verilmeli, düzenlenmemiş ise taraf sendikanın işvereni temerrüde düşürmesi gerekir. Dava tarihinden önce sendika tarafından işverenin temerrüde düşürülmesi söz konusu değil ise dava ve ıslah tarihi temerrüt tarihini oluşturmaktadır. Somut olayda, sendika ile işveren arasında imzalanan Toplu İş Sözleşmeleri’nde sendika aidatlarının ne şekilde ve hangi sürede davacı Sendika adına yatırılacağı ayrıntılı ve açık şekilde düzenlenmiş olduğu ve Sendikanın her toplu iş sözleşmesi döneminde yasa ve toplu iş sözleşmeleri uyarınca üyesi olan işçilerin listesini ve banka hesap numarasını davalı işverene gönderdiği anlaşılmıştır. Bu nedenle işlemiş faiz alacağı yönünden Toplu İş Sözleşmeleri’nde belirtilen tarihten itibaren faiz hesabı yapılabilecek ise de, Bilirkişi raporu alındığı tarihte davalı tarafından yapılan ödemelere ilişkin belgelerin dosyaya sunulmamış olması sebebi ile rapor ödemeler dikkate alınmadan hazırlanmıştır. Buna karşın davacının rapora karşı beyan dilekçesinde ödemeler düşülmek sureti ile faiz hesabı yapılmış ve sonuncuna göre aidat alacağı ve işlemiş faiz miktarını ilişkin talepler yenilenmiş, mahkemece bu miktarlar üzerinden kabule ilişkin karar verilmiştir. Dosyaya sunulan ödeme belgeleri ve sonraki davacı istemi dikkate alınarak, bilirkişiden ek rapor veya yeni bir bilirkişiden rapor alınmak sureti ile sonuca gidilmesi gerekirken, denetime olanaklı olmayan davacı hesaplamalarını içeren talep üzerinden sonuca gidilmesi hatalıdır.
Bundan başka kabul edilen işlemiş faiz alacağı yönünden, hesaplamaya esas alınan faiz oranına ilişkin banka yazısında 2007-2011 tarihleri arası için bildirilen tek bir rakam dikkate alınmıştır. Oysa Toplu İş Sözleşmeleri’nde belirlenen ödeme tarihi başlangıç alınarak birer yıllık devreler halinde bankalarca fiilen uygulanan en yüksek faiz oranının sorulması ve her bir dönem aidat alacağı yönünden ödeme tarihinden itibaren dava tarihine kadar istenebilecek faiz miktarının bilirkişiden alınacak rapor ile hesaplattırılması gerekirken, işletme kredisi faizini fiilen uygulamış bankalardan açıklanan şekilde faiz oranları sorulmadan işlemiş faiz alacağının belirlenerek sonuca gidilmeside hatalıdır. F) Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 15.05.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.